Yunus Emre İle Feqıyê Teyran’ın Şiirlerinde Gönül İmgesinin Mukayesesi

Abstract

Yunus Emre gerek Türk dünyasında ve gerekse İslamcoğrafyasında manevi etkisi büyük olan bir mutasavvıf ve şairdir. Onun,akıcı ve sade Türkçesiyle yazdığı şiirler, her dönemde gerek halkın vegerekse ilim ehlinin dikkatini çekmiştir. Feqiyê Teyran da Doğu ve GüneyDoğu Anadolu, Kuzey Irak ve civar ülkelerde maneviyat dünyasınınönemli şahsiyetlerinden kabul edilen, tasavvuf ve irfan konusunda sadeve akıcı bir Kürtçe ile ileri düzeyde şiir yazan büyük bir mutasavvıftır.Gerek klasik edebiyatta gerekse tasavvuf edebiyatında şairler gönülkavramını birçok anlamda kullanmışlardır. Kimisi onu, dünyevi anlamdasevgilinin mekânı olarak görürken, kimisi de Allah Teâla’nın gelip misafirolduğu bir mekân olarak görmektedir. Bu nedenle gönül mekânınımanevi açıdan temiz tutmaya gayret etmişlerdir. Hem Yunus Emre hemde Feqiyê Teyran, şiirlerinde tasavvufi konuları işlerken “gönül” imgesiüzerinde oldukça fazla durmuş ve ona birçok anlam yüklemişlerdir.Yunus Emre’ye göre gönül, hem Allah Teâla’nın tecelligâhı hem de insansevgisinin zuhur ettiği yerdir. Feqiyê Teyran’a göre de gönül Hak Teâla’nınmakamıdır. Yüceler yücesine makam olan yer elbette onunla şeref bulurBu çalışmada klasik edebiyatta gönül imgesinin genel olarak ne türanlamlara geldiğini izah ettikten sonra özet olarak Yunus Emre ve FeqiyêTeyran’ın hayatları verilip onların şiirlerinde gerek edebi ve gereksetasavvufi açıdan “gönül” imgesine yükledikleri anlamlar üzerindedurulacak, sonuç kısmında ise ortak noktaları ve ayrıştıkları noktalarkarşılaştırmalı olarak verilecektir.