Biber, HanifiDuran, Evin2026-04-022026-04-022025https://hdl.handle.net/123456789/30267https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4h6qewQ-dH9XDvzP8RL5pgR0ofW-gZa0Am049YMW-nUpzUrartu Krallığı, Doğu Anadolu Bölgesi'nde kurulan ilk devlettir. Sınırları oldukça geniş bir alana yayılan ve coğrafi engebelere rağmen iletişim halinde olan Urartu halkı gerisinde, Demir Çağı'na damga vuracak eserler bırakmıştır. Son derece elverişsiz bir coğrafyada bulunmasına rağmen kentlerde oluşturulan idari, dini ve askeri yapılar binyıllar sonra mimari kalıntıları bulan arkeologlar tarafından 'Urartu tipi' olarak değerlendirilecek kadar özneldir. Kendi ülkesi sınırlarında bulunan maden yataklarının yanı sıra Geç Hitit Kent Devletleri'ne ait bölgelerden getirdiği hammaddeler ile oluşturulan metal eserler ise Urartu sanatının temelini oluşturmaktadır. Geç Hitit Kent Devletleri'nden bazıları Hitit İmparatorluğu'nun 400 yıllık egemenliğinin ardından MÖ 1200 yılında yıkılması ile Hattuşa'dan güneye doğru inen prensler tarafından kurulmuştur. Hititli Prensler, Geleneksel Hitit sanat özelliklerini devam ettirirken Kuzey Suriye'de Arami halkı ile kaynaşarak kültürel açıdan etkileşim yaşamıştır. Aynı zamanda bölgede bulunan hammadde ihtiyacı dolayısıyla Yeni Assur krallarının seferleri ile bölge Arami-Assur-Hitit sanat anlayışlarının etkisi altında kalmıştır. Bu sanatın etkileri Geç Hitit kentlerinin duvarlarını süsleyen ortotstatlarda açıkça görülmektedir. Urartu Krallığı ile Geç Hitit Kentlerinin yolu, Urartu krallarının Fırat Nehri'nin batı kıyılarına düzenlediği seferler ile kesişmiştir. Gerek hammadde ihtiyacı gerekse asker temini için çıkılan her sefer Urartu kültürünü oluşturan özelliklerin Geç Hitit sanatına, Geç Hitit sanat anlayışının Urartu kültürüne aktarımına neden olmuştur.The Urartian Kingdom is the first state established in the Eastern Anatolia Region. The Urartian people, whose borders spread over a very wide area and who were in communication despite geographical obstacles, left behind artifacts that would leave their mark on the Iron Age. Although located in an extremely unfavorable geography, the administrative, religious and military structures built in the cities are subjective enough to be evaluated as 'Urartu type' by archaeologists who found architectural ruins millennia later. Metal works created with the raw materials brought from the regions belonging to the Late Hittite City States, as well as the mineral deposits within the borders of its own country, constitute the basis of Urartian Art. Late Hittite City States, after the 400-year rule of the Hittite Empire, BC. It was founded by the princes who went south from Hattusa after its collapse in 1200. While the Hittite Princes continued the characteristics of traditional Hittite art, they socialized and interacted culturally with the Aramaic people in Northern Syria. At the same time, due to the need for raw materials in the region, the region was under the influence of Aramaic-Assyrian-Hittite artistic concepts with the expeditions of the Neo-Assyrian kings. The effects of this art are clearly seen in the orthostats decorating the walls of Late Hittite cities. The paths of the Urartian Kingdom and the Late Hittite Cities intersected with the expeditions of the Urartian kings to the western banks of the Euphrates River. Each expedition undertaken for both the need for raw materials and the supply of soldiers caused the transfer of the characteristics that constitute the Urartian culture to Late Hittite art, and the transfer of the Late Hittite understanding of art to Urartian culture.trArkeolojiArcheologyMaster Thesis