Browsing by Author "Akçay, Aysel Öztürkçü"

Now showing 1 - 14 of 14

Corporate Governance Awareness in Smes: Sample of Van Oiz
(2022) Tatlı, Uğur; Akçay, Aysel Öztürkçü
Sürekli değişen ve artan bir rekabet ortamında KOBİ'lerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için hem gelişen ekonomik koşullara hem de teknolojik koşullara ayak uydurmaları gerekmektedir. Değişen ve artan bu rekabet ortamında kurumsal yönetim kavramı, son yıllarda üzerinde tartışılan ve bütün dünyada uygulanmaya çalışılan önemli bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. KOBİ'lerin geleceğe yönelik endişe ve belirsizliklerinin giderilmesi, KOBİ'lerin kendi yapılarından kaynaklanan ve kendileri dışında gelişen sorunların çözümü için Kurumsal yönetim anlayışının KOBİ'lerde yerleşmesi önerilmektedir. Bu çalışmanın amacı, kurumsal yönetim anlayışının temel ilkeleri olan Adillik, Sorumluluk, Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik çerçevesinde KOBİ'lerin kurumsal yönetim anlayışına olan algılarını incelemektedir. Ayrıca işletmelerin hukuki yapısı, işletme yöneticilerinin eğitim düzeyi, işletmelerde çalışan personel sayısı ve yöneticilerin iş tecrübelerinin bu anlayış ile ilişkisi incelenmektedir. Bu kapsamda çalışma evrenini Van İli Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren 136 işletme oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi ise ankete katkı sunan 91 işletmeden oluşmuştur. Uygulanan anket iki bölümden oluşup ilk bölümü firma bilgilerinden, ikinci bölüm ise kurumsal yönetim anlayışına ilişkin sorulardan oluşmaktadır. Çalışmada kullanılan ölçeğin güvenilirliğini ölçmek için güvenilirlik analizi, tanımlayıcı istatistikleri belirlemek amacıyla frekans analizleri yapılmıştır. Ayrıca elde edilen veriler Kruskal Wallis testi ile karşılaştırmalara tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgulara göre, ankete katılan işletmelerin büyük bir çoğunluğunun limitet şirketler olduğu ve firmaların hukuki yapıları, işletme yöneticisinin iş tecrübesi, eğitim durumu ve çalıştırılan personel sayısı ile kurumsal yönetim algıları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir.
Muhasebe Mesleğini Seçmeme Niyetini Etkileyen Faktörlerin Mantıksal Eylem Teorisi Perspektifinde İncelenmesi: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma
(2022) Akçay, Aysel Öztürkçü; Sayın, Halil Cem; Örgün, Gamze Sevimli
Mantıksal Eylem Teorisi çerçevesinde ele alınan bu çalışmanın amacı öğrencilerin kişisel tutumları ve öznel normlarını etkileyen inançların muhasebe mesleğini seçmeme niyeti üzerindeki etkisini ve bu inançların öğrencilerin demografik değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini tespit etmektir. Birincil veri toplama yönteminin kullanıldığı araştırmada, Anadolu Üniversitesi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve Dicle Üniversitesinde öğrenim gören 743 öğrenciye anket uygulanmış ve elde edilen veriler SPSS 26.0 paket programı ile analize tabi tutulmuştur. Verilerin analiz edilmesinde t-testi, tek yönlü varyans analizi ve regresyon analizinden yararlanılmıştır. Yapılan analizler neticesinde muhasebe mesleğini seçmeme niyetine yönelik faktörlerin cinsiyet ve yaş değişkenine göre farklılaşmadığı buna karşın öğrenim görülen sınıf ve üniversite değişkenlerine bağlı olarak anlamlı bir şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir. Regresyon analizinden elde edilen bulgular davranışsal inançların olumsuz tutumlarüzerinde; normatifinançlarınise olumsuz öznel normlarüzerinde pozitifveistatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, öğrencilerin muhasebe mesleğine yönelik olumsuz tutum ve öznel normlarının muhasebe mesleğini seçmeme niyetini anlamlı bir şekilde etkilediği sonucuna varılm ıştır.
