Akkaya, İsmailAlkan, Ayşegül2026-04-022026-04-022026https://hdl.handle.net/123456789/30238https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4hxTPRp8OtUUjyvcNgM5prlouQzsAUiLYiFMseh0L8-ItVolkanik bölgelerde, magma odalarındaki farklı yönlere doğru olan hareketlerden dolayı küçük büyüklüklü (magnitüdlü) depremler meydana gelmektedir. Dünyanın farklı bölgelerinde gerçekleştirilen volkano-tektonik çalışmalarda ortaya konulan ve çoğunlukla magma odası civarında gözlenen genleşme-büzülme hareketinin sonucu oluşan bu depremler, sürekli gözlemlerle kayıt altına alınmaktadırlar. Diğer taraftan, volkanik bölgelerde oluşan depremlerin tektonik kökenli mi yoksa volkanik kökenli mi olduğunu ayırt etmek kolay değildir. Bu çalışmada, Doğu Anadolu Platosunda Ağrı il sınırları içinde yer alan volkanizması Kuaterner döneminde gelişmiş ve jeolojik olarak önemli merkezlerden birisi olan Tendürek Volkanı ve çevresinde meydana gelmiş küçük magnitüdlü depremler incelenmiştir. Bu kapsamda, bu mikrodepremlerin odak mekanizması çözümleri yapılmıştır. Çözümler normal fay karakteristiğinde olan Tendürek fayı ile doğrultu atımlı fay karakterine sahip olan Balıkgölü fay zonu ve Doğubeyazıt fayı ile uyumlu olarak elde edilmiştir. Ardından, elde edilen odak mekanizması parametrelerinin kullanılmasıyla, Coulomb gerilme değişimi haritaları farklı derinlik seviyeleri (4, 8, 12, 16 ve 20 km) için hesaplanmıştır. Özellikle sığ derinliklerde, Tendürek Volkanının hemen altında pozitif gerilme değerleri gözlemlenmiştir. Buna ek olarak, çalışma bölgesinin kuzey-doğusu ile batısında kullanılan mikrodepremlerin episantr-hiposantr noktaları ile ilişkili olarak pozitif gerilme lobları elde edilmiştir. Tez çalışması kapsamında hesaplanan Coulomb gerilme değişimlerinin Tendürek fayı, kaldera ring (halka) fayları ve yerel volkanizma karakteristiği (düşük viskoziteli akıcı bazaltik lavlar) ile ilişkileri değerlendirilmiştir. Elde edilen bulguların bölgedeki InSAR tabanlı önceki çalışmalarla da uyumlu olduğu görülmüştür. Tendürek Volkanının altında elde edilen sığ derinliklerdeki pozitif gerilme değişimleri ile literatür verileri yüksek oranda uyum sergilemektedir. Sonuç olarak, elde edilen Coulomb gerilme değişimleri bölgedeki depremsellik ve tektonizma dikkate alınarak değerlendirilmiş, depremlerin Tendürek Volkanı ile mi yoksa çevredeki aktif tektonik yapılar ile mi ilişkili olduğu ortaya çıkarılmıştır.In volcanic regions, small-magnitude earthquakes can be observed due to movements in magma chambers in different directions. These micro-earthquakes result from expansion-contraction movements observed around the magma chamber. These events are recorded through continuous observations. Additionally, it is not easy to determine whether earthquakes in volcanic areas are of tectonic or volcanic origin. This thesis investigates small-magnitude earthquakes that occurred in and around Tendürek Volcano. A geologically significant center of volcanism developed during the Quaternary period and was located within Ağrı province on the Eastern Anatolian Plateau. In this thesis, focal mechanism solutions of the selected micro-earthquakes are investigated using the 3-component earthquake data. The focal mechanism solutions are consistent with the Tendürek Fault, which has normal fault characteristics, the Balıkgöl Fault Zone and the Doğubeyazıt Fault, which exhibit strike-slip fault characteristics. In addition, using the focal mechanism parameters, Coulomb stress change maps are plotted for different depth intervals (4, 8, 12, 16, and 20 km). Positive stress values are observed beneath Tendürek Volcano at shallow depths. The positive stress lobes are also observed in the epicenter and hypocenter locations of the micro-earthquakes in the northeast and west of the study region. In this thesis, the relationships between the calculated Coulomb stress variations and the Tendürek fault, caldera ring faults, and local volcanic characteristics (low-viscosity fluid basaltic lava) were evaluated. The findings were found to be consistent with previous InSAR-based studies in the region. Positive stress variations at shallow depths beneath Tendürek Volcano are in high agreement with literature data. Finally, the Coulomb stress changes are evaluated considering the local seismicity and tectonic structure. It is necessary to determine whether the earthquakes are related to Tendürek Volcano or the local active tectonic structures.trTectonic StressKayma GerilmesiJeofizik MühendisliğiShear StressGeophysics EngineeringTektonik GerilimMaster Thesis