Browsing by Author "Arda, Sezai"

Now showing 1 - 1 of 1

Eski Türkçeden Türkiye Türkçesine Fiil Yapım Ekleri
(2025) Arda, Sezai; Eratalay, Süleyman
Türkçenin fiil yapım ekleri, araştırmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Bu ekler; Eski Türkçeden Türkiye Türkçesine kadar her dönem için taranan metinlerden örnekler verilerek incelenmiştir. Yazılı metinlere dayalı bir çalışma olduğu için ağızlarda kullanılan fiil yapım ekleri çalışmanın dışında tutulmuştur. Tüm ekler, Türkçenin tarihî dönemlerine ait gramerlerden, Türkçenin dil bilgisi kitaplarından, tezlerden, makalelerden ve bildirilerden toplanarak alfabetik sıralamaya uygun bir şekilde verilmiştir. Bir ekin; çok işlek olması, işlekliğinin sınırlı kalması ya da tek örnekli olması fark etmeksizin metinlerle örneklenebilen her ek, çalışmaya dâhil edilmiştir. Çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde kök, gövde, ek, sözcük ve fiil kavramlarına; ikinci bölümde addan fiil türeten eklere; üçüncü bölümde fiilden fiil türeten eklere yer verilmiştir. Eklerle ilgili bilgiler verildikten sonra eklerin kökeni, işlevleri, gelişim, değişim ve oluşumları hakkında bilgiler sunulmuş; tarihî yazı dili dönemlerine ait taranan eserlerden her ek için tespit edilmiş örnekler alt alta sıralanmıştır. Eklerin varlığına ve kullanım şekillerine kanıt sunmak amacıyla ve eklerle ilgili verilen bilgileri somutlaştırmak adına bu yöntem tercih edilmiştir. Bu bağlamda bir ekin; Türkçenin hangi döneminde mevcut olduğu, hangi döneminde ortadan kalktığı, hangi döneminde işlek, hangi döneminde işlekliğinin azaldığı ya da bir ekin hangi yazı dili dönemiyle tekrar kullanılmaya başlandığı belirlenecektir. Eklerin; değişim, gelişim ve oluşumlarını veya başka bir ekle birleşim durumlarını ortaya çıkarmak çalışmanın esasını oluşturmaktadır. Ayrıca çalışmanın sonuna bütün eklerin yer aldığı bir tablo da eklenmiştir. Bu tablo; eklerin, tarihî dönemlerdeki durumları ve kullanım şekilleri hakkında genel bir görünüm sağlayacaktır.