Firma Yönetim Kurulu Cinsiyet Çeşitliliğinin Temsil Maliyetleri Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul Örneği
(2022) Akçay, Aysel Öztürkçü; Örgün, Gamze Sevimli; Sayın, Halil Cem
Bu çalışmanın amacı, firma yönetim kurulundaki cinsiyet çeşitliliğinin ve kadın üye dağılımının temsil maliyetleri üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada, Borsa İstanbul’a kayıtlı 202 finansal olmayan firmanın 2012-2020 dönemine ait verileri panel veri analiz yöntemiyle analize tabi tutularak, firmaların yönetim kurulunda kadın üye bulunması ile temsil maliyetleri arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır. Analiz sonuçları, yönetim kurulunda kadın üyelerin varlığının temsil maliyetlerini anlamlı düzeyde azaltarak asil-vekil çatışmasını hafiflettiğini göstermiştir. Ayrıca, kritik kitle teorisi ile tutarlı biçimde, üç veya daha fazla kadın üyeye sahip yönetim kurullarının daha az sayıda kadın üyeye sahip yönetim kurullarına kıyasla temsil maliyetlerinin azaltılmasında daha güçlü bir etkiye sahip oldukları görülmüştür. Çalışmanın sonuçları, kadın yöneticilerin firmada kurumsal yönetişimin yerleşmesinde, temsil sorununun çözümünde, temsil maliyetlerinin azaltılmasında ve hissedarlar ile diğer paydaşların çıkarlarının korunmasında daha etkili olduklarına işaret etmektedir. Dolayısıyla, firmaların yönetim kurullarında kadın üyelerin varlığını artırmaya yönelik düzenlemeler ve çalışmalar yapılması önerilmektedir.
Factors effecting the tax ethics: Van Yüzüncü Yil University example
(2021) Pınar, Rezzan; Akçay, Aysel Öztürkçü
Vergi, devletler için geçmişte olduğu gibi günümüzde de önemli bir finansman kaynağıdır. Verginin cebren ve karşılıksız olarak alınması çoğunlukla mükellefler tarafından hoş karşılanmamakta ve bu durum mükelleflerin vergiden kaçınma ile vergi kaçırma gibi istenmeyen tutum ve davranışlar sergilemesine neden olabilmektedir. Bu anlamda vergi ödeme konusunda içsel bir motivasyon olarak görülen vergi ahlakı, mükelleflerin üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmede önemli bir rol oynamaktadır. Vergilerin devletler açısından önemi düşünüldüğünde, ülkelerin vergi ahlakını etkileyen kişisel ve çevresel faktörleri doğru tespit ederek bu yönde politikalar geliştirmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, vergi ahlakını etkileyen faktörlerin neler olduğunun tespit edilmesidir. Ayrıca vergi ahlakı düzeyinin bazı demografik özellikler (Cinsiyet, yaş, bölüm, sınıf, ailenin aylık ortalama geliri, baba ve annenin mesleği, baba ve annenin eğitim düzeyi, aylık tahmini harcama) bakımından farklılık gösterip göstermediği incelenmektedir. Çalışma evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinde öğrenim gören İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF) öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 284 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini oluşturan öğrencilere Demografik Bilgiler ve Vergi Ahlakını Etkileyen Faktörler olmak üzere iki kısım şeklinde online olarak anket uygulanmıştır. Çalışmada güvenilirlik analizi, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA testi ve Korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, ankete en çok katılımı sağlayanların kadın katılımcılar olduğu gözlemlenmiş ve T-testi sonuçlarına göre cinsiyet değişkeni ile vergi ahlakını etkileyen ekonomik ve sosyo-kültürel faktörler arasında anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca vergi ahlakını etkileyen ekonomik, ahlaki ve psikolojik, sosyo-kültürel demografik, siyasi ve vergi yönetimi boyutları arasındaki ilişkiye bakıldığında boyutlar arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir.
