Canatak, AbdulmecitDal, Seda2026-04-022026-04-022025https://hdl.handle.net/123456789/30210https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4h-hyYNR1u7sXFY9cEFKqebE20UqFVsjubqgPmjxAvFTgOsmanlı Devleti'nin, 19. yüzyıldan itibaren Batı ile kurduğu diplomatik, ekonomik ve kültürel ilişkiler, yalnızca devlet yapısında değil toplumsal zihniyette ve gündelik yaşamda da köklü dönüşümlere yol açmıştır. Bu ilişkiler ağı, Tanzimat ve Islahat gibi reform hareketleriyle kurumsal bir nitelik kazanmış, II. Meşrutiyet döneminde ise hız kazanarak Cumhuriyet'in ilanından sonra daha sistematik ve ideolojik bir batılılaşma politikası şeklinde devam etmiştir. Modernleşme çabalarının beraberinde getirdiği kültürel değişimler, özellikle edebi metinlerde Doğu ile Batı arasında kurulan karşıtlıklar çerçevesinde işlenmiştir. Bu doğrultuda, oksidentalizm, yani Batı'nın Doğulu bir özne tarafından nasıl algılandığı ve temsil edildiğine dair kuramsal yaklaşım, edebi metinlerde önemli bir çözümleme aracı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tez çalışması, Safiye Erol'un romanlarında oksidentalist söylemin izlerini sürmeyi amaçlamaktadır. Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının özgün ve kendine has yazarlarından biri olan Erol, hem geleneksel değerlerle olan bağlantısı hem de batılılaşma sürecine dair eleştirel tutumuyla dikkat çeker. Çalışma kapsamında, Kadıköyü'nün Romanı, Ülker Fırtınası, Ciğerdelen ve Dineyri Papazı adlı romanlar, oksidentalist bakış açısıyla incelenmiştir. Yazarın, Batı'yı nasıl tasvir ettiği, bu tasvirlerin modernleşme ideolojisiyle nasıl ilişkilendiği ve roman kahramanlarının Batı karşısındaki konumlanışları ele alınmıştır. Bu çerçevede, Doğu-Batı ikilemi arasında kalan bireylerin yaşadığı kimlik bunalımları, kültürel uyumsuzluklar, oksidentalist söylemin yapı taşları olarak değerlendirilmiştir. Safiye Erol'un romanları, Doğu ile Batı arasındaki kültürel karşıtlıkları görünür kılmakla kalmaz. Bu romanlar, modernleşmenin birey ve toplum düzeyinde yarattığı sosyal ve psikolojik etkileri, eleştirel bir bakışla inceleme alanına sahiptir. Bu çalışma, Erol'un romanlarında yer alan oksidentalist söylemleri analiz ederek Türkiye'nin modernleşme sürecini açıklamaya çalışacaktır.From the nineteenth century onward, the diplomatic, economic, and cultural relations that the Ottoman Empire established with the West brought about profound transformations not only in the structure of the state but also in social mentality and everyday life. This network of relations acquired an institutional character through reform movements such as the Tanzimat and the Islahat, accelerated during the Second Constitutional Period, and, following the proclamation of the Republic, continued in a more systematic and ideological form as a policy of Westernization. The cultural changes accompanying modernization efforts were articulated particularly in literary texts within the framework of oppositions constructed between East and West. In this context, Occidentalism-namely, the theoretical approach concerned with how the West is perceived and represented by an Eastern subject-emerges as a significant analytical tool for literary studies. This thesis aims to trace the manifestations of an Occidentalist discourse in the novels of Safiye Erol. As one of the distinctive authors of Republican-era Turkish literature, Erol draws attention both through her connection to traditional values and her critical stance toward the process of Westernization. Within the scope of the study, the novels Kadıköyü'nün Romanı, Ülker Fırtınası, Ciğerdelen, and Dineyri Papazı are examined from an Occidentalist perspective. The analysis addresses how the author depicts the West, how these depictions relate to the ideology of modernization, and how the protagonists position themselves vis-a-vis the West. Accordingly, identity crises and cultural incompatibilities experienced by individuals caught between the East-West dichotomy are evaluated as foundational components of the Occidentalist discourse. Safiye Erol's novels not only render visible the cultural oppositions between East and West, they also offer a critical space for examining the social and psychological effects of modernization at both individual and societal levels. By analyzing the Occidentalist discourses present in Erol's novels, this study seeks to interpret and elucidate Turkey's modernization process.trTurkish Language and LiteratureTürk Dili ve EdebiyatıMaster Thesis