Browsing by Author "Dede, Erkan"

Now showing 1 - 1 of 1

Mineralogical and Geochemical Investigation of Ahlat Stone (Ahlat-Bitlis)
(2009) Dede, Erkan; Çolakoğlu, Ali Rıza
Bu çalışmada Bitlis ili Ahlat ilçesinde bulunan ve bölgede yapı malzemesi olarak kullanılan Ahlat taşının (ignimbirit) petrolojik ve jeokimyasal özellikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.Ahlat taşı sırasıyla siyah, kahverengi, kırmızı ve bej olmak üzere dört farklı renk ve seviyede gözlenmektedir. Taban seviyeden itibaren siyah, kahverengi ve kırmızı ignimbiritler dereceli geçiş ile aynı evrenin ürünleri olduğu, buna karşın bej ignimbiritin ise farklı bir evre ile ilişkili en genç ürün olduğu düşünülmektedir. Kimyasal ve petrografik incelemeler sonucunda Ahlat taşının trakitik, pomza ve fiyamların ise riyolitik bileşimli olduğu belirlenmiştir. Ahlat taşı plajiyoklaz, mikroklin, sanidin, klinopiroksen (egirinojit), ve az miktarda amfibol mineralleri içermektedir. Mineralojik ve SEM incelemelerinde Ahlat taşında herhangi bir alterasyon etkisi gözlenmemiş olup, bünyesinde insan sağlığına zararlı olabilecek zeolit türü mineral oluşumları da saptanmamıştır. Kimyasal ve EDS analizleri neticesinde Ahlat taşında renk değişimine neden olabilecek belirgin bir elementsel farklılık ortaya konulamamıştır. Buna karşın XRD verilerinde, Ahlat taşında tabandan tavana doğru kristalitenin azalması, renk değişiminde kristalitenin de etkili olabileceğini düşündürmektedir. Jeokimyasal analizlerden elde edilen K/Nb?Rb/Nb, Nb/Y?Th/Y, Zr/Nb-Y/Nb, Rb/Y+Nb, Rb-Ba-Sr ayırtman diyagramlarına ve Ba/Nb<28 (5-6) oranına göre, Ahlat taşının kıta içinde gelişmiş asidik bileşimli, alkali magmatizmaya bağlı olarak oluştuğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca oluşumunda fraksiyonel kristalleşme sürecinin yanında kabuksal kirlenmeden de etkilendiği düşünülmektedir.