Yönetim Kurulu Yapısı Çeşitliliği ve Entelektüel Sermaye Performansı: Borsa İstanbul Firmaları Üzerine Dinamik Panel Veri Analizi
(2021) Akçay, Aysel Öztürkçü
Bilgiye dayalı rekabetin yaşandığı günümüz dünyasında işletmelerin sahip olduğu entelektüel sermaye değerleri kurumsal başarının sağlanması ve firma performansının artırılması açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı yönetim kurulu yapısının entelektüel sermaye performansı üzerinde etkisinin olup olmadığını araştırmaktır. Çalışmada, yönetim kurulu yapısı ve entelektüel sermaye performansı arasındaki ilişki, Borsa İstanbul’da farklı sektörlerde işlem gören 122 firmanın 2015-2018 yılı verileri kullanılarak Sistem-GMM yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın bağımlı değişkenini oluşturan entelektüel sermaye performansı, Entelektüel Sermaye Katma Değer Katsayısı yöntemi ile hesaplanmıştır. Bağımsız değişken olan yönetim kurulu yapısının göstergeleri olarak ise; yönetim kurulu büyüklüğü, bağımsız üye oranı, kadın üye oranı ve yabancı üye oranı kullanılmıştır. Ayrıca karlılık ve büyüklük olmak üzere iki adet kontrol değişkeninden yararlanılmıştır. Model 1 için elde edilen bulgular neticesinde, yönetim kurulu büyüklüğü, yabancı üye oranı ve kadın üye oranlarının entelektüel sermaye performansı üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiş; ancak bağımsız üye oranının entelektüel sermaye performansı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Model 2 için elde edilen analiz sonuçlarına göre ise, yönetim kurulu büyüklüğü ile bağımsız üye oranının entelektüel sermaye performansını artırdığı bu karşın yabancı üye ve kadın üye oranlarının entelektüel sermaye performansı üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı görülmüştür.
Genel Müdürün Öğrenim Düzeyi ve Firma Performansı Arasındaki İlişki: Borsa İstanbul Üzerine Bir İnceleme
(2022) Sayın, Halil Cem; Akçay, Aysel Öztürkçü; Örgün, Gamze Sevimli; Aygün, Mehmet
Bu çalışmanın temel amacı, genel müdürün (CEO) öğrenim düzeyi ile firma performansı arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Çalışmada genel müdürün (CEO) öğrenim düzeyi ile firma performansı arasındaki ilişki, Borsa İstanbul (BİST)’da kayıtlı farklı sektörlerde işlem gören 229 firmanın 2020 yılına ait verileri kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın bağımlı değişkenini oluşturan firma performansı piyasa temelli (Tobin’s Q) ve muhasebe temelli (varlıkların getirisi-ROA) olmak üzere iki farklı gösterge ile ölçülmüştür. Bağımsız değişken olarak ele alınan genel müdürün öğrenim düzeyi ise; yurtiçindeki veya yurtdışındaki okullardan mezun olma, yüksek lisans veya lisans derecesine sahip olma, işletme yönetimi alanında yüksek lisans veya lisans derecesine sahip olma şeklinde kategorize edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda Tobin’s Q ve ROA’nın bağımlı değişken olarak kullanıldığı her iki modelde firma performansı ile genel müdürün işletme alanında lisansüstü öğrenim derecesine sahip olması arasında negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan, genel müdürün lisansüstü öğrenim derecesine sahip olması ile performans göstergesi olarak kullanılan ROA arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Çalışmadan elde edilen bir diğer sonuç ise, büyük firmaların genel müdürlerinin öğrenim düzeylerinin lisansüstü olduğudur.
