Gör, MesutAksoy, SuhaKüçükay, Damla2025-05-102025-05-1020192564-660510.28948/ngumuh.598237https://doi.org/10.28948/ngumuh.598237https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/354107/kum-zemine-oturan-kare-temel-altinda-olusan-yanal-gerilmelerin-deneysel-ve-teorik-incelemesihttps://hdl.handle.net/20.500.14720/3813Bu çalışmada, farklı rölatif sıkılıklarda hazırlanmış kum zemine oturan kare kesitli bir temel modellenmiştir.Model temelin düşey yüklenmesi sonucu oluşan yanal gerilmeler deney tankının cidarına yerleştirilenbasınçölçerler (transduser) yardımıyla belirlenmiştir. Deneyler 75x75x100cm boyutlarındaki kare kesitli bir kumtankı içerisinde gerçekleştirilmiştir. %10, %40, %65 ve %90 rölatif sıkılıkta hazırlanan kum zemin üzerineyerleştirilen 15x15cm boyutlarındaki kare temel ile yüklemeler yapılmıştır. Yapılan deneyler sonucunda, tankcidarındaki basınç gerilmeleri başlangıçta temele yakın olan ilk 20cm’de artış göstermiş, sonraki derinliklerdegiderek azalmış ve 50 cm derinlikte minimum değere ulaştığı görülmüştür. Deneysel olarak ölçülen zeminkütlesi içerisinde oluşan yanal gerilmeler, Boussinesq teorisinden hareketle elde edilen sonuçlarlakarşılaştırılmıştır. Çalışmanın ikinci kısmında ise geometrik parametreler ve rölatif sıkılık gibi değişkenler yardımıyla zeminkütlesinde oluşacak gerilmelerin tahmini için kullanılabilecek bir bağıntı önerilmiştir. Yapılan regresyon analizineticesinde, model deneyin yapıldığı ortama bağlı olan geometrik parametreler ile yanal gerilmeler arasındakiilişki belirlenmiştir.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessFizikUygulamalıİnşaat MühendisliğiJeolojiArticle