Yelen, Ayşegül BekmezGökay, Revşan2025-12-302025-12-302025https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=V-oEQd0LkkqRGCXNzJWCTYJXE_9BB1V7--RwOdEP-JTdY0eFDxUuiEs8xM3EsCbfhttps://hdl.handle.net/20.500.14720/29561ÖZET Eski Van Şehri'nin birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olması ve bu medeniyetlere ait çok az yapının günümüze sağlam ya da tahrip olmuş vaziyete ulaşması şehri kazı ve restorasyon çalışmaları açısından önemli bir noktaya getirmiştir. Bu yapılardan biri de günümüze üst örtüsü yıkık vaziyette ulaşan Hüsrev Paşa Hamamı ya da Çifte Hamam olarak isimlendirilen yapıdır. Üzerinde kim tarafından ne zaman inşa ettirildiğine dair herhangi bir kitabe bulunmayan yapı için farklı görüşler bulunmaktadır. Genel olarak Hüsrev Paşa Külliyesiyle ilişkilendirilen hamam Eski Van Şehri orta kısmında Kızıl Minareli Camii'nin güneyinde yer almaktadır. Çifte Hamam'ın, 16. yüzyılda inşa edilen Hüsrev Paşa Külliyesi'nin bir parçasının inşa edildiği varsayılmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde Eski Van Şehri`nin kısa tarihçesi ve kent dokusu ele alınmakta sonrasında hamamların ortaya çıkışı Türk İslam mimarisi hamamları ve Osmanlı Dönemi Hamam Mimarisi gelişiminden bahsedilmiştir. İkinci bölümde Van Hüsrev Paşa Hamamı`nın (Çifte Hamam) tüm özellikleriyle tanıtılmıştır. Değerlendirme kısmı iki başlıkta hazırlanmış ilk kısımda Hüsrev Paşa Hamamı'nın mimari analizi yapılarak benzer özelliklerdeki hamamlarda karşılaştırılmaktadır. İkinci kısımda yapının Osmanlı hamam mimarisindeki yeri ortaya konulmaktadır. Sonuç bölümünde ise Hüsrev Paşa Hamamı ile ilgili bütün değerlendirmeler bir araya getirilerek, elde edilen bulgulara yer verilmiştir.The fact that the ancient city of Van has been home to many civilisations and that very few structures belonging to these civilisations have survived to the present day, either intact or damaged, has made the city an important site for excavation and restoration work. An exemplar of this phenomenon is the Hüsrev Pasha Bathhouse, also referred to as the Double Bathhouse, which has endured to the present day with its roof in a state of collapse. There is a divergence of opinion regarding the structure, as there is no inscription indicating the identity of the architect or the date of construction. The bath is generally associated with the Hüsrev Pasha Complex, and is located in the central part of Old Van City, south of the Kızıl Minareli Mosque. It is hypothesised that the Çifte Hamam was constructed as part of the Hüsrev Pasha Complex, which was built in the 16th century. The initial section of the study provides a concise historical account and an analysis of the urban fabric of Old Van City. This is followed by a discussion of the emergence of bathhouses, Turkish Islamic bathhouse architecture, and the development of Ottoman bathhouse architecture. The second part of the study introduces all the features of the Van Hüsrev Pasha Bathhouse (Çifte Hamam). The evaluation section is prepared under two headings. In the initial section, a thorough architectural analysis of the Hüsrev Pasha Bathhouse is conducted, followed by a comparative study with other bathhouses that exhibit analogous characteristics. In the second part, the place of the structure in Ottoman bathhouse architecture is revealed. The conclusion section synthesises all evaluations related to the Hüsrev Pasha Bathhouse, presenting the findings obtained.trSanat TarihiArt HistoryMaster Thesis