Browsing by Author "Baydar, Ercan"

Now showing 1 - 1 of 1

Single Document Extractive Automatic Text Summarization Using Genetic Algorithms
(2018) Baydar, Ercan; Saraçoğlu, Rıdvan
Dijital ortamda bulunan bilgiler çok büyük boyutlara ulaşmış durumdadır. Bu yüzden elde edilmek istenen bilgiye en hızlı ve verimli şekilde ulaşmak zorlaşmıştır. Bu nedenle metinlerin özetinin elde edilmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu çalışma, otomatik metin özetleme yaklaşımlarını, çalışmalarını, yazılımlarını, algoritmalarını ve metotlarını ortaya koyar. Otomatik metin özetleme genel olarak iki bölüme ayrılır. Bunlar çıkarımsal özetleme ve yorumlayarak özetlemedir. İlk olarak çıkarımsal özetlemede cümleler ve kelimeler bazı özelliklere göre puanlandırılır ve en yüksek puanlı cümleler seçilir. Kısaca metindeki en önemli cümleleri bulmaktır. İkinci olarak yorumlayarak özet çıkarmada ise cümleler ve kelimeler arasında anlamsal ilişkiler incelenir. İki yöntem arasındaki en önemli fark, yorumlayarak özet çıkarma yönteminde metinden bağımsız yeni kelimeler elde edilebilir. Bu tez çalışmasında Türkçe metinler için çıkarımsal özetleme yöntemi ile başarının artırımı amaçlanmıştır. Üç farklı yöntem denenmiş ve ölçümler yapılmıştır. Bunlar sabit puanlı değerlendirme, sezgisel olarak belirlenen rastgele puan aralıklı değerlendirme ve genel aralıklı rastgele puanlama ile yapılan değerlendirmedir. Üç yöntem için de çıkarımsal özetleme yönteminde genetik algoritma kullanılmıştır ve cümleler buna göre puanlandırılmıştır. İlk yöntemde cümlelere puan verirken sezgisel yöntem uygulanmıştır. İkinci yöntemde sezgisel yönteme bir puan aralığı ilave edilerek sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Üçüncü ve son yöntemde ise puan aralığı genişletilerek 1 ile 100 arasında bir tamsayı aralığı belirlenmiş olup cümleler puanlandırılmıştır. Yapılan ölçümlerde başarının arttığı tespit edilmiştir.