Taşkın, NecdetDağaynası, Songül2025-05-102025-05-102023https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=r4I1HnmXxFQovUpyAyUmxCq8O3-km9r4gQ-b9X_kiAjzlE3IqyVVlSty3uBzsiGIhttps://hdl.handle.net/20.500.14720/20681Araştırmanın amacı, okul öncesi dönemdeki çocukların yürütücü işlevlerinin ekrana maruz kalma durumlarına göre incelenmesidir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi kullanılarak tasarlanmıştır. Okul öncesi eğitime devam eden 265 çocuk ve ailesi ile yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak NESG (Nesne Seçiminde Esneklik Görevi) Ölçeği, Ekran Kullanım Bilgi Formu ve Ekran Kullanım Gözlem Formu kullanılmıştır. NESG Ölçeği çocuklara uygulanırken Ekran Kullanım Bilgi Formu ve Ekran Kullanım Gözlem Formu ebeveynler tarafından çocuk 4 gün gözlemlenerek doldurulmuştur. Elde edilen verilerin analizinde sosyal bilimlerde istatistiki analizleri yapmak için kullanılan bir paket program kullanılmıştır. Veriler normallik varsayımlarını karşılamadığından nonparametrik testler kullanılmıştır. Ölçme araçlarından elde edilen verilerin analizinde ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ilişkisiz örneklemler için Kruskal Wallis testi, ikili grupların karşılaştırılmasında ise Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Ekrana maruz kalma süreleri; anne eğitim, baba eğitim, anne çalışma durumu, baba meslek, cinsiyet ve ailenin koyduğu kurallar değişkeni açısından farklılık göstermiştir. Ekran kullanmaya başlama yaşı, ebeveynlerin eşlik etme durumu ve çocuğun kendine ait cihazının olup olmaması yönünden farklılık göstermemiştir. Çocukların yürütücü işlevleri anne eğitim, baba eğitim, baba meslek ve cinsiyet değişkenleri yönünden anlamlı farklılık göstermezken ekran kullanmaya başlama yaşı ve anne çalışma durumu yönünden farklılık göstermiştir. Yürütücü işlevlerin ekrana maruz kalma durumu yönünden incelenmesi amacıyla yapılan testlerin sonuçlarına göre ise çocukların haftalık, hafta içi, hafta sonu, çizgi film, dijital oyun, Youtube/Tik Tok vb. uygulamalara maruz kalma süre ortalamaları yürütücü işlev puanları yönünden anlamlı farklılık göstermemektedir. Yürütücü işlev puanları dizi/film ortalamaları ve eğitici uygulama ortalamaları yönünden ise anlamlı farklılık göstermektedir.The aim of this study is to examine the executive functions of preschool children according to their screen exposure. The research was designed using the survey research method, one of the quantitative research methods. The study was conducted with 265 children who continue their pre-school education and their families. The NESG (Flexible İtem Selection Task) Scale, Screen Usage İnformation Form and Screen Usage Observation Form were used as data collection tools. While the NESG scale was applied to the children, the Screen Use İnformation Form and the Screen Use Observation Form were filled in by the parents by observing the child for 4 days. In the analysis of the obtained data, a package program for statistical analysis in social sciences was used. Nonparametric tests were used because the data did not met the normality assumptions. In the analysis of the data obtained from the measurement tools, Kruskal Wallis test was used for the unrelated samples, which was used for the comparison of more than two groups and the Mann Whitney U test was used for the comparison of the paired groups. The time of screen exposure differed in terms of mother's education, father's education, mother's work status, father's job, gender of the child and the rules set by the family. The age of using the screen did not differ in terms of parental accompaniment and whether the child had his own device or not. While children's executive functions did not differ significantly in terms of mother's education, father's education, father's job and gender of child, they differed in terms of the age of starting screen use and mother's work status. According to the results of the tests conducted to examine the executive functions in terms of screen exposure, children's weekly, weekdays, weekends, cartoons, digital games and Youtube/Tik Tok etc. mean duration of screen exposure does not differ significantly in terms of executive function scores. Executive function scores differ significantly in terms of series/film averages and educational practice averages.trEğitim ve ÖğretimEkran maruziyetiOkul öncesi dönemOkul öncesi eğitimOkul öncesi çocuklarYönetici işlevlerÖlçeklerEducation and TrainingScreen exposurePreschool periodPreschool educationPreschool childrenExecutive functionsScalesMaster Thesis