Browsing by Author "Balkaya, Musa"

Now showing 1 - 1 of 1

Geological and Geochemical Research of the Altınsaç (Gevaş-Van) Iron Mineralization
(2007) Balkaya, Musa; Çolakoğlu, Y. Ali Rıza
Altınsaç demir cevherleşmesi Van Gölü'nün güneyinde Gevaş ilçesinin 25 km batısında, Altınsaç Köyü'nün ise yaklaşık 2 km güneydoğusunda yer almaktadır. Demir cevherleşmesi Bitlis Masifi Üst Birliği'ne ait meta-karbonatlı kayaç grubu içerisinde bulunmaktadır. Yapılan mineralojik?petrografik çalışmalar ve saha gözlemleriyle inceleme alanında mermer, kalkşist, yeşilşist, kloritoyidli şist ve dolomitik kireçtaşı gibi karbonatlı metamorfik kayaçlarla traverten ve alüvyon gibi güncel çökellerin varlığı saptanmıştır. Demir cevherleşmesinin ana cevher minerallerini hematit ve limonit oluşturmaktadır. Az miktarda ise spekülarit, siderit, serüzit, pirit, malakit ve nabit bakır saptanmıştır. Çalışma alanındaki cevher zonu yaklaşık K20B/700KD konumlu ters bir fay boyunca izlenmektedir. Hematit damarları ters fayın düzlemine paralel olarak 20?80 cm aralığında değişen kalınlıklarda görülmüştür. Cevherleşme zonu ve yakın çevresinde karstlaşmaya ait izler gözlenmektedir. Bunlar yüzeyde gözlenen aşınmış dolinler ile yüzey altında popcorn, dogteeth gibi erime yapıları ile temsil edilmektedir. Karstlaşma izleri gözlenen limonitleşmiş zon içinde ana kayaca ve cevhere ait cm-m boyutunda parçalar bulunmakta ayrıca, yüzey sularıyla taşınan ve karstik boşluklarda biriken killi-kumlu sedimanlar yer almaktadır. Ana kayaca ve cevhere ait cm-m boyutunda parçaların karstlaşma izleri gösteren limonitleşmiş zon içinde gözlenmesi karstlaşmanın birincil cevher damarlarının oluşumundan sonra geliştiğini kanıtlamaktadır. Jeokimyasal analiz sonuçlarına göre cevher zonundan alınan örneklerin Fe2O3 içerikleri %69 ile %93 arasında değişmektedir. Hematit damarları daha derinlerde gözlenirken yüzeye yakın kesimlerde limonitleşme yaygın olarak gözlenmektedir. Cevherleşmeye ait örneklerin eser element dağılımları incelendiğinde Pb ve Zn metalleri limonit ve hematitce zengin örneklerde belirgin bir değişiklik göstermemektedir. Buna karşın limonitli cevherlerde Au, Al, As, Ba, P, S, Sr, Th ve V elementleri hematitli cevherlere göre zenginleşirken, Sb, W ve Mo fakirleşmiştir. Cevherleşme çevresinde mostra vermiş herhangi bir magmatik sokulum görülmemektedir. Mineralojik, petrografik ve saha gözlemleri sonucunda Altınsaç demir cevherleşmesinin Bitlis Masifi Üst Birliği metakarbonatlı kayaçlar içinde ters faylara bağlı hidrotermal damar tipi olarak oluştuğu ve daha sonraki dönemlerde karstlaşmaya maruz kalarak yatağın üst kesimlerinin süperjen koşullarda limonitleştiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bitlis Masifi, Fe cevherleşmesi, Karstlaşma, Van