Muş Ulu Camii Yapısal Sorunları ve Çözümleri

Abstract

Muş il merkezi Minare Mahallesi, Ulu Cami sokakta yer alan MuşUlu Camii, XVI. yüzyılı içerisinde inşa edilmiştir. Muş Ulu Camii, planolarak klasik Osmanlı dönemi dini yapı örneklerindendir. Eninedikdörtgen planlı ve tek ana kubbeli altı sütun destekli cami plandüzenlenmesine sahiptir. Plan tipi olarak, doğu batı doğrultusunauzanan, merkezi mekanlı bir plana sahiptir. Yapının harim kısmı ortadayer alan kubbe örtülü merkezi mekânın doğu ve batıya doğrugenişlemesiyle elde edilmiştir. Caminin kuzeyinde harime girişin önündeüç bölümlü bir son cemaat mahalli bulunmaktadır. Merkezi mekânlı,yanlardatonozlarlaörtülmüşmekânlarındaoluşanplandüzenlenmesine sahiptir.Muş Ulu Camii, kuzey cephesinin kemer üzengi seviyesinin üstkısmı siyah ve daha açık renkli olarak kesme taş, kemer üzengiseviyesinin alt bölümü ise kaba yonu taş ile inşa edilmiştir. İki renkli taşmalzeme kullanılarak cephelerin hareketlendirilmesi, güney mimarisiözelliğidir. Yapının diğer cephelerinin inşasında sıralı kaba yonu taşkullanılmıştır. Ana mekânla son cemaat bölümü arasında iki adetsöveleri kesme taştan oluşan pencere açıklığı görülmektedir. Üç bölümlüson cemaatin batı bölümünde sonradan inşa edilmiş sandukalı bir mezarbulunmaktadır.Muş Ulu Camii, son yarım asır içerisinde çevresinde oluşanruhsatsız ve niteliksiz bir ve iki katlı yapılar ile adeta çevrelenmiş vedıştan tanınmaz bir hale gelmiştir. Tarihi ve tescilli olan yapının iç ve dışbölümlerine son dönemlerde yapılan, aslına uygun olmayan onarım veeklemeler ile tüm mimari özelliği adeta kaybolmuştur. Yapılan bumüdahaleler, sonuçta, yapının ciddi yapısal statik sorunlarının ortayaçıkmasına neden olmuştur. Bu kapsamda 2009-13 yıllarında Bitlis Vakıflar Bölge Müdürlüğütarafından hazırlanan rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri, VanKültür Varlıkları Bölge Müdürlüğü'nce onaylanmıştır. Restorasyonçalışmaları ise 2012 yılında Bitlis Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafındanbaşlatılmış, onarım ve çevre düzenleme çalışmaları 2015 yılı sonundatamamlanmıştır.