Görmez, AydınYeltekin, Ela Ocak2026-04-022026-04-022025https://hdl.handle.net/123456789/30206https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4h5kVmt7BsubK1A4e3N4aIBMTijKaU8YYeYzTxgo_B8QXThis thesis examines the representation of beauty and the female body in Black women's literature through a comparative analysis of Zora Neale Hurston's Their Eyes Were Watching God, Toni Morrison's The Bluest Eye, and Chimamanda Ngozi Adichie's Purple Hibiscus. Drawing on womanism, intersectionality, and panopticism as its primary theoretical frameworks, the study explores how Black women's bodies are shaped, disciplined, and contested within intersecting structures of race, gender, class, colonialism, and patriarchy. The thesis argues that beauty and the body function not merely as aesthetic concerns but as central political and epistemological sites where power, identity, and resistance are negotiated. While the three novels emerge from different historical, cultural, and geographical contexts, they collectively reveal shared patterns of bodily control, surveillance, and internalized oppression, alongside distinct strategies of resistance and self-definition. Janie's gradual pursuit of autonomy, Pecola's tragic internalization of white beauty norms, and Kambili's embodied transformation under religious and patriarchal discipline illustrate how Black female subjectivity is both constrained and reconstituted through the body. By bringing these texts into dialogue, this study offers an original contribution to Black feminist literary criticism, demonstrating that Black women's bodily experiences cannot be reduced to a singular or universal narrative. Instead, the comparative approach highlights how diverse contexts generate different yet intersecting meanings of beauty, embodiment, and identity. Ultimately, the dissertation positions Black women's literature as a critical space where the body becomes a site of memory, resistance, and self-definition, challenging dominant beauty standards and expanding the scope of feminist and postcolonial literary studies. Key Words: Black Women's Literature, Black Feminism, Womanism, Intersectionality, Panopticism, Beauty, Body, Identity.Bu tez, Zora Neale Hurston'ın Their Eyes Were Watching God, Toni Morrison'ın The Bluest Eye ve Chimamanda Ngozi Adichie'nin Purple Hibiscus adlı eserlerinin karşılaştırmalı analizi yoluyla, Siyah kadın edebiyatında güzelliğin ve kadın bedeninin temsilini inceliyor. Başlıca kuramsal çerçeveleri olarak kadıncılık, kesişimsellik ve panoptizmi kullanan çalışma, Siyah kadınların bedenlerinin ırk, cinsiyet, sınıf, sömürgecilik ve ataerkillik gibi kesişen yapılar içinde nasıl şekillendirildiğini, disipline edildiğini ve tartışıldığını araştırıyor. Tez, güzelliğin ve bedenin yalnızca estetik kaygılar olarak değil, aynı zamanda güç, kimlik ve direnişin müzakere edildiği merkezi siyasi ve epistemolojik alanlar olarak işlev gördüğünü savunuyor. Üç roman farklı tarihsel, kültürel ve coğrafi bağlamlardan ortaya çıkarken, topluca bedensel kontrol, gözetim ve içselleştirilmiş baskının ortak kalıplarını, farklı direniş ve öz tanımlama stratejileriyle birlikte ortaya koyuyorlar. Janie'nin kademeli özerklik arayışı, Pecola'nın beyaz güzellik normlarını trajik bir şekilde içselleştirmesi ve Kambili'nin dini ve ataerkil disiplin altında bedensel dönüşümü, Siyah kadın öznelliğinin beden aracılığıyla hem nasıl kısıtlandığını hem de nasıl yeniden yapılandırıldığını göstermektedir. Bu metinleri diyalog içine sokarak, bu çalışma Siyah feminist edebiyat eleştirisine özgün bir katkı sunmakta ve Siyah kadınların bedensel deneyimlerinin tekil veya evrensel bir anlatıya indirgenemeyeceğini göstermektedir. Bunun yerine, karşılaştırmalı yaklaşım, çeşitli bağlamların güzellik, bedenleşme ve kimlik konusunda farklı ancak kesişen anlamlar nasıl ürettiğini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, tez, Siyah kadın edebiyatını, bedenin hafıza, direniş ve öz tanımlama alanı haline geldiği, baskın güzellik standartlarına meydan okuyan ve feminist ve postkolonyal edebiyat çalışmalarının kapsamını genişleten eleştirel bir alan olarak konumlandırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Siyah Kadın Edebiyatı, Siyah Feminizm, Kadıncılık, Kesişimsellik, Panoptisizm, Güzellik, Beden.trİngiliz Dili ve EdebiyatıEnglish Language and LiteratureDoctoral Thesis