Küçük, CemilAydın, Ubeydullah Burak2025-11-302025-11-302024https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=V-oEQd0LkkqRGCXNzJWCTV4z7gqo4v_MD6f3j4S37LfYQ7EA_pbV-sBJ7Dvl3UqDhttps://hdl.handle.net/20.500.14720/29281Ebü'd-Derdâ, sahabe neslinin hem örnek yaşantısını hem de ilme olan bağlılığını temsil eden öncü bir figürdür. Bu çalışma, sahabenin seçkin simalarından biri olan Ebü'd-Derdâ'nın hayatını, şahsiyetini ve ilmi kişiliği yanı sıra özellikle kıraat ilmi alanındaki yerini tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır. Tezde öncelikle onun şahsi hayatı ele alınmış, ardından kıraat ilmindeki öncü rolü üzerinde durulmuştur. Zühd ve takvâ merkezli yaşantısıyla tanınan Ebü'd-Derdâ; iyi bir âlim, aynı zamanda hikmet sahibi bir şahsiyet olarak değerlendirilmiştir. Kıraat sahasında Şam ekolünün kurucusu olmuş; burada kadılık ve kıraat muallimliği yaparak birçok talebe yetiştirmiştir. Kıraat ilmine katkıları yalnızca bireysel öğretimiyle sınırlı kalmamış; Şam bölgesinde Kur'ân eğitimini kurumsal bir yapıya kavuşturmuştur. Tezde, kıraat ilminin gelişim sürecinde Ebü'd-Derdâ'nın temsil ettiği metodolojik yaklaşım değerlendirilmiş, kıraat ilmine yaklaşımı ve katkıları analiz edilmiştir. Bu bağlamda hem klasik kaynaklardan hem de çağdaş literatürden istifade edilmiştir. Neticede Ebü'd-Derdâ'nın kıraat ilminin oluşum ve yayılma sürecine yaptığı katkılar, bu ilmin sahabe temelli yapısını kavramak açısından büyük bir önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Ebü'd-Derdâ, kıraat, sahabe, kıraat ilmi, Şam kıraat ekolüAbū al-Dardāʾ is a prominent figure who represents both the exemplary life and scholarly devotion of the generation of the Companions. This study was prepared with the aim of understanding the life, personality, and scholarly character of Abū alDardāʾ—one of the distinguished figures among the Companions—and specifically determining his place within the science of Qirāʾāt (Qur'anic recitation). The thesis first elaborates on his personal life and then focuses on his pioneering role in the field of Qirāʾāt. Known for his ascetic and devout lifestyle, Abū al-Dardāʾ is evaluated not only as a scholar but also as a wise and enlightened figure. He was granted the title 'Ḥakīmu'l-Ummah' (the Sage of the Ummah) by the Prophet himself. In the field of Qirāʾāt, he became the founder of the Damascus school, served as a judge and teacher of recitation there, and trained many students. His contributions to the science of Qirāʾāt were not limited to personal instruction; he institutionalized Qur'anic education in the Damascus region. The thesis evaluates the methodological approach he represented in the development of the Qirāʾāt tradition and analyzes his stance on the differences in recitation. Both classical sources and contemporary literature were utilized in this study. Ultimately, Abū al-Dardāʾ's contributions to the formation and dissemination of the science of Qirāʾāt are of great importance in understanding the Companions-based structure of this discipline. Key Words: Abū al-Dardāʾ, Qirāʾāt, Damascus Qirāʾāt SchooltrDinReligionMaster Thesis