Bozkurt, Mehmet AlıCanal, Sıbel Boysan2026-03-012026-03-0120251300-54132667-467X10.53433/yyufbed.1730694https://doi.org/10.53433/yyufbed.1730694https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/1369548/ahir-gubresi-ve-aritma-camurunun-turp-raphanus-sativus-l-bitkisi-ve-topraginda-makro-mikro-element-ve-agir-metal-icerigi-uzerine-etkisihttps://hdl.handle.net/20.500.14720/29922Bu çalışmanın amacı, arıtma çamurunun (AÇ), kireçli ve organik maddece fakir topraklarda, önemli bir diğer organik madde girdisi olan ahır gübresi (AG) ile karşılaştırmalı olarak turp (Raphanus sativus L.) bitkisinin gelişimi makro, mikro element ve ağır metal içeriğine etkilerini ve sürdürülebilir tarım açısından sağlayabileceği katkıları değerlendirmektir. Bu amaçla; tesadüf parselleri deneme desenine göre yürütülen saksı denemesinde uygulamalar: 1-Kontrol, 2-AG (5 ton da-1), 3-AÇ1:(1.25 ton da-1), 4-AÇ2:(2.5 ton da-1), 5- AÇ3:(5.0 ton da-1), 6-AÇ4:(7.5 ton da-1). Elde edilen sonuçlara göre, AÇ' nin yüksek azot (N) içeriği ve düşük C/N oranı, muhtemelen organik maddenin hızlı mineralizasyonunu teşvik ederek toprakta mikrobiyel aktiviteyi ve besin döngüsünü artırmıştır. Buna göre, turp bitkisinde yaprak ve yumru yaş ağırlığını önemli ölçüde artmıştır. Buna karşılık, AG azotu daha yavaş serbest bıraktığı için turp bitkisinin büyüme döngüsü sırasında sınırlı etki nedeniyle kontrolle benzer etki görülmüştür. Kullanılan düzeye göre, arıtma çamurunun 7.5 ton da-1 düzeyinin toprak özelliklerinden pH, organik madde içeriğinde önemli değişime neden olması kuvvetli alkali toprakta turp bitkisinin hem sürgün hem de kök taze ağırlığını önemli ölçüde artırmıştır. Bununla birlikte, yaprak ve toprak makro ve mikro besin elementi içeriğinde de önemli artışa neden olmuştur. Ağır metal içeriği arıtma çamurunun artan düzeyleri ile artış gösterse de Toprak Koruma Yönetmeliğine göre, stabilize arıtma çamurunun uygulanacağı toprakta izin verilen sınır değerlerinin oldukça altında olduğu tespit edilmiştir. Tüm bu sonuçlara göre, arıtma çamurunun 7.5 ton düzeyi organik maddesi düşük, alkali topraklarda, turp bitkisinin gelişimini ve besin elementi alımını önemli ölçüde iyileştirmiştir.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessBitki BilimleriZiraatToprak BilimiArticle