Çalış, ErcanBaşdoğan, Sema2026-04-022026-04-022026https://hdl.handle.net/123456789/30053https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4hytfrki6ScyIE56Q8xQAzoZf0y-X0RA8e9kOBiKCrRJiMühür, arkeolojik dönemlerden itibaren sahiplenme, mülkiyet ve hâkimiyetin göstergesi olarak kullanılan önemli bir araç olmuştur. İlk dönemlerde eşyaların ve ürünlerin aidiyetini belirlemede kullanılan mühürler, Osmanlı kültüründe yaygın ve köklü bir kullanım alanı kazanmıştır. Osmanlı Devleti'nde padişah, devlet erkânı ve toplumun farklı kesimleri tarafından kullanılan mühürler, özellikle padişah mühürleri aracılığıyla egemenlik ve mülkiyet anlayışının simgesel bir ifadesi hâline gelmiştir. Mühür yapımıyla uğraşan ve 'hakkâk' olarak adlandırılan sanatkârlar, hat, kuyumculuk ve bezeme sanatlarını bir araya getiren, teknik ve estetik bilgi gerektiren saygın bir meslek icra etmişlerdir. Antalya Müzesi envanterin de yer alan Osmanlı dönemi mühürleri; dönemsel özellikleri, kullanım alanları, form, yazı türleri, süsleme, yapım teknikleri ve kullanılan malzemeler açısından ele alınmıştır. İncelenen örnekler tılsım, resmî (kurum) ve şahıs (zat) mühürleri olmak üzere üç ana grupta değerlendirilmiş; ayrıca form, malzeme ve yapım tekniklerine göre tipolojik olarak sınıflandırılmıştır. Müze koleksiyonundaki bu mühürler, işlevsel nesneler olmanın yanı sıra hat sanatı ve süsleme geleneğinin küçük ölçekli ancak nitelikli örnekleri olarak değerlendirilmiştir.The seal has been an important tool used since archaeological times as a symbol of ownership, property, and sovereignty. Seals, which were used in early periods to determine the ownership of objects and products, gained widespread and deep-rooted use in Ottoman culture. Seals used by the sultan, state officials, and different segments of society in the Ottoman Empire became a symbolic expression of sovereignty and ownership, especially through the sultan's seals. Artisans engaged in seal making, known as 'hakkâk,' practiced a respected profession that combined calligraphy, goldsmithing, and decorative arts, requiring technical and aesthetic knowledge. The Ottoman-period seals in the inventory of the Antalya Museum have been examined in terms of their period characteristics, areas of use, form, types of writing, decoration, production techniques, and materials used. The examined examples have been evaluated in three main groups: talisman, official (institutional), and personal (individual) seals; they have also been classified typologically according to their form, material, and manufacturing techniques. These seals in the museum collection are considered not only functional objects but also small-scale yet high-quality examples of calligraphy and decorative traditions.trArt HistorySanat TarihiMaster Thesis