Browsing by Author "Korkmaz, Zafer"

Now showing 1 - 7 of 7

Comparison of Schema Therapy and Bibliotherapy Based Psychoeducation Programs in Terms of the Effects on Teachers' Depression and Happiness Levels
(2021) Korkmaz, Zafer; Tanhan, Fuat
Bu araştırmada, Şema Terapi ve Bibliyoterapi temelli psikoeğitim programlarının öğremenlerin depresyon ve mutluluk düzeyine etkisi açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada deneysel modelin öntest-sontest- izleme testli deney gruplarının karşılaştırılıldığı desen kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan 2x3'lük split-plot (karışık) desenden birinci faktör işlem gruplarını (1. Deney grubu, 2. Deney grubu), ikinci faktör ise bağımlı değişkene ilişkin ölçümleri (öntest, sontest, izleme) göstermektedir. Araştırma modelinde iki bağımsız, iki bağımlı değişken bulunmaktadır. Araştırmanın bağımsız değişkenleri Şema Terapi Temelli Psikoeğitim Programı ve Bibliyoterapi Temelli Psikoeğitim Programı; bağımlı değişkenleri ise öğretmenlerin depresyon ile mutluluk düzeyleridir. Araştırmanın deneysel bir çalışma olduğu için bir evren ve örnekleme çalışması yoluna gidilmemiştir. Araştırmada 'çalışma grubu' kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu belirlemek için 2020- 2021 eğitim öğretim yılında Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Batman merkez ve ilçelerinde bulunan okul öncesi, ilkokul, ortaokul, lise, rehberlik ve araştırma merkezinde görev yapan 148'i kadın (%44), 194'ü erkek (%56) olmak üzere 342 öğretmen ile çalışılmıştır. Bu kişilere araştırmada kullanılan Beck Depresyon Ölçeği ve Oxford Mutluluk Ölçeği uygulanmıştır. Ölçeklerin değerlendirme sonucunda depresyon puanı yüksek, mutluluk puanı düşük olan 31 öğretmen seçilmiştir. Bu öğretmenler seçkisiz olarak 1. deney ve 2. deney gruplarına atanmıştır. Araştırma, 1. deney ve 2. deney grubu ile yürütülmüştür. Araştırmada toplanan veriler, kullanılan Beck Depresyon Ölçeği ve Oxford mutluluk Ölçeği ile elde edilmiştir. İlişkisel tarama modelinde yürütülen araştırmada verilerin analizi için SPSS programı kullanılmıştır. Şema Terapi Temelli Psikoeğitim Programının uygulandığı 1. deney grubunda psikoeğitim programının genel amaçları doğrultusunda katılımcıların erken dönem uyumsuz şemaları neticesinde gelişmiş içsel yanlarını(modlarını), yaşam örüntülerini anlayıp değiştirmelerine yardımcı olmaya çalışılmıştır. Bu içsel yanların(modların) katılımcılarda yarattığı problemlerin çözümlerine yönelik gerekli becerileri onlara kazandırarak, onların depresyon düzeyini düşürüp mutluluk düzeyini arttırmak hedeflenmiştir. 2. deney grubunda ise, Bibliyoterapi Temelli Psikoeğitim Programı uygulanmış, programın her oturumunda katılımcılarla mutluluk üzerine literatüre dayandırılarak hazırlanan metin okumaları yapılıp katılımcılar ile metinler üzerine karşılıklı tartışma yürütülmüştür. 1. Deney grubu katılımcılarının psikoeğitim programı öncesi Beck Depresyon Ölçeği ön-test uygulamasında aldıkları puanların ortalaması X̄ =19,937 iken, psikoeğitim uygulaması ardından aynı testten aldıkları puanların ortalamasının X̄ =9,153, izleme testinden ise X̄=10,538 olduğu görülmektedir. 2. Deney grubunun ise ön-test puan ortalaması X̄ =20,466 iken bu ortalama son-test uygulamasında X̄ =13,692, izleme testi uygulamasında ise X̄=15,250 olmuştur. Buna göre 1. deney grubunda uygulanan şema terapi temelli psikoeğitim programının ardından 1. deney grubu katılımcılarının depresyon düzeyinde azalma olduğu görülmektedir. Ayrıca 2. deney grubunda uygulanan Bibliyoterapi temelli psikoeğitim programının ardından da 2. deney grubu katılımcılarının depresyon düzeyinde azalma olduğu görülmektedir. Bu fark yapılan analizler sonucunda istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. 1. Deney grubu katılımcılarının psikoeğitim programı öncesi Oxford Mutluluk Ölçeği ön-test uygulamasında aldıkları puanların ortalaması X̄ =86,625 iken, psikoeğitim uygulaması ardından puanların ortalamasının X̄=106,538, izleme testinden ise X̄=103,923 olduğu görülmektedir. 