Browsing by Author "Canatak, A. Mecit"

Now showing 1 - 6 of 6

Cumhuriyet Devri Türk Şiirinde Eski Türk Tarihine Yönelişin Kaynakları
(2006) Canatak, A. Mecit
Türk tarihinin her dönemi, Türk şiirine konu olmuştur. Örneğin Osmanlı tarihi, başlangıçtan II. Meşrutiyet yıllarına kadarki Türk şiirindeki tarih teminin büyük bir kısmım oluşturmaktadır. II. Meşrutiyetten sonra ve özellikle Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde ise, Osmanlı tarihinin yanı sıra İslâm öncesi Türk tarihi de işlenmektedir. Bu şiirlerde, Türklerin kurdukları ilk medeniyetler, yaşadıkları coğrafyalar, devlet adamları ve isimleri destanlaşmış halk kahramanları ele alınır. Devrin şairleri, bazı siyasî ve sosyal olaylar sonucu toplumun yaşadığı inkıraz psikolojisi ve maziye özlem duygularıyla bu temalara yönelmişlerdir. Bunun yanı sıra Atatürk inkılapları, devrin önemli ideolojilerinden olan Türkçülük düşüncesi, Türk Tarih Tezi ve ilk defa hazırlanan tarih ders kitapları gibi belli başlı etmenler, şairleri Türklerin eski tarihlerine ait konulan şiirlerinde işlemeye yönlendirmiştir.
Structure and Subject in Ferit Edgu's Novels and Stories
(2007) Yiğit, Leyla; Canatak, A. Mecit
The Thematic Examine of the Novels of Elif Şafak's
(2007) Çakır, Vecihe; Canatak, A. Mecit
Bu çalışmada Türk edebiyatının kadın yazarlarından biri olan Elif Şafak'ın romanlarını tematik bakımdan incelemeyi amaç edindik. Çalışmamız giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Elif Şafak'ın hayatı ve sanatı hakkında bilgi verilmiştir. Şafak'ın hayatı ve hayatındaki önemli olayların genelde sanatına, - özelde ise romancılığına - yaptığı etkiler üzerinde durulmuş, sanat ve edebiyatla ilgili görüşleri tespit edilmiştir. Birinci bölümde yazarın eserleri tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise yazarın romanlarının tematik incelemesi yapılmıştır. İncelememizde, Elif Şafak'ın romanlarındaki temalar, önem sırasına göre ele alınmıştır. Romanlarda aşk, yalnızlık, yabancılaşma, ölüm düşüncesi, intihar, öfke, ihanet, intikam, korku psikolojisi, bunalım, çocukluk, cinsellik, arada kalmışlık, tasavvuf, delilik, göçebelik, azınlıklar, evlilik ve aile, Doğu- Batı sorunu, kadın kimliği, feminizm, dögüsellik, felsefe, kader-fortuna, zaman, yolculuk, görme ve görülme, isimler, İstanbul, iç ve dış ayrımı gibi temalar tespit edilmiştir. Romanlarda temalar tespit edilirken kaynak olarak romanın kendisi üzerinde durulmuştur. Bu bölümde romanlarla ilgili tematik inceleme yapılırken Elif Şafak'ın hayatı, özellikle de çocukluk yılları ve akademik yönü göz önünde bulundurulmuş, gerek sanatkârdan esere ve gerekse eserden sanatkâra ulaşılmaya çalışılmıştır. Yaptığımız çalışmada, Elif Şafak'ın okuyucuya ?insan? ve ?yaşam? ile ilgili önemli mesajlar verdiğini, Türk Edebiyatında yeni ses olması bakımından önemli bir yere sahip olduğunu gördük ve romanlarındaki temalarla birey odaklı bir sanat çizgisi izlediğini tespit ettik. ANAHTAR KELİMELER: Elif Şafak, yabancılaşma, aşk, kadın, zaman, arada kalmışlık, aidiyetsizlik, doğu-batı, yalnızlık, ölüm düşüncesi, intihar, görme ve görülme, tasavvuf, korku, kader-fortuna?