Relation Between Career Planning and Personality: Example of Undergraduate Student of Bitlis Eren University
(2020) Aksoy, Gülşah; Akçay, Aysel Öztürkçü
Bireylerin hayatları boyunca çalışacakları işleri seçerken kendi bilgi, beceri ve kişilik özelliklerine uygun işler seçmeleri gerekmektedir. Kendi özelliklerinin farkında olan bireyler çalışma hayatları için daha doğru tercihler yapabileceklerdir. İstedikleri hedeflere ulaşmak için uygun kariyer planları oluşturabilecekler ve çalışma yaşamları süresince verimli ve aktif bir iş yaşamları olacaktır. Ülkemizde genç nüfus kariyer planı yaparken kendi bilgi, yetenek ve kişilik özelliklerinden ziyade girmiş oldukları sınavlar sonucunda elde edilen puanlara göre kariyer seçimi yapmaktadırlar. Bu durum kısa vadede sorunmuş gibi görünmese de uzun vadede önemli sonuçlara sebep olacaktır. Bireylerde iş verimsizliği, çalışma isteksizliği, kariyer odaklı olmaktan çok günü kurtarma telaşıyla özenilmeyen işler gibi sonuçlar ortaya çıkabilir. Bu çalışmanın amacı, öğrencilerin kariyer planlaması ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin boyutunun belirlenmesidir. Ayrıca bu çalışmada, öğrencilerin kariyer planlaması ve kişilik özellikleri düzeylerinin bazı demografik özellikler (Cinsiyet, fakülte, sınıf, ailenin ikamet ettiği yer, anne ve babanın eğitim durumu) açısından farklılık gösterip göstermediği araştırılmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim yılında Bitlis Eren Üniversitesi fakültelerinde okuyan 444 öğrenciyi kapsamaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Kariyer Planlaması Ölçeği ve Kişilik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü ANOVA testi, Levene testi, Tukey HSD testi ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, kariyer planlaması ve kişiliğin alt boyutlarından biri olan nevrotiklik arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca kariyer planlaması ve kişiliğin alt boyutlarından dışa dönüklük, açıklık, uyumluluk ve vicdanlılık arasında ise pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kariyer, Kariyer Planlaması, Kişilik
Muhasebe Meslek Mensuplarının Bağımsız Denetime Yönelik Görüşleri: Tra2 Bölgesi Uygulaması
(2022) Akçay, Aysel Öztürkçü; Alkan, Denız
Bu çalışmanın amacı, TRA2 bölgesi olarak addedilen Kars, Iğdır ve Ağrı illerinde faaliyetlerini sürdüren muhasebe meslek mensuplarının bağımsız denetime ilişkin görüşlerini ve bu görüşlerin cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, mesleki tecrübe, faaliyet gösterilen il değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini tespit etmektir. Birincil veri toplama yönteminin kullanıldığı çalışmada, TRA2 bölgesinde mesleklerini icra eden 96 meslek mensubuna anket uygulanmış ve elde edilen veriler SPSS 26.0 paket programı ile analize tabi tutulmuştur. Yapılan analizler neticesinde, meslek mensuplarının çoğunun bağımsız denetçi belgesine sahip olmadığı, bağımsız denetçilik ile ilgili herhangi bir eğitim almadığı ve KGK tarafından düzenlenen eğitimlere katılmayı düşündükleri tespit edilmiştir. Ayrıca, meslek mensuplarının bağımsız denetime yönelik görüşlerinin yaş, eğitim düzeyi, mesleki tecrübe değişkenlerine göre farklılaşmadığı; ancak bağımsız denetim uygulamaları ve bağımsız denetim uygulamalarındaki sorunlara ilişkin görüşlerinin cinsiyet ve faaliyet gösterilen il değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna varılmıştır
Vergġden Kaçınma ve Fġrma Performansı: Borsa Ġstanbul\rüzerġne Bġr Ġnceleme
(2020) Akçay, Aysel Öztürkçü