2. deney grubunun ise ön-test puan ortalaması X̄ =86,400 iken bu ortalama son-test uygulamasında X̄ =99,769 izleme testi uygulamasında ise X̄=98,333 olarak bulunmuştur. Buna göre 1. deney grubunda uygulanan Şema Terapi temelli psikoeğitim programının ardından 1. deney grubu katılımcılarının mutluluk düzeyinde artış olduğu görülmektedir. Ayrıca, 2. deney grubunda uygulanan Bibliyoterapi temelli psikoeğitim programının ardından da 2. deney grubu katılımcılarının mutluluk düzeyinde artış olduğu görülmektedir. Bu fark yapılan analizler sonucunda istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Yapılan analizler neticesinde hem 1. deney hemde 2. deney grubunda anlamlı düzeyde katılımcıların depresyon düzeyi düşmüş mutluluk düzeyi artmıştır. Fakat gruplar arası fark testlerine bakıldığında Şema Terapi Temelli Psikoeğitim Programı alan öğretmenlerin, Bibliyoterapi Temelli Psikoğitim Programı alan öğretmenlere oranla depresyon düzeylerinde anlamlı bir düşüş olduğu ve bu değişmenin uzun süreli olduğu gözlenmektedir. Ayrıca Şema Terapi Temelli Psikoeğitim Programı alan öğretmenlerin, Bibliyoterapi Temelli Psikoğitim Programı alan öğretmenlere göre mutluluk düzeylerinde anlamlı bir yükselişin olduğu ve bu değişmenin uzun süreli olduğu gözlenmektedir. Anahtar sözcükler: şema terapi, bibliyoterapi, depresyon, mutluluk.
The Effect of Secure Attachment on Family Relationships and Peer Bullying in Adolescents: the Mediating Role of Positive Childhood Experiences
(Frontiers Media SA, 2025) Cicek, Ilhan; Korkmaz, Zafer; Unsal, Firat; Shalal Alanazi, Zainab; Gomez-Salgado, Juan; Yildirim, Murat
Aims This study examines whether positive childhood experiences (PCEs) mediate the relationship between secure attachment and family conflict, peer bullying, and family cohesion in adolescents.Method The sample includes 574 high school students [301 female (52.4%), 273 male], aged 14 to 18 years (M = 16.28, SD = 1.45). Participants completed the Brief Family Relationships Scale, the Attachment Styles Scale, the Peer Bullying Scale, and the Positive Childhood Experiences Scale.Results Findings revealed that secure attachment was positively associated with PCEs, which in turn were linked to greater family cohesion and lower levels of family conflict and peer bullying. Mediation analyses confirmed that PCEs significantly mediated the relationship between secure attachment and family conflict, peer bullying, and family cohesion.Conclusion These findings suggest PCEs as a key variable linking secure attachment to adolescents' social and family adjustment. They emphasize the critical role of nurturing supportive developmental environments across diverse contexts.
Loneliness and Problematic Social Media Use Among University Students: Exploring the Mediating Roles of Meaning in Life and Resilience
(Routledge Journals, Taylor & Francis Ltd, 2025) Cicek, Ilhan; Unsal, Firat; Korkmaz, Zafer
Loneliness, resilience, and meaning in life play pivotal roles in shaping university students' social experiences. This study investigates the relationships between these factors and problematic social media use (PSMU). A total of 429 university students (66.9% female; age range = 18-32 years, M 19.59, SD = 2.16) participated in this cross-sectional study. Validated instruments were employed, including the UCLA Loneliness Scale, Resilience Scale, Meaning in Life Scale, Bergen Social Media Addiction Scale (BSMAS), and a Personal Information Form. Mediation analyses were conducted using SPSS PROCESS macro (Model 4). Loneliness was significantly negatively correlated with resilience and meaning in life and positively correlated with problematic social media use (PSMU). Mediation analyses revealed that loneliness predicted lower resilience and meaning in life while significantly increasing problematic social media use (PSMU), accounting for 26% of the variance. Resilience and meaning in life partially mediate the association between loneliness and problematic social media use (indirect effect = 0.08, SE = 0.02, 95% CI [0.04, 0.12]). These findings highlight the role of loneliness as a driver of problematic social media use (PSMU), with resilience and meaning in life serving as partial mediators. Interventions targeting loneliness and fostering resilience and life purpose may help reduce the negative effects of problematic social media engagement. Longitudinal research is needed to explore these relationships' causal pathways and demographic variations.
