Akkus, MustafaKaradurmus, UgurSarı, Mustafa2025-11-302025-11-3020251300-15902148-314010.12714/egejfas.42.3.03https://doi.org/10.12714/egejfas.42.3.03https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/1345313/a-critical-transition-zone-for-fan-mussels-pinna-nobilis-the-dardanelles-as-a-barrier-against-mass-mortalityPinna nobilis (Pina), Haplosporidium pinnae patojeni ve diğer ilişkili patojenlerin etkisiyle kitlesel ölüm olayı (MME) ile karşı karşıyadır, bunun yanı sıra iklim değişikliği, istilacı türler, habitat bozulması, çapalama, aşırı avcılık ve besin ağındaki bozulmalar da dahil olmak üzere çeşitli faktörlerin birleşimi nedeniyle Akdeniz boyunca kritik düzeyde tehlike altındadır. Müsilaj olayıyla ilişkilendirilen bir MME'ye rağmen, Marmara Denizi (SoM) hala yüksek yoğunluklu pina popülasyonlarına ev sahipliği yapmaktadır. Akdeniz'deki şiddetli etkiye rağmen, SoM’deki popülasyonların devam etmesi, hayatta kalmalarına katkıda bulunan faktörler hakkında soruları gündeme getirmiştir. Bu çalışma, Ege Denizi ile SoM arasında kritik bir geçiş bölgesi olan Çanakkale Boğazı'ndaki pina popülasyonlarının hayatta kalmasında tuzluluğun rolünü araştırmaktadır. Bu çalışma, Çanakkale Boğazı'ndaki benzersiz tuzluluk değerlerinin MME'ye karşı koruyucu bir etki sağlayıp sağlamadığını belirlemeyi amaçlamaktadır. Ağustos 2024'te Çanakkale Boğazı'ndaki 23 noktada su altı gözlemleri yapılmış ve tuzluluk modelleri analiz edilmiştir. Sonuçlar, tuzluluk değerlerinin 24,9 psu'nun üzerine çıktığında pinaların ölüm oranlarında önemli bir artış olduğunu ve daha yüksek tuzluluk seviyelerinde neredeyse %100 ölüm oranının gözlemlendiğini ortaya koymaktadır. Mevcut literatürle sentezlenen bu bulgular, Çanakkale Boğazı'ndaki tuzluluk değerlerinin, patojenin SoM'ne girmesini önleyerek veya ölümcül etkilerini azaltarak yelpaze midyesinin hayatta kalmasında önemli bir rol oynadığını düşündürmektedir. Pina popülasyonlarının hayatta kalmasını destekleyerek kritik bir geçiş noktası görevi gören Çanakkale Boğazı, ek bilimsel araştırmaların odak noktası olmalıdır.eninfo:eu-repo/semantics/openAccessCritically EndangeredMass Mortality EventPinna nobilisSalinityÇanakkale StraitMediterranean SeaArticle