Psikolojik Esneklik Ölçeği: Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması

Abstract

Bu çalışma kapsamında psikolojik esneklik kavramını çeşitli boyutlarıyla tanıtmak ve bireylerin psikolojik esneklik düzeylerini ölçmek için geçerliği ve güvenirliği sağlanmış bir ölçek geliştirmek amaçlanmaktadır. Ölçek geliştirme sürecinin ilk aşamasında literatür taranarak bir madde havuzu oluşturulmuştur. Oluşturulan madde havuzu uzman görüşüne sunulmuş ve geri bildirimler doğrultusunda gerekli düzenlemeler yapılarak pilot uygulama formu oluşturulmuştur. Oluşturulan pilot ölçek formu 163 kişi ile uygulanmış ve yapılan ön analizler neticesinde ölçeğin uygulama formu oluşturulmuştur. 600 kişi üzerinde yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonucunda varyansın % 52,58’ini açıklayan 23 maddeli ve 5 faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Bu 5 faktör “Bilişsel Esneklik”, “Odaklanma”, “Varoluşsal Esneklik”, “Uyum” ve “Davranışsal Esneklik” olarak isimlendirilmiştir. Ölçeğin AFA ile belirlenen yapısı 320 katılımcı üzerinden Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile analiz edilmiş ve model doğrulanmıştır. Ölçeğin benzer ölçüt geçerliği için Bilinçli Farkındalık Ölçeği, ayırt edici ölçüt geçerliği için Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği kullanılmış ve yapılan korelasyon analizleri anlamlı bulunmuştur. Cronbach alfa iç tutarlılık ve test- tekrar test analizleri ile ölçeğin güvenirliği tespit edilmiştir. Tüm bu analizler neticesinde geliştirilen Psikolojik Esneklik Ölçeği’nin geçerliği ve güvenilirliği sağlanmıştır.