Bu çalıĢmada vergiden kaçınma faaliyetlerinin firma performansı üzerinde etkisinin olup olmadığı\raraĢtırılmaktadır. Bu amaçla, Borsa Ġstanbul‟da iĢlem gören farklı sektörlerdeki firmaların 2014-2017\ryılı verilerinden yararlanılmıĢtır. ÇalıĢmada vergiden kaçınma göstergesi olarak cari etkin vergi oranı\r(CEVO) ve ticari kar–mali kar farkı (TK-MK) kullanılmıĢtır. Firma performans göstergesi olarak ise\rkarlılık (ROA) kullanılmıĢtır. Ampirik analizlerde regresyon analizi yöntemi kullanılmıĢtır. Yapılan\rçalıĢma sonucunda firma performansı ile vergiden kaçınma göstergelerinden biri olan cari etkin vergi\roranı arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı biri iliĢki olduğu tespit edilmiĢtir. Ancak, firma\rperformansı ile vergiden kaçınmanın bir baĢka göstergesi olan ticari kar- mali kar arasında anlamlı bir\riliĢki bulunamamıĢtır
Örgütlerde Adalet Algısının İş Tatmini Üzerine Etkisi: Van YYU İdari Personeli Üzerinde Bir Araştırma
(2025) Tan, Esra Rüveyda; Akçay, Aysel Öztürkçü
Üniversiteler, bilgi üretimi, paylaşımı ve toplumsal gelişime katkı sağlama açısından merkezi bir role sahiptir. İdari personel, üniversitelerin günlük işleyişini sürdüren, öğrenci ve akademisyenlerin ihtiyaçlarını karşılayan önemli bir unsurdur. Bu bağlamda, idari personelin işlerini etkili bir şekilde yönetmeleri ve örgütün hedeflerine katkı sağlamaları, örgütlerin genel başarısı için kritik bir öneme sahiptir. Ayrıca, örgütlerde adaletin sağlanması ve iş tatmininin artırılması, hem bireysel performansı hem de örgütsel verimliliği olumlu yönde etkileyen faktörlerdir. Bu çalışmada, birincil veri toplama yöntemiyle Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nde görev yapan 363 idari personele anket uygulanmış ve veriler SPSS 27 programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, t-testi, tek yönlü varyans analizi, Kruskal-Wallis ve Dunn testleri ile çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, örgütsel adaletin iş tatmini üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle süreç adaleti ve etkileşim adaleti gibi faktörlerin iş tatmini üzerinde belirgin bir rol oynadığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, adil bir yönetim anlayışının, çalışanların iş tatminini artırmanın yanı sıra, örgütsel bağlılık ve verimlilik üzerinde de olumlu etkiler yarattığı anlaşılmaktadır. Elde edilen bulgular, örgüt yöneticilerine adaletin sadece çalışan memnuniyetini değil, aynı zamanda örgütün genel başarısını da destekleyen kritik bir unsur olduğunu göstermektedir. Çalışmanın sonuçları, üniversite ve kamu kurumlarında adaletli yönetim uygulamalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, şeffaflık, eşitlikçi uygulamalar ve adil karar alma süreçlerinin sağlanması, çalışanların iş tatmini ve örgütsel bağlılıkları açısından temel unsurlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca, araştırma bulguları, sektörel bazda örgütsel adalet ve iş tatmini ilişkisini daha geniş bir perspektiften incelemeye yönelik gelecekteki araştırmalara da katkı sağlamaktadır. Bu çalışma, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nde elde edilen verilerle, bölgesel düzeyde önemli bir katkı sunmuş ve literatürdeki boşlukları doldurmuştur. Gelecekteki araştırmalar, farklı sektörlerde ve coğrafi bölgelerde de benzer analizler yaparak, örgütsel adaletin ve iş tatmini üzerindeki etkisini daha kapsamlı bir şekilde inceleyebilir. Özellikle dijital teknolojilerin iş tatmini, adalet algısı ve örgütsel bağlılık üzerindeki etkileri henüz tam olarak keşfedilmemiştir. Bu kapsamda gelecekteki araştırmalarda, yapay zeka ve metaverse teknolojilerinin örgütsel adalet ve iş tatmini üzerindeki etkilerinin incelenmesi önerilmiştir.