İbrahim Alâettin’in (Gövsa) Çocuk Şiirleri Adlı Eserinin Çocuk Edebiyatındaki Yeri
(2011) Canatak, A. Mecit
İnce ruhlu ve aşırı duyarlı bir kişiliği olan İbrahim Alâettin’in (Gövsa)çocuk eğitimi, çocuk psikolojisi ve Çocuk edebiyatı alanındaki çalışmaları veanalizleri dikkate değerdir. Türk Edebiyatında İbrahim Alâettin’e kadar Çocukedebiyatı alanında birçok şiir ve düz yazı kaleme alınmış olmakla beraber,çocuk duyarlılığı noktasında önemli analiz ve bulguların onunla başladığısöylenebilir. Dolayısıyla Çocuk edebiyatının temellerini bilinçli bir şekildeoluşturanlardan biridir. Sanatçının 1911 yılında ilk baskısı yapılan ÇocukŞiirleri adlı eseri, Çocuk edebiyatı sahasında yazılmış önemli bir çalışmadır.Eserin önemi, alanında hem ilk olması hem de çocukların ruh hâliyle kalemealınmış olmasıyla alakalıdır. Siyasi, edebi, hukuki, iktisadi, toplumsal vedüşünsel anlamda büyük değişimlerin olduğu ve arayışların yaşandığıMeşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerini idrak eden İbrahim Alâettin, muhtelifşekillerle kaleme aldığı bu şiirlerin vereceği duygu ve düşüncelerdençıkarılacak ibret ve nasihatleri çocukların zevk ve anlayışına bırakır.
The Narration of Hulki Aktunç
(2013) Karataş, Süleyman; Canatak, A. Mecit
Hulki Aktunç, ?68 Kuşağı? diye isimlendirilen dönemin fikir adamı, ressam, şair ve yazarlarındandır. Edebiyatın neredeyse her türünde eser veren Aktunç'un yazın yaşamı öyküyle başlar. Türk öykücülüğünde özellikle özgün dili ve üslubuyla yer edinir. `Dilin kendisinin zaten öykü olduğunu' savunan yazarın dile bu kadar önem vermesinin temelinde çocukluğunu bir dil deryası olan Kadıköy çarşısında geçirmesinin etkisi büyüktür. Öykülerindeki dil ve üslubun yanı sıra şekil ve öz uyumu, dikkati çeken diğer bir husustur.İlk dönem öykülerinde daha çok sosyal temalar işleyen yazar, sonraki öykülerinde bireysel temalara yoğunlaşır. Son öykülerinde ise bizzat dili ve öykü sanatını tema olarak işler. Bir İstanbul öykücüsü olan Aktunç, öykülerinin büyük çoğunluğuna mekân olarak İstanbul'u seçer. İstanbul'u onun öykülerinde her yönüyle bulabilmek mümkündür.Yenilikçi bir niteliğe sahip olan Aktunç'un öyküleri üzerine, birkaç yazarın yayımlanmış öykü kitaplarını değerlendirme mahiyetinde sınırlı yazıları, bir öykü çözümlemesi ve süreli yayınlarda çıkan birkaç söyleşi dışında akademik anlamda yapılmış herhangi bir çalışma tespit edemedik.Hulki Aktunç'un hayatı, düşün dünyası ve edebi yaşantısı üzerine yapılan en kapsamlı çalışma Rıza Kıraç'ın kendisiyle yaptığı ?Yoldaşım 40 Yıl? adını taşıyan söyleşisidir. Çalışmamızın giriş kısmında, özellikle yazarın hayatı bölümünde, bu eserden fazlasıyla faydalanmak durumunda kaldık. Eserin Hulki Aktunç'un eseri olması belki de akademik anlamda şüphelere sebebiyet verebilir. Fakat onun hayatını ele alan başka bir kaynağa rastlayamadık. Bunu özellikle belirtmek isterim.Hulki Aktunç çalışılmamış, üzerine pek de yazılmamış bir gizemli yazar olduğu için tespit ağırlıklı, özgün bir çalışma ortaya koymaya çalıştık.Çalışmamızın amacı Hulki Aktunç'un öykücülüğünü ortaya koymaktı. Bu bağlamda öykülerini yapısal ve tematik açıdan ele aldık. Bu kapsamda yazarın, sırasıyla ?Gidenler Dönmeyenler?, ?Kurtarılmış Haziran?, ?Ten ve Gölge?, ?Bir Yer Göstericinin Hayatı? ve ?Güz Her Şeyi Bilir? isimli öykü kitaplarını inceledik. Bu incelemede Hulki Aktunç'un `Yapı Kredi Yayınları' arasından çıkan ?Toplu Öyküler I? ve ?Toplu Öyküler II? isimli kitaplarını kullandık. Çalışmamızda kolaylık sağlaması için bu eserleri TÖ. I ve TÖ. II diye kısaltma yoluna gittik.Doğu ve Batı edebi geleneklerinden yararlanan yazar, söyleyiş güzelliğine önem verir. Öz itibariyle doğu anlatı sistemine, söylencelere, halk hikâyelerine, efsanelere bağlı olan ve bu geleneğin çizgisinden sapmayan yazar biçim itibariyle tamamen özgün ve çağdaştır. Hemen her öyküsünde farklı bir anlatım arayışı içerisinde olan Aktunç, Türk edebiyatında bir anlatı ustası olarak bilinir. Yıkmadan yeniye ulaşılamayacağını düşünür. Böylelikle var olan değerlere, özellikle biçimsel açıdan karşı gelerek yazınsal ve biçimsel sapmalarla farklı ve etkileyici bir tarz oluşturur.
