Turun, Veysi2026-04-022026-04-0220252602-306710.32711/tiad.1680592https://hdl.handle.net/123456789/30154https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/1375375While the Iranian dynasties before the Sassanids tolerated different religions other than Zoroastrianism, the Sassanids, who formalized Zoroastrianism, Sassanids suppressed different religions and sects. Despite this, religions such as Judaism, Buddhism, Christianity and Manichaeism also had the opportunity to spread among the masses in Iran before the Islamic conquests. The main goal of this research is to reveal the religious atlas of ancient Iran and to show that Iran was not religiously uniform before the Islamic conquests. It also aims to identify the towns where different religions were widespread in Iran before the Islamic conquests. Because Knowing the religious geography or atlas in Iran will allow us to better understand the sociology on which the Islamic conquests took place and the process of Islamization. This makes this research unique and important. The article, which is organized by analyzing, criticizing and comparing the sources, has been prepared with qualitative research methods.Sâsânîlerden önceki İranî hanedanlar Zerdüştîlik dışındaki dinlere toleranslı davranırken, Mecûsîliği devletin resmi dini haline getiren Sâsânîler, farklı din ve mezhepleri baskılamışlardır. Buna rağmen Yahudilik, Budizm, Hıristiyanlık, Maniheizm ve Mezdekimz gibi dinler de İslamî fetihler öncesinde İran’da geniş kitleler arasında yayılma imkânı bulmuştur. Bazı tarih araştırmacılarında İslamiyet’ten önce İran’da Mecûsîlik dışında bir dinin olmadığı, başka bir ifade ile kadim İran’ın tamamen Zerdüştî olduğu şeklinde yanlış bir kanaat veya algı bulunmaktadır. İşte araştırmamızın temel hedefi, antik İran’ın dini atlasını ortaya koyarak İslami fetihler öncesinde İran’ın dini açıdan yeknesak olmadığını ortaya koymaktır. Ayrıca farklı dinlerin İslami fetihler öncesinde İran’da yaygınlaştığı beldeleri tespit etmektir. Zira İran’daki dini coğrafyanın veya atlasın bilinmesi, İslami fetihlerin üzerinde gerçekleştiği sosyolojiyi ve İslamlaşma sürecini daha iyi anlamamızı sağlayacaktır. Bu durum araştırmamızı özgün ve önemli kılmaktadır. Kaynakların tahlil, tenkit ve mukayese edilerek düzenlenen makale, nitel araştırma yöntemleriyle hazırlanmıştır.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessTarihDin BilimiArticle