Yatırım Harcamaları ve Finansal Esneklik İlişkisi: Borsa İstanbul Üzerine Bir İnceleme
(2022) Sayın, Halil Cem; Akçay, Aysel Öztürkçü
Amaç – Bir firmanın gelecekteki belirsiz durumlar karşısında finansal kaynaklarını harekete geçirme\rkabiliyetini ifade eden finansal esneklik, özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde\rfaaliyetlerini sürdüren firmaların kârlı yatırım fırsatlarına hızlı ve zamanında tepki vermesini\rsağlayarak firma değerini maksimize etmesi açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı,\rfirmaların finansal esneklik düzeyleri ile yatırım harcamaları arasında bir ilişki olup olmadığını tespit\retmektir.\rYöntem – Çalışmada, yatırım harcamalarının (YH) bağımlı değişken olarak belirlendiği üç ayrı model\roluşturulmuştur. İlgili literatüre dayanarak düşük kaldıraç oranı (DK) ve/veya yüksek nakde (YN)\rsahip firmalar finansal olarak esnek firmalar kabul edilmiş ve bu doğrultuda Model 1’de düşük\rkaldıraç (DK), Model 2’de yüksek nakit (YN) ve Model 3’te her iki koşulu bir arada barındıran düşük\rkaldıraç-yüksek nakit (DK-YN) bağımsız değişkenler olarak analize dahil edilmiştir. Modellerde\rkontrol değişkenleri olarak aktif kârlılık oranı, varlık yapısı, büyüme fırsatları, firma büyüklüğü ve\rnakit akış oranı kullanılmıştır. Borsa İstanbul’da 2012-2020 yılları arasında işlem gören 197 firmanın\rdokuz yıllık verileri temelinde 1.773 adetlik gözlem içeren bir panel oluşturulmuş ve veriler panel veri\ranaliz yöntemiyle analize tabi tutulmuştur. Ampirik analizlerde Eviews 10 ve Stata 15 paket\rprogramlarından yararlanılmıştır.\rBulgular – Yapılan panel veri regresyon analizi sonuçlarına göre, analiz kapsamında yer alan\rfirmaların yaklaşık %27’sinin aynı anda hem düşük kaldıraç hem de yüksek nakit tutmak suretiyle\rfinansal esneklik elde ettiği ve finansal esnekliğe sahip firmaların yatırım harcamalarında pozitif\ryönlü bir artış olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, sadece düşük kaldıraç ve sadece yüksek nakit\rbulundurma ile yatırım harcamaları arasında da pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki\rgörülmüştür.\rTartışma – Sonuçlar, firmaların düşük kaldıraç – yüksek nakit tutma yoluyla finansal esneklik\rsağlayabildiklerine ve dolayısıyla fon temininde zorluk yaşamadan kârlı yatırım fırsatlarını finanse\redebilme imkânına sahip olduklarına işaret etmektedir.\r
Denetim Kalitesinin Kar Yönetimi Üzerine Etkisi: Bist-100 Firmaları Üzerine Bir Uygulama
(2019) Bilen, Abdulkadir; Akçay, Aysel Öztürkçü
Bu çalışmanın temel amacı denetim kalitesi ve kar yönetimi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amacıgerçekleştirmek üzere 2009-2015 yıllarını kapsayan ve Borsa İstanbul BİST 100 endeksinde işlem gören farklısektörlere ait firmaların yıllık verilerinden 1525 adet veri kullanılmıştır. Çalışmada denetim kalitesi göstergesiolarak denetim firması büyüklüğü ve denetim ücreti kullanılmıştır. Kar yönetiminin ölçümünde ise isteğe bağlıtahakkuklar kullanılmıştır. Ampirik analizlerde regresyon analizi yönteminden yararlanılmıştır. Yapılan analizsonucunda kar yönetimi ile denetim kalitesi göstergesi olarak kullanılan denetim firması büyüklüğü arasındanegatif ve istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Buna karşın kar yönetimi ile denetimkalitesinin bir diğer göstergesi olan denetim ücreti arasında pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıcaçalışmada kontrol değişkeni olarak kullanılan firma büyüklüğü, borçlanma oranı ve karlılık oranı ile karyönetimi arasında ilişki olduğu ortaya konmuştur.
