Browsing by Author "Aydeniz, Abdulsemet"

Now showing 1 - 1 of 1

Voter Tendency in Van: a Socio-Spatial Analysis (1950-2015)
(2021) Aydeniz, Abdulsemet; Parin, Suvat
Seçmen davranışı, siyasal katılım biçimlerinden sadece biri olmasına rağmen, bireylerin siyasal sistem karşısında durumlarını, tutumlarını ve davranışlarını yansıtan genel bir kavramdır. Bu açıdan seçmen davranışı basit bir karar almadan, yoğun bir eyleme kadar uzanan geniş bir tutum ve faaliyet alanını kapsamaktadır. Siyasal yapılanmalarını demokratik sisteme göre inşa eden toplumlarda seçmen davranışlarının analiz edilmesi büyük önem taşımaktadır. Seçmenlerin tercihlerini etkileyen ekonomik, politik, sosyolojik ve psikolojik pek çok etken mevcuttur. Bu etkenler doğrultusunda seçmenlerin oy verme veya vermeme yönündeki tercihleri doğal olarak önemli hale gelmektedir. Türkiye'de çok partili hayata geçiş ile birlikte seçmen, seçmen davranışı ve oy verme ile ilgili yoğun çalışmalar yapılagelmiştir. Fakat çalışmaların çoğu Türkiye siyasal alanını ve seçmen eğilimlerini makro sosyo-yapısal bir düzlemde ele alırken, yerel siyasal alan ve seçmen davranışları yeterince ilgi görmemiştir. Türkiye'de 1950-2015 yılları arasında yapılan genel seçim sonuçları üzerinden seçmen eğilimlerinin sosyo-mekânsal analizini konu edinen bu çalışma, çok partili hayata geçişle birlikte Van'da siyasal alanın ortaya çıkışı, siyasal partiler, yerel siyasal aktörlerin siyasal alanla ilişkilenmeleri ve bunun ortaya çıkardığı dönüşümü 1950-1960, 1961-1980, 1981-1990, 1991-2015 olmak üzere dört farklı döneme ayırarak tartışmaktadır. Bu çalışmada genel seçim sonuçları gibi ikincil verilerin yanında milletvekili ve adaylarının profillerini de dikkate alarak partilerin kent merkezi ve ilçelerdeki seçmen kümelenmeleri ve farklılaşmalarını ortaya koymak için mütekabiliyet analizleri yapılmıştır. Mütekabiliyet haritaları Van'ın genel seçmen eğilimlerinin yanında ilçeler düzeyinde seçmen eğilimlerinde ortaya çıkan farklılaşma ve yığılmalarını göstermesi açısından önemli sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Mütekabiliyet haritaları tarihsel, dönemsel ve yerel siyasal aktörler ile birlikte ele alındığında Van siyasal alanının şekillenişi ve seçmen eğilimleri belirgin bir şekilde 1950-1990 ve 1991-2015 dönemi olarak iki farklı dönemselleştirmeye imkan vermektedir. 1990 öncesi Van siyasal alanının temel belirleyeni geleneksel siyasal aktörlerden olan aşiret ve dini gruplar tarafından domine edilirken, 1991 seçimleri ile birlikte Kürt siyasal hareketinin ortaya çıkışı ve İslamcı hareketinin hem Türkiye hem de Van'da belirgin bir seçmen tabanına ulaşmasıyla önemli kırılmalar meydana gelmiştir. Böylece oy verme davranışı ve seçmen eğilimlerinde belirleyici olan geleneksel siyasal aktörlerin yerini dini, etnik ve ideolojik yaklaşımlar almıştır.