Browsing by Author "Delibaş, Veysel"

Now showing 1 - 3 of 3

Norduz Koyununda Dil Papillalarının Morfolojik Olarak İncelenmesi: Bir Taramalı Elektron Mikroskop Çalışması
(2023) Delibaş, Veysel; Soygüder, Zafer; Çakmak, Gamze; Gündüz, Mehmet Sabri
Dil sindirim sitemi içerisinde kendine özgü bir mukozaya sahip apex, corpus ve radix kısımlarından meydana gelen hareketli bir organdır. Sindirim olayında; dil mukozası başta olmak üzere tüm sindirim organlarının makroskobik yapısının büyük bir öneme sahip olduğu unutulmamalıdır. Norduz koyunu: Van ili Gürpınar ilçesi sınırları içerisinde yer alan Norduz bölgesinde yetiştirilen Akkaraman koyununun bir varyetesi olarak bilinmektedir. Ayrıca Norduz koyununun yalnızca Norduz bölgesinde yetişmesi ve kendine özgü verim performansı sergilemesi, bu ırkı diğer ırklardan farklı kılmaktadır. Bu sebeple çalışmamızda farklı bir ırk olan Norduz koyununda dil papillalarının taramalı elektron mikroskop ile incelenmesi amaçlanmıştır. Yaptığımız çalışmada 10 adet Norduz koyununun dil dokusu kullanılmıştır. Taramalı elektron mikroskop incelemesinde papillae filiformes; dilin apexinden torus linguae’ye kadar olan bölgede dikensi şekilde gözlemlendi. Papillae conicae; uçları sivri tipik koni şeklindeydi. Papillae lentiformes; torus linguae’nin üzerinde en net ve hacimli görülen mekanik dil papailları olarak tespit edildi. Tat papillalarından papillae fungiformes; mantara benzer şekilde ve papillae filiformes arasında dağınık halde gözlemlendi. Papillae vallatae radix linguaenin her iki yanında konumlanmış mukozal valium, parietal hendek ve halkasal ped’ten meydan gelmişti. Sonuç olarak Norduz koyununun; türler ve ırklar arsında dil papillaları yönünden birçok benzerlikler ve farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir.
Kızıl Şahinde (Buteo Rufinus) Humerus ve Antebrachium Kemiklerinin Bilgisayarlı Tomografi (Bt) ile Üç Boyutlu Olarak İncelenmesi
(2024) Delibaş, Veysel; Soygüder, Zafer; Göya, Cemil; Aslan, Logman; Çakmak, Gamze
Kızıl şahin (Buteo Rufinus) Falconiformes takımında yer alan ve Accipitridae familyasının bir üyesi olarak bulunan orta boylu geniş kanatlara sahip bir yırtıcı kuştur. Kızıl şahin yabani bir kanatlı türü olup kanat teleklerindeki siyah renkli tüyleri ve kızıl rengiyle kolayca tanınmaktadır. Kanatlılarda ön veya torakal extremite kanat halinde gelişmiştir. Kanat (Ossa membri thoracicci) ise sırasıyla scapula, clavicula, os coracoides, humerus, antebrachium (ulna ve radius), carpus, metecarpus ve digiti’den meydana gelmektedir. Radyografi, bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans gibi teknikler, anatomik yapıların ve organların en iyi görünümünü sağlamaları, invaziv olmamaları ve hassas teşhislere imkan vermeleri nedeniyle nesli tükenmekte olan türlerin ve yaban hayatında biyolojik verilerin değerlendirilmesine önemli derecede katkı sağlamaktadır. Bu çalışma ile önemli bir yırtıcı kuş olan Kızıl şahinin humerus ve antebrachium kemiklerinin multi dedektörlü bilgisayarlı tomografi ile 3D modellerini oluşturmak, ayrıca elde edilen modeller aracılığı ile belirtilen kemiklerin morfolojik ve morfometrik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Materiyal olarak 3 adet dişi ve 3 adet erkek olmak üzere toplam 6 adet ölmüş erişkin Kızıl şahin’e ait humerus ve antebrachium kemikleri kullanıldı. Morfolojik olarak sonuçlar incelendiğinde, bilgisayarlı tomografi ile elde edilen 3 boyutlu görüntülerin anatomik yapıları net bir şekilde ortaya koyduğu sonucuna varılmıştr. Morfometrik sonuçlar incelendiğinde Kızıl şahinlerde ortalama humerus uzunluğu, ortlama ulna uzunluğu ve ortalama radius uzunluğu cinsiyet ayrımı yapmaksızın sol ve sağ extremite için mm şeklinde belirtilmiştir. Ayrıca humerus, ulna ve radius kemiklerinin morfometrik ölçümleri sağ ve sol kanat arasında istatistiksel olarak karşılaştırılmış ve bazı değerler arasında p<0.05 değeri ile anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna varılmıştır.
Morphometric Measurements in the Brain (encephalon) by Magnetic Resonance Imaging (mri) in Van Cats
(2023) Delibaş, Veysel; Soygüder, Zafer; Göya, Cemil
Mazisi yaklaşık olarak otuz dört milyon yıl öncesine dayanan kediler (Felidae) modernleşen dünyada ilgisi hızla artan pet hayvan bakımının önemli bir unsuru olmuştur. Eşsiz bir ırk olan ve kültürünün en önemli temsilcisi halinde bulunan Van kedisi; diğer kedi ırklarından farklı olarak birçok morfolojik farklılığa sahiptir. Bu çalışma; kedi türünün önemli bir temsilcisi olan Van kedisinin beyin dokusunu manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yöntemi ile morfolojik olarak görüntülemek, anatomik yönden inceleyerek çeşitli morfometrik ölçümler elde etmek, elde edilen bu ölçümler doğrultusunda Van kedilerinde beyin asimetrisi durumunu ayrıca erkek -dişi cinsiyetler arası farklılