Browsing by Author "Can, Doruk"

Now showing 1 - 1 of 1

Lise Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme, Akademik Öz Yeterlilik, Mutluluk, Umut ve Narsizm Düzeyleri ile Fiziksel Aktivite Düzeylerinin İncelenmesi
(2025) Can, Doruk; Aydın, Savaş
Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin eleştirel düşünme, akademik öz yeterlilik, mutluluk, umut ve narsizm düzeyleri ile fiziksel aktivite düzeylerini incelemek ve bu değişkenlerin çeşitli demografik faktörlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemine dayalı olarak betimsel tarama modeli çerçevesinde yapılandırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Van ilindeki ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören ve araştırmaya gönüllü olarak katılan toplam 582 lise öğrencisi (331 kız, 251 erkek) oluşturmaktadır. Veriler; Demografik Bilgi Formu, UF/EMI Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği, Akademik Öz Yeterlilik Ölçeği, Sürekli Umut Ölçeği, Narsistik Kişilik Envanteri ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi aracılığıyla toplanmıştır. Oxford Mutluluk Ölçeği verileri ise düşük güvenirlik düzeyi nedeniyle analiz kapsamı dışında bırakılmıştır. Normal dağılım varsayımı sağlanamadığından dolayı, verilerin analizinde Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi ve Spearman korelasyon analizi gibi non-parametrik istatistiksel teknikler kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğrencilerin eleştirel düşünme ve akademik öz yeterlik düzeyleri orta-yüksek aralıkta bulunmuştur. Kız öğrencilerin eleştirel düşünme eğilim düzeylerinin erkek öğrencilerden anlamlı düzeyde yüksek olduğu, erkek öğrencilerin ise akademik öz-yeterlikte sosyal statü ve teknik beceriler ile narsisizm düzeylerinde daha yüksek puanlar aldığı görülmüştür. Düzenli spor yapan öğrencilerin akademik öz-yeterlilik ve narsisizm düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Ailede spor yapan bireylerin varlığı, öğrencilerin akademik öz-yeterlilik, umut ve narsisizm düzeylerini olumlu yönde etkilemiştir. Ayrıca, internet materyaline sahip olma durumu; eleştirel düşünme, mutluluk, narsisizm ve fiziksel aktivite düzeylerini anlamlı biçimde artırmıştır. Sınıf düzeyine göre ise yalnızca akademik öz-yeterliğin bilişsel uygulamalar alt boyutu, narsisizmin otorite boyutu ve fiziksel aktivite düzeylerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu bulgular, lise öğrencilerinin bilişsel, duyuşsal ve fiziksel yeterlik düzeylerinin; cinsiyet, sınıf düzeyi, spor yapma alışkanlıkları ve çevresel imkânlar gibi değişkenlerden önemli ölçüde etkilendiğini ortaya koymaktadır. Öğrencilerin bireysel özellikleri ve çevresel koşullarının psikolojik ve fiziksel özellikleri üzerinde belirleyici rol oynadığı görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçların, ergenlik döneminde kişisel ve akademik gelişimi destekleyecek okul temelli psikososyal müdahale programlarının planlanmasına katkı sağlaması, eğitimde bireyselleştirilmiş yaklaşımlar ve fiziksel aktivitenin teşviki açısından yol gösterici olması beklenmektedir.