Yıldızhan, KenanAvcı, Hamza2026-01-302026-01-302025https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=CtwiQkYvArAb95Ufpfs_vuroaQdyqmop2MvFwCRgqYoM1KRwABSdRbiUFiU8nP99https://hdl.handle.net/20.500.14720/29780Nörotoksisite, merkezi ve periferik sinir sisteminde toksik maddelerin birikimi sonucu ortaya çıkan nöronal yapı ve fonksiyon bozukluklarıyla karakterize edilen bir durumdur. Kadmiyum (Cd) birçok endüstriyel üründe kullanılan ağır bir metaldir. Cd maruziyetinin canlılar üzerinde nörotoksik etkiler oluşturduğuna dair birçok çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada sıçan beyin dokusunda, selenyumun (Se) antioksidan ve anti-inflamatuar özellikleri sayesinde kadmiyum kaynaklı nörotoksisiteye karşı koruyucu role sahip olup olmadığı ve Transient Receptor Potential Melastatin 2 (TRPM2) kanalının bu mekanizmadaki rolü araştırıldı. Çalışmada 40 adet erkek Wistar Albino sıçan rastgele beş gruba ayrıldı (n=8): Kontrol, CdCl₂, CdCl₂+Se, CdCl₂+2-APB ve CdCl₂+Se+2-APB. Çalışmada 5 gün boyunca her gün grup inkübasyonlarına göre CdCl₂ (25 mg/kg) intragastrik yolla, Se (0,5 mg/kg) ve TRPM2 inhibitörü 2-Aminoetoksidifenil Borat (2-APB) (3 mg/kg) ise intraperitoneal yolla uygulandı. Çalışma sonunda alınan beyin dokularında total antioksidan düzeyi (TAS), total oksidan düzeyi (TOS), reaktif oksijen türleri (ROS), poli (ADP-Riboz) polimeraz 1 (PARP-1) ve TRPM2 kanal seviyeleri ticari ELISA kitler kullanılarak ölçüldü. Sonuçlar incelendiğinde, TOS, ROS, PARP-1 ve TRPM2 seviyeleri diğer gruplar ile kıyaslandığında, CdCl₂ grubunda anlamlı biçimde yüksek düzeyde bulundu (p<0.05). Bu parametrelerin CdCl₂+Se ve CdCl₂+2-APB gruplarında kontrol grubuna kıyasla yüksek olduğu, ancak CdCl₂ grubuna göre anlamlı düzeyde düşük olduğu gözlendi (p<0.05). CdCl₂+Se+2-APB grubunda ise bu parametrelerin tüm CdCl₂ içeren gruplar arasında en düşük düzeyde olduğu görüldü (p<0.05). Öte yandan, TAS seviyesinin en düşük olduğu grup CdCl₂ grubu iken, Se ve 2-APB uygulamaları ile bu düzeyin anlamlı şekilde arttığı, en yüksek TAS seviyesinin ise diğer Cd gruplarına kıyasla CdCl₂+Se+2-APB grubunda olduğu görüldü (p<0.05). Sonuç olarak, Cd sıçan beyin dokusunda belirgin oksidatif stres ve TRPM2 kanal aktivasyonu yolağını aktive ettiği ve kanal ekspresyonunu artırdığı görüldü. CdCl₂ kaynaklı nörotoksisiteye karşı Se ve 2-APB tedavisinin ve TRPM2 kanal inaktivasyonun nörotoksisiteyi anlamlı düzeyde azalttığı anlaşıldı.Neurotoxicity is a condition characterised by disorders of neuronal structure and function resulting from the accumulation of toxic substances in the central and peripheral nervous systems. Cadmium (Cd) is a heavy metal used in many industrial products. Numerous studies have shown that Cd exposure causes neurotoxic effects in living organisms. This study investigated whether selenium (Se) plays a protective role against cadmium-induced neurotoxicity in rat brain tissue due to its antioxidant and anti-inflammatory properties, and the role of the Transient Receptor Potential Melastatin 2 (TRPM2) channel in this mechanism. Forty male Wistar Albino rats were randomly divided into five groups (n=8): Control, CdCl₂, CdCl₂+Se, CdCl₂+2-APB, and CdCl₂+Se+2-APB. CdCl₂ (25 mg/kg) was administered intragastrically daily for 5 days according to group incubation, while Se (0.5 mg/kg) and the TRPM2 inhibitor 2-Aminoethoxydiphenylborate (2-APB) (3 mg/kg) were administered intraperitoneally. At the end of the study, total antioxidant level (TAS), total oxidant level (TOS), reactive oxygen species (ROS), poly (ADP-ribose) polymerase 1 (PARP-1), and TRPM2 channel levels were measured in the collected brain tissues using commercial ELISA kits. When the results were examined, TOS, ROS, PARP-1, and TRPM2 levels were found to be significantly higher in the CdCl₂ group compared to the other groups (p˂0.05). These parameters were higher in the CdCl₂+Se and CdCl₂+2-APB groups compared to the control group, but were significantly lower than in the CdCl₂ group (p˂0.05). In the CdCl₂+Se+2-APB group, these parameters were found to be at the lowest level among all CdCl₂-containing groups (p˂0.05). On the other hand, while the CdCl₂ group had the lowest TAS level, the application of Se and 2-APB significantly increased this level, and the highest TAS level was observed in the CdCl₂+Se+2-APB group compared to the other Cd groups (p˂0.05). As a result, Cd was found to activate a pathway of significant oxidative stress and TRPM2 channel activation in rat brain tissue and to increase channel expression. It was understood that Se and 2-APB treatment and TRPM2 channel inactivation significantly reduced CdCl₂-induced neurotoxicity.trBiyofizikBiophysicsMaster Thesis