Yuca, NursevilAlp, Şevket2026-04-022026-04-0220252548-017010.30785/mbud.1786423https://hdl.handle.net/123456789/30278https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/1377219Yaban hayatının sürdürülebilirliği için temiz ve güvenilir su kaynaklarına erişim kritik öneme sahiptir. Yüksek rakımlı ve topoğrafik olarak engebeli kırsal alanlarda ise bu erişim, yaz aylarında yaşanan kuraklık ve kış aylarında ortaya çıkan donma riski nedeniyle ciddi şekilde tehdit altındadır. Bu çalışma, yaban hayatını desteklemek amacıyla hem doğal (göletler, akarsular, sulak alanlar) hem de yapay (set göletleri, sulama kanalları) su kaynaklarını bütünleştiren iki doğa temelli kavramsal habitat modeli önermektedir. Modeller; rüzgâr kıran bitki kuşakları, eğimli kıyı erişim alanları, yerli bitki toplulukları ve yaban hayatı geçiş koridorları gibi çok işlevli ekolojik bileşenleri içermektedir. Bulgular, en az bir hektar büyüklüğündeki ve doğal hidrolojik akış rejimlerine uyumlu habitatların ekolojik kaliteyi ve biyolojik çeşitliliği artırdığını göstermektedir. Kıyı erişiminin iyileştirilmesi, yerli bitkilerle mikrohabitat çeşitliliğinin artırılması ve rüzgâr kıran sistemlerle nem kaybının azaltılması gibi uygulamalar da ekolojik performansı güçlendirmiştir.Access to clean and reliable water is essential for sustaining wildlife populations. In high-altitude and topographically rugged rural areas, access becomes increasingly difficult due to summer scarcity and poses a freezing risk during winter, creating serious survival challenges.This study proposes two nature-based conceptual habitat designs that integrate both natural and artificial water sources. The models incorporate multifunctional ecological components, including windbreak vegetation belts, gently sloped shoreline access zones, native plant assemblages, and wildlife movement corridors. Results indicate that habitat structures with a minimum size of one hectare, aligned with natural hydrological flow regimes, significantly improve habitat quality and overall biodiversity. Practices such as enhancing shoreline accessibility, planting native vegetation to increase microhabitat heterogeneity, and reducing moisture loss through windbreak systems further strengthen ecological performance. In conclusion, this study provides planners and policymakers with a conceptual framework, highlighting the role of nature-based solutions in biodiversity conservation and climate resilience.eninfo:eu-repo/semantics/openAccessBiyoloji Çeşitliliğinin KorunmasıÇevre BilimleriMimarlıkArticle