Aslan, Mehmet SelimBarlas, İsmail2026-04-022026-04-022026https://hdl.handle.net/123456789/30160https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4h0SEuBXy9ztw3JDX23WG__B_ioAt10B8ZkSpFqIXRWq7Mezheplerin şekillenmesi, gelişim gösterip yayılması ve tedvin edilmesinde mezhep imamlarını takip eden fakihlerin etkisi şüphesizdir. Bu bağlamda, Hicrî IV. asır fakihlerinden biri olan Kudûrî, Irak'ta Hanefî mezhebinin önde gelen simalarından kabul edilir. Hadis ilminde de önemli bir yere sahip olan Kudûrî, öğrencileri tarafından 'Sadûk' olarak nitelenmiştir. Kudûrî, mensubu bulunduğu Hanefî mezhebinin yanı sıra yaşadığı bölgede yaygın olduğu için bir o kadar Şâfiî mezhebine de vakıf olan çok yönlü bir âlimdir. Birçok eser kaleme alan Kudûrî'nin, 12.000 meseleyi ele aldığı 'el-Muhtasar' adlı eseri mezhep içinde başvurulan bir eseridir. Çalışmamızın ilk bölümünde muasırları arasında adından sıkça söz ettiren ve yaşadığı asırda Hanefî mezhebinin önderi konumuna gelen Kudûrî'yi ele aldık. İkinci bölümde, el-Muhtasar'da İmâmeyn'in ittifak ettiği muâmelâtla ilgili meseleleri konu edindik. Kudûrî'nin, toplamda yirmi dokuz yerde bu ittifaklara değindiğini tespit ettik. Ancak kısa ve öz bir eser olması hasebiyle, delillerini zikretmediği hususları kaynağına inip detaylıca araştırıp ortaya koymayı amaçladık. Üçüncü bölümde ise, İmâmeynin ittifak ettiği ancak el-Muhtasar'ın metninde geçmeyen meseleleri, şerhlerine bakarak gün yüzüne çıkarmayı hedefledik. el-Muhtasar'da ittifak edilen meseleleri açıklarken, Kudûrî'den önce ve sonra yaşayan Hanefî fakihlerin eserlerine bakarak tümevarımsal bir metot izledik. Araştırmamız neticesinde İmâmeyn'in ittifak edip Ebû Hanîfe'den farklı görüşler ileri sürmelerinin sebeplerinin; kullanılan lafızların toplumun örfünde farklı anlamları ifade etmesi veya birden çok manaya ihtimalinin olması, hadislerin tercih ölçütleri ve naslara yaklaşım tarzlarından kaynaklandığı sonucuna vardık.There is no doubt that the faqihs who followed the imams of the sects played a significant role in the formation, development, dissemination, and codification of the sects. In this context, Quduri, on of the faqihs of the 4th century, is regarded as one of the leading figures of the Hanafi sect in Iraq. Quduri, who also held an important position in the science of hadith, was described as 'Saduq' by his students. In addition to belonging to the Hanafi sect, Quduri was also well-versed in the Shafi'i sect, which was widespread in the region where he lived, making him a versalite scholar. Quduri authored many works, among which his book al-Mukhtasar, in which he addressed 12,000 legal issues, is considered a reference work within the sect. In the first chapter of our study, we examined Quduri, who was frequently mentioned among his contemporaries and who rose to the position of leader of the Hanafi sect in his time. In the second chapter, we focused on issues related to mu'amalat on which the Imamayn were in agreement in al-Mukhtasar. We identified that Quduri referred to these agreements in a total of twenty nine instances. However, due to the concise nature of the work, he did not mention the evidences for these issues; therefore, we aimed to trace them back to their sources and examine them in detail. In the third chapter, we aimed to bring to light the issues on which the Imamayn agreed but which do not appear in the main text of al-Mukhtasar, by consulting its commentaries. While explaining the agreed-upon issues in al-Mukhtasar, we followed an inductive method by examining the works of Hanafi faqihs who lived before and after Quduri. As a result of our research, we concluded that the reasons why the Imamayn agreed with each other yet differed from Abu Hanifa were due to the fact that the terms used conveyed different meanings in social custom or allowed multiple interpretations, as well as differences in hadith prefence criteria and approaches to the texts.trDINReligionMaster Thesis