The Mediating Role of Spirituality in the Relationship Between Occupational Stress and Satisfaction with Life Among Nurses
(BMC, 2025) Korkmaz, Zafer; Cicek, Ilhan; Unsal, Firat; Sanli, Mehmet Emin
Nurses often face high levels of occupational stress due to demanding workloads, emotional challenges, and the significant responsibilities associated with patient care. This stress negatively impacts their life satisfaction, yet the potential protective role of spirituality in mitigating these effects remains insufficiently explored.ObjectiveThe present study aims to investigate the mediating role of spirituality in the relationship between occupational stress and life satisfaction among nurses.MethodData were collected from 502 nurses (291 females, 58%; 211 males, 42%), aged between 21 and 63 years, working in various hospitals across Turkey. Participants completed the Perceived Occupational Stress Scale, the Spirituality Scale, and the Satisfaction with Life Scale. Data analysis was conducted using SPSS 25 and the PROCESS macro (Model 4).ResultsCorrelation analyses revealed a negative and significant relationship between occupational stress and spirituality and life satisfaction, while a positive and significant relationship was found between spirituality and life satisfaction. Mediation analysis indicated that occupational stress negatively predicted both life satisfaction and spirituality, explaining 3% of the variance in life satisfaction. However, spirituality positively predicted life satisfaction and significantly mediated the relationship between occupational stress and life satisfaction.ConclusionSpirituality emerges as a crucial resource in mitigating the negative effects of occupational stress on nurses' life satisfaction. Hospital-based programs that promote spiritual well-being, such as positive psychotherapy, mindfulness training, and spiritual counseling, can enhance nurses' stress-coping skills and improve their life satisfaction. Moreover, it is essential for psychiatric nurses to actively support nurses in coping with the intense work stress they experience.
Mediating Roles of Self-Esteem and Positive Childhood Experiences in the Relationship Between Problematic Social Media Use and Loneliness
(Springer int Publ Ag, 2025) Unsal, Firat; Korkmaz, Zafer; Cicek, Ilhan; Alshehri, Nouf Abdullah; Alkhulayfi, Abdulmohsen Mohammed Abdullah; Yildirim, Murat
Problematic social media use has been linked to increased loneliness among university students, yet the mechanisms underlying this relationship remain unclear.ObjectiveThe study examines the mediating roles of self-esteem and positive childhood experiences in the relationship between problematic social media use and loneliness among university students.MethodsA total of 464 university students aged 18 to 28 years (M = 22.71, SD = 2.71; 58% women) participated in the study. Data were collected via an online survey using standardized measures of positive childhood experiences, social media addiction, self-esteem, and loneliness.ResultsThe findings revealed a significant positive relationship between problematic social media use and loneliness, as well as significant negative associations between problematic social media use and both self-esteem and positive childhood experiences. Mediation analyses indicated that problematic social media use significantly predicted loneliness, accounting for 6% of its variance, while the combined influence of problematic social media use, self-esteem, and positive childhood experiences explained 37% of the variance in loneliness. Notably, both self-esteem and positive childhood experiences partially mediated the relationship between problematic social media use and loneliness.ConclusionThis study provides important evidence for designing and implementing interventions that aim to enhance self-esteem and foster positive childhood experiences to mitigate the negative effects of problematic social media use on loneliness.
