Browsing by Author "Arvas, Abdulselam"

Now showing 1 - 2 of 2

Van's Lover Tradition
(2005) Arvas, Abdulselam; Kayıpov, Süleyman Turduyeviç
278 ÖZET Van âşıklık geleneği ve temsilcileri üzerine değişik çalışmalar yapılmasına karşın, yöredeki bu kültürü geçmişten günümüze ele alacak biçimde bilgiler içeren kapsamlı bir araştırma ortaya konulmamıştır. Çalışma, ilk defa bu kadar geniş konuyu araştırmıştır. Eskiden yaşamış Vanlı âşıkların birkaçında söz edilmesine rağmen, teferruatlı bir inceleme yapılıp, bu şahıslar hakkında bilgi verilmemiştir. Önceki çalışmaların bir eksikliği de, kaynakları tam olarak belirtmemiş olmasıdır. Yalnız, Ercişli Emrah'ı tüm yönleriyle ele alan Saim Sakaoğlu'na ait çalışmanın her yönden kapsamlılığı göz ardı edilemez. Araştırmaya konu olan Van Âşıklık Geleneği ve temsilcilerine yönelik incelememizde, bu eksiklikler dikkate alınarak, bulunabilen kaynakların tümünden I faydalanılmaya gayret edilmiştir. Bu kaynaklar, başta yerel gazeteler, dergiler olmak üzere makale, yayınlanmış kitap, canlı kaynak ve el yazmalarıdır. Çalışma, Türk doğaçlama sanatının Tarihi-Tipolojik menşei, âşık kültürünün Anadolu'da gelişimi ve yöresel özellikleri konularını açıklamak suretiyle, geleneğin Türkiye coğrafyasındaki şekillenişini belirtmektedir. Daha sonra, Van yöresi âşık kültürünü etkileyen bazı faktörler izah edilmiştir. Bu faktörler, kültürel ürünler olup, Şamanizm geleneğine kadar uzanmaktadır. Devamla, inceleme sonucu bulunan geleneğin ilk temsicisiyle günümüz âşıklarına kadar, bu kültürün taşıyıcıları biyografıleriyle aktarılmıştır. Biyografilerin dışında, kahve kültürünün geçmişi ve eskiden beri yapılan âşık toplantıları hakkında bilgi verilmiştir. Günümüzde hala faaliyette olan Âşıklar Çay Evi'ndeki fasılların yapısını genişçe verip programın akışına tesir eden etkenleri de açıkladık. Âşıkların estetik anlayışının belirlenmesi amacıyla, bir sormaca formu düzenlenerek onların görüşleri alınmıştır. Bu görüşler doğrultusunda, âşıkların eserlerindeki estetik anlayış, şiirlerine yansıyan geleneksel ve yenilikçi yönler ortaya konulmuştur. Muhteva ve şekil açısında açıklanan şiirler, benzetme, istiare, epitet ve diğer bazı stilistik unsurlara göre incelenmiştir. Araştırma, el yazmalarından oluşan metin kısmıyla bitirilmiştir.
Epics of Dede Korkut and Epic Tradition of the Kıpçak
(2009) Arvas, Abdulselam; Çobanoğlu, Özkul
Araştırmamıza giriş bölümüyle başlayarak burada öncelikli olarak çalışma yöntemizi belirledik ve daha sonra Dede Korkut Kitabı üzerine yapılan çalışmalardan bahsettik. Bibliyografik bir araştırma yapmadığımız için önemli ve belli başlı çalışmaları tanıttık. Bilindiği üzere Dede Korkut'un daha önce bir bibloyografyası hazırlanmıştır. Bizim incelememizde kitaplar, makaleler, bildiriler ve doktora ile yüksek lisans tezleri tanıtılmıştır.Daha sonra ilk bölümde epik destan kavramı üzerinde durarak ve kavramın sınırlarını belirleyerek Kıpçak sahası destanları üzerine yapılan araştırmaları da derli toplu sunduk. Ancak bununla sınırlı kalmayıp Türkiye'de 1990 sonrası Kıpçak destanları üzerine yapılan doktora ile yüksek lisans tezlerinden bahsettik. Zaten çalışmamızın tamamlanmasında bu tezlerin azımsanmayacak ölçüde faydası oldu. Çünkü bu tezlerdeki metinlerden de yararlanarak motif indeksi tamamladık. Şayet bu tezler olmasaydı sadece TDK'nın yaynladığı destan metinlerinden faydalanacaktık. Kanaatimizce bu da araştırmanın eksik olmasına neden olacaktı.İkinci bölüm olan ve asıl çalışmayı oluşturan motif indeks burada verildi. Bu indeksin hazırlanmasında yüz elli beş destan metni teker teker incelenerek ve Motif İndeks'ten numaraları bulunarak oluşturuldu. Tabii numaraları bulunmayan ve Türklere ait olan motifler de tesbit edildi ve yeni numaralar verildi. İndekse yerleştiremediğimiz motifleri dahil olduğu bölümün sonuna (?.) işaretiyle koyduk. Bu bölümde ayrıca motif kavramı üzerinde durularak işlevi anlatıldı ve Motif İndeks eserinden kısaca bahsedildi.Üçüncü bölümü motiflerin temelinde Dede Korkut Destanları ile Kıpçak Destanları'nın mukayesesine ayırdık. Burada çok detaya girilmeden M. Abdulhaluk Çay'ın Türk Hayvancılık Geleneğinde Koç/Koyun Motifi kitabından ve özellikle Bahaeddin Öğel'in ?Türk Mitolojisi 1-2? eserinden yararlanarak benzer ve farklı motifler ortaya konulmaya çalışıldı. Sonuç kısmında motiflerin aslında Türk dünyası destanlarının birçok ortaklığını ortaya koyabildiğini gördük. Son olarak araştırmaya yararlanılan kaynakların bibliyografyası eklenmiştir.