The Poem of Ziya Osman Saba
(2008) Akbulut, Sami; Canatak, A. Mecit
Ziya Osman Saba, 30 Mart 1910'da İstanbul'da doğar. Sekiz yaşında iken annesini kaybeder. Galatasaray Lisesi'nden 1931'de mezun olur ve aynı yıl amcasının kızı Nermin'le evlenir. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 1936'da mezun olur. 1931-1936 tarihleri arasında Cumhuriyet gazetesi muhasebe servisinde, 1936-1945 arasında Emlak Kredi Bankası'nda çalışır. Bu arada bir türlü iyileşmeyen eşi Nermin Hanım'ı boşar. Bankadaki görevi esnasında Rezzan (Öney) Hanım'la tanışır ve onunla evlenir. 1945 ? 1950 arasında ise Milli Eğitim Basımevi Tashih Bürosu'nda çalışır. Kalp hastalığı üzerine evine çekilerek Varlık Yayınevi'nin yayın işleriyle meşgul olan Saba, 29 Ocak 1957'de İstanbul'da ölür. Eyüpsultan'daki aile mezarlığına defnedilir.Saba'nın şiirleri kronolojik olarak incelendiği zaman, çeşitli dönemlerden geçtiği görülür. 1928-32 arasında değişken ve karmaşık muhtevalı ve çoklukla da melankolik olan, 1932-36 arasında geçmişe sığınış eksenli, 1936-38 arasında uzaklara gitme arzusuna ve ölüme dönük şiirler yazar. 1939'da geçmişe özlem/çocukluk hatıralarıyla doludur. 1940'tan sonra Rezzan Hanım'la mutlu bir hayata başlar. Bu mutlu hava, ilk kalp krizini geçirdiği 1950 yılına kadar devam eder. Son şiirlerinde, ölüm temi ağırlıktadır.Şiirlerinde hece ölçüsüyle serbest ölçüyü neredeyse başa baş kullanır. Üçlük, dörtlük, bent, terzarima ve sone nazım şekilleriyle yazar. Kafiye şeması da, nazım şekillerine uygundur. Zengin kafiyeyi ağırlıkta kullansa da diğer kafiye çeşitlerine de yer verir.Geçmiş zamanı hasretle anan Saba için, tüm zamanlar, geçmiştir; çünkü tüm mutluluklar orada kalmıştır. Bunun için de şimdide yaşasa veya geleceğe dönük bir hayal kursa da bunun temelini geçmiş zamanın üzerine kurar. Şair, ilkbahar ve yaz mevsimlerinde yoğunlaşır. Melankolik yapıdaki şiirlerin çoğunda sonbahar ve kış mevsimleri veya belirsiz bir dönem etkindir. Mutlu olduğu, ev ve aile sevgisiyle dolu olduğu, mutlu bir gelecek hayalinin kurulduğu ve çoklukla 1940 sonrasına denk gelen şiirlerde de ilkbahar veya yaz mevsimleri ağırlıktadır.İmge ve simgelere, kişileştirmelere, benzetmelere, hitaplara ve eksiltilere yer veren şairin dili, bunlara rağmen, açık, duru ve içtendir.Küçük dünyasına paralel olarak küçük hislerle dolu şiirler yazmış olan Ziya Osman Saba'nın pek de uzun olmayan ömrü, herkese ve her şeye karşı sonsuz sevgi ile geçmiştir.