Browsing by Author "Abdullah, Rekan Mohammed Taha Abdullah"

Now showing 1 - 1 of 1

Nalînin Şiirlerinde Toplumsal Kurallardan Uzaklaşma
(2018) Abdullah, Rekan Mohammed Taha Abdullah; Çiftçi, Ömer
ÖZET Bu edebi araştırma ünlü Kürt Şairi Nali'nin şiirlerinde, aykırılık ve toplumsal kuralların dışına çıkma ile ilgili bir çalışmadır. Elde edilen ve mevcut şiirler göz önüne alınarak, toplum kurallarının dışına çıkma ile ilgili birkaç çeşit örnek seçilmiş ve yorumlanıp değerlendirilmiştir. Şair Nali'nin şiirlerinde bulunan görüngücü olaycı veya fenomen şiirler konu olarak seçilmiş ve önemi değerlendirilmiştir. Toplumsal kuralların dışına çıkma konusu üzerine akademik araştırma yapmak ve yazmak büyük bir önem ve değer taşımaktadır. Nali'nin bir diğer adı Xıdır (Hıdır)'dır ve babası Ahmed Şaveysli Ali Bey Mikail dir. 1800 yılında Şarezur ovasının Xakuxol köyünde doğmuş ve 1872 yılında vefat etmiştir. O dönemin eğitim ve öğretim sistemine göre önce Kutsal Kuran-ı Kerimi ve Farsça dersler ve kitaplar okumuş ve Feqe ünvanına ulaşıp dini bilimleri elde etmek amacıyla Kürdistan'ın çeşitli il ve ilçelerinde bulunan okulları okumuştur. Bu okullarda Feqe ünvanını aşarak Mela veya Hocalık icazesi ve ünvanını elde etmiştir. En çok yaşadığı kentler (Sine, Sablax, Zerdiavaya Qeredax, Helepçe ve Süleymaniye) dir. Qeredax'da Abin Alxiyag'lı Şeyh Muhammed Hocanın yanında okumuştur. Qeredax tekkiyesinde Matematik ve bazı bilimsel dersleri Şeyh Ali Mela'dan almıştır. Nali'nin çok iyi bir hoca (Mela) olduğu belirtilmektedir. İslam, Eski Yunan ve Arap kültürleri ve Klasik Kürt, Arap ve Fars edebiyatı uzmanıydı. Kendisi özellikle Kürtçe, Arapça ve Farsça klasik edebiyat hazinesi sahibi olup ve bu üç hazinenin dilinde de çeşitli şiirler ve eserler yazmıştır. Bu araştırmada Nali'nin şiirlerinde genel toplum üzerine çalışılmıştır. Bu şiirlerin Kürt toplumu üzerinde nasıl değerlendirildiğini ve nasıl aykırı ve yabancı olarak nitelendirildiğinisunduk.Nali'ninşiirlerinin iyi ve kötü yanlarının toplum üzerindeki etkisi, şiirlerindeki aykırılık ve yabancılığı nasıl cümleler ile sunduğunu, bu aykırılığın gelecek nesilde nasıl etki yarattığını ve ondan sonra gelen şairler ve yazılan şiirler üzerinde nasıl bir etki bıraktığını değerlendirdik. Anahtar kelimeler: Toplumsal kuralların dışına çıkma, toplum, aykırılık, şiir, Şair Nali, Şiir örnekleri, klasik şiirde kullanılan dil.