Türkiye’de Okul Türlerindeki Farklılaşmanın PISA 2018 Okuma Beceri Düzeylerine Göre Değerlendirilmesi

Abstract

Türk eğitim sisteminde farklı eğitim anlayışlarına ve niteliklerine sahip okul türleri arasındaki farklılıkların incelendiği bu çalışmada, PISA 2018 Türkiye örnekleminde okuma beceri düzeyleri dikkate alınarak yüksek ve düşük okuma becerisine göre sınıflandırma gruplarını etkileyen değişkenler temel alınmıştır. Bu çalışmada, EDM kapsamındaki öznitelik seçim yöntemlerinden biri olan Boruta algoritması yardımıyla, Türkiye'de PISA sınavına giren farklı müfredatlara sahip altı okul türü dikkate alınarak öğrencilerin okuma becerilerini etkileyen önemli değişkenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. PISA sonuçlarına göre fen liseleri, genel PISA başarısı ve matematik, fen ve okuma alanlarında diğer okul türlerine göre daha yüksek bir başarı düzeyine sahiptir. PISA sınav sonuçlarına göre eğitim çıktılarındaki farklılıklar bu çalışmayla daha da belirginleşmiştir.. Eğitim eşitsizliği ortaya çıkarılmış ve okullar arasındaki farklılıklara dikkat çekilmiştir. Mesleki Teknik Anadolu liseleri ülkenin donanımlı ara eleman ihtiyacını karşılayan ve ülkenin ekonomik gelişiminde önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle öğrencilerin dezavantajlı durumlarının giderilmesi müfredatlarında bir revizyona gidilmesinin iyi olacağı düşünülmektedir. Ebeveynlerin bazıları çocuklarının dini eğitim almaları için Anadolu imam hatip liselerini tercih etme eğilimindeyken bu okullar çocukların gelecekteki mesleki beklentilerini karşılamamaktadır. Bu ailelere inançlı bireyler olmak düşüncesi ile mesleki beklenti arasındaki farkın net olarak anlatılmasının özellikle gençlerin gelecekleri açısından daha faydalı olacağı düşünülmektedir. Sosyoekonomik durumun performans üzerinde etkili olduğu ancak meta bilişsel strateji eğitimleri alan öğrencilerde bu yetersizliklerin ortadan kalktığı belirlenmiştir.