The Role of Resilience in the Relationship Between Cyberbullying and Depression, Anxiety, and Stress in Adolescents
(Wiley, 2025) Korkmaz, Zafer; Cicek, Ilhan; Bulus, Metin; Sanli, Mehmet Emin; Yildirim, Murat
Purpose: This study investigates the mediating role of resilience in the relationship between cyberbullying and depression, anxiety, and stress. Method: Data were collected from 591 adolescents (51.6% boys; M-age = 15.77 +/- 1.12) using a socio-demographic questionnaire, the Cyberbullying Scale, the Brief Resilience Scale, and the Depression, Anxiety, and Stress Scale (DASS-21). Finding Bivariate correlations revealed a moderate positive association between cyberbullying, anxiety, and stress. Structural equation modeling indicated that higher levels of cyberbullying were significantly associated with increased anxiety and stress but not with depression. Resilience was found to partially mediate the relationship between cyberbullying and stress but did not mediate the relationships between cyberbullying and either depression or anxiety. Conclusion: These findings highlight that cyberbullying is a strong predictor of anxiety and stress, with resilience playing a key role in mitigating stress levels. Interventions focused on building resilience may offer an effective strategy for reducing stress among adolescents experiencing cyberbullying.
The Investigation of the Mutual Perception of the School Counselors and Class Guidance Teachers
(2011) Korkmaz, Zafer; Tanhan, Fuat
Bu çalışmada okul psikolojik danışmanları ile sınıf rehber öğretmenlerinin birbirlerine ilişkin algılarının incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışma, genel tarama yöntemlerinden betimsel ve ilişkisel tarama modeli niteliğindedir. Nicel verilere dayalı istatistiksel teknikler kullanılarak modele ilişkin varsayımlar sınanmıştır. Okul psikolojik danışmanına ilişkin algıyı belirlemek için araştırmada evren Batman ilindeki tüm sınıf rehber öğretmenleridir. Örneklem grubu ise bu evrenden seçilen 234 sınıf rehber öğretmenidir. Sınıf rehber öğretmenine ilişkin algıyı belirlemek için evren, Batman'daki tüm okul psikolojik danışmanları olup örneklem ise 103 psikolojik danışmandan oluşmaktadır. Birinci örneklem grubu olan sınıf rehber öğretmenlerine 'Okul Psikolojik Danışmanına İlişkin Algı Ölçeği' ve 'Kişisel Bilgi Formu' uygulanmıştır. İkinci örneklem grubu olan okul psikolojik danışmanlarına ise 'Sınıf Rehber Öğretmenine İlişkin Algı Ölçeği' ve 'Kişisel Bilgi Formu' uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programında çözümlenmiştir.Ölçeklerden elde edilen toplam puanlara ilişkin yapılan veri analizlerinde toplam puanların normallik ve homojenlik durumlarına göre parametrik testlere ihtiyaç olduğu görülen sınıflı değişkenlerden iki alt gruptan oluşanlara T- Testi, ikiden fazla alt gruptan oluşanlara ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) Testi uygulanmıştır. Verilerin analizinde parametrik olmayan testlere ihtiyaç duyulduğunda iki alt gruptan oluşanlara T- Testinin parametrik olmayan alternatifi olan Mann¬Whitney U Testi, ikiden fazla alt gruptan oluşanlara ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) Testinin parametrik olmayan alternatifi olan Kruskal Wallis Testi uygulanmıştır.Bu araştırmada elde edilen bulgulara göre; sınıf rehber öğretmenlerinin okul psikolojik danışmanlarına ilişkin algısı, sınıf rehber öğretmenlerinin 'çalıştığı okul türüne, yaptığı göreve, okuldaki öğrenci sayısına' göre değişmekte; 'cinsiyetine, kıdem yılına ve eğitim ile ilgili yayın okuma alışkanlığına göre ise değişmem ektedir. Okul psikolojik danışmanlarının sınıf rehber öğretmenlerine ilişkin algısı ise psikolojik danışmanın' çalıştığı okul türüne, mezuniyet alanına, görev yaptığı okulun çalışma koşullarına, okulundaki öğrenci sayısına, kıdem yılına ve eğitim ile ilgili yayınları takip etme düzeyi' ne göre değişmekle birlikte 'cinsiyetine ve rehberlik çalışmalarında okul idaresinden aldığı desteğe' göre değişmemektedir. Algı düzeyleri olumlu düzeyde algı, orta düzeyde algı ve olumsuz düzeyde algı olarak belirlenmiştir. Bu algı düzeyleri göz önüne alınınca, sınıf rehber öğretmenlerinin okul psikolojik danışmanlarına; okul psikolojik danışmanlarının da sınıf rehber öğretmenlerine ilişkin orta düzeyde bir algıya sahip oldukları belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Okul psikolojik danışmanına ilişkin algı, Sınıf rehber öğretmenine ilişkin algı,