İhtiyatlılık ve Yatırım Etkinliği: Borsa İstanbul Firmaları Üzerine Bir Araştırma
(2022) Akçay, Aysel Öztürkçü
Muhasebe politikalarında yaygın olarak kullanılan ihtiyatlılık, muhasebe uygulamalarını etkileyen ve yöneticinin fırsatçı davranışlarını sınırlandıran önemli bir kavramdır. İhtiyatlı muhasebe uygulamaları ile kazançlara karşı kayıpların zamanında tespiti, yönetici ile yatırımcılar arasındaki bilgi asimetrisini azaltarak ve kabul edilen projelerin karlılığı hakkında erken sinyaller vererek verimli yatırımların yapılmasını sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı ihtiyatlılık düzeyinin yatırım etkinliği üzerinde etkisinin olup olmadığını incelemektir. Bu amaçla 2012-2020 yılları arasında Borsa İstanbul’da (BIST) faaliyet gösteren 185 firmanın finansal verileri havuzlanmış en küçük kareler yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak kullanılan yatırım etkinliği Richardson (2006) modeli ile ölçülürken; bağımsız değişken olan ihtiyatlılık düzeyi ise Basu (1997) tarafından geliştirilen Kar/Hisse Senedi Getirisi Modeli ile ölçülmüştür. Ayrıca çalışmada karlılık, borçlanma ve büyüklük olmak üzere üç farklı kontrol değişkeni kullanılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde, ihtiyatlılık ile yatırım etkinliği arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ihtiyatlılığın yetersiz yatırım ortamlarında yatırım etkinliğini artırdığı; ancak aşırı yatırımlar üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür.
Vergi Ahlakını Etkileyen Faktörler: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Lisans Öğrencileri Örneği
(2022) Akçay, Aysel Öztürkçü; Pınar, Rezzan
Verginin yasal zorunluluk yoluyla ve karşılıksız olarak alınması çoğunlukla mükellefler tarafından hoş karşılanmamakta ve bu durum mükelleflerin vergiden kaçınma ile vergi kaçırma gibi istenmeyen tutum ve davranışlar sergilemesine neden olabilmektedir. Bu anlamda vergi ödeme konusunda içsel bir motivasyon olarak görülen vergi ahlakı, mükelleflerin üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmede önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde öğrenim gören öğrencilerin vergi ahlak düzeyini etkileyen faktörlerin neler olduğunu tespit etmektir. Tesadüfi örneklem yöntemi kullanılarak ulaşılan 284 öğrenciye online anket uygulaması yapılmış ve elde edilen veriler SPSS 22 paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Çalışmada güvenilirlik analizi, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA testi ve korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, ankete en çok katılımı sağlayanların kadın katılımcılar olduğu gözlemlenmiş ve t-testi sonuçlarına göre cinsiyet değişkeni ile vergi ahlakını etkileyen ekonomik ve sosyo-kültürel faktörler arasında anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca vergi ahlakını etkileyen ekonomik, ahlaki ve psikolojik, sosyo-kültürel demografik, siyasi ve vergi yönetimi boyutları arasındaki ilişkiye bakıldığında ise boyutlar arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışma, Van ili ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi özelinde bireylerin vergi ahlakını etkileyen faktörleri araştıran ilk çalışma olması sebebiyle önem taşımaktadır. Araştırma bulguları doğrultusunda bireylere ve araştırmacılara faydalı olacağı düşünülen birtakım önerilerde bulunulmuştur.