Browsing by Author "Ayhan, Cemile Hürrem"

Now showing 1 - 2 of 2

Cinsiyete Dayalı Mikroagresyon Farkındalık ve Önleme Psikoeğitim Programının Kadın Üniversite Öğrencilerinde Toplumsal Cinsiyet Rolleri, Mikroagresyon Algısı ve Ruh Sağlığı Üzerine Etkisi
(2025) Aslan, Kadriye; Ayhan, Cemile Hürrem
Bu tez çalışması, kadın üniversite öğrencilerine yönelik geliştirilen cinsiyete dayalı mikroagresyon farkındalığı ve önlenmesine ilişkin psikoeğitim programının; toplumsal cinsiyet rolleri algısı, mikroagresyon düzeyi ve ruh sağlığı ile ilişkili belirtiler üzerindeki etkilerini yarı deneysel (ön test–son test) desenle değerlendirmeyi amaçlamıştır. Çalışmanın örneklemini, gönüllü katılımcı örnekleme tekniği ile duyuru afişiyle başvurarak gönüllü katılan 80 (Deney grubu(n=31) ve kontrol grubunu (n=49)) kadın öğrenci oluşturmuştur. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Çelişkili Cinsiyetçilik Ölçeği, Kadın Mikroagresyon Ölçeği, Depresyon-Stres-Anksiyete Ölçeği (DASS-21) ve Katılımcı Grup Deneyim Formu aracılığıyla toplanmıştır. Veri toplama süreci 15.09.2023-01.01.2024 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. SPSS 27 programıyla yapılan analizlerde, %95 güven aralığı ve %5 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Tanımlayıcı istatistiklerle ölçek puanları değerlendirilmiş; grup içi değişimi ölçmek için bağımlı gruplarda t testi, gruplar arası farkları test etmek ve ön test puanlarının etkisini kontrol etmek için ANCOVA uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarının başlangıç düzeylerinin benzerliği, grupların homojen yapıda olduğunu göstermiştir. Eğitim sonrasında deney grubunun düşmanca cinsiyetçilik puanları anlamlı düzeyde azalmıştır (p <,001). Mikroagresyon ölçeğinde fiziksel güvenlik (p = ,005) ve çevresel mikroagresyon (p <,001) alanlarında anlamlı düşüşler görülmüştür. Eğitim, mikroagresyon türlerine göre %5,6 ile %10,3 arasında etkili olmuştur. Ayrıca, stres (p = ,004) ve depresyon (p = ,039) puanlarında anlamlı düşüş kaydedilirken, anksiyete puanlarında anlamlı değişim görülmemiştir. Katılımcıların büyük kısmı programın farkındalık artırıcı, verimli ve bakış açısını değiştirici olduğunu belirtmiştir
Ergenlerde Algılanan Ebeveyn Tutumları Erken Dönem Uyumsuz Şemalar Bilişsel Esneklik ve Ruh Sağlığı Sorunları Arasındaki İlişki
(2025) Tanrıverdi, İpek; Ayhan, Cemile Hürrem
Bu çalışma, ergenlerde algılanan ebeveyn tutumları, erken dönem uyumsuz şemalar, bilişsel esneklik ve ruh sağlığı sorunları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla kesitsel ve ilişkisel tarama deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Van il merkezinde bulunan liselerde öğrenim gören ergenler oluşturmaktadır. Örneklem ise, olasılıklı tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiş olup, İpekyolu, Edremit ve Tuşba ilçelerinde bulunan liselerde öğrenim gören toplam 643 ergen (320 erkek, 323 kadın) öğrenciden oluşmaktadır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Young Ebeveynlik Ölçeği, Young Erken Dönem Uyumsuz Şema Ölçeği-Kısa Formu, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Güçler ve Güçlükler Anketi kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 27.0 ve PROCESS makro programları aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, ergenlerin annelerine dair algılarında en sık görülen tutumlar Koşullu/Başarı Odaklı, Aşırı Koruyucu/Evhamlı ve Kuralcı/Kalıplayıcı iken; babalarına dair algılarda en sık rastlanan tutumların Koşullu/Başarı Odaklı, Değişime Kapalı/Duygularını Bastıran ve Kuralcı/Kalıplayıcı olduğu saptanmıştır. Katılımcıların Bilişsel Esneklik Envanteri puan ortalaması 68,01±13,82 olarak bulunmuştur. En yüksek puan ortalamasına sahip erken dönem uyumsuz şema alanları ise sırasıyla Ayrıcalıklılık/Yetersiz Öz Denetim (23,08±7,01), İç İçe Geçme/Bağımlılık (20,86±8,56) ve Cezalandırma (19,72±6,59) olmuştur. Katılımcıların Güçler ve Güçlükler Anketi'nden aldıkları toplam güçlük puanı ise 16,35±5,96'dır. Analizler sonucunda, algılanan olumsuz ebeveyn tutumları ile erken dönem uyumsuz şemalar arasında pozitif yönlü; erken dönem uyumsuz şemalar ile bilişsel esneklik arasında ise negatif yönlü ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, Kuralcı/Kalıplayıcı, Küçümseyici/Kusur Bulucu anne ve baba tutumlarının; Aşırı İzin Verici/Sınırsız anne tutumu ile Duygusal Bakımdan Yoksun Bırakıcı baba tutumunun bilişsel esnekliğin anlamlı yordayıcıları olduğu görülmüştür. Koşullu/Başarı Odaklı ve Cezalandırıcı anne tutumları ile Duygusal Bakımdan Yoksun Bırakıcı baba tutumunun ise olumsuz şemaların önemli yordayıcıları olduğu saptanmıştır. Bunun yanı sıra, bilişsel esneklik ve olumsuz şemaların dışsallaştırma problemlerinin yordayıcısı olduğu; Aşırı Koruyucu/Evhamlı baba tutumlarının, bilişsel esneklik ve olumsuz şemalarla birlikte içselleştirme problemlerini yordadığı belirlenmiştir. Son olarak, yapılan aracılık analizine göre, erken dönem uyumsuz şema alanlarının, olumsuz ebeveyn tutumları ile bilişsel esneklik arasındaki ilişkide aracı rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar, hem okul temelli ruh sağlığı hizmetlerinde hem de ailelere yönelik psiko-eğitim programlarında önemli çıkarımlar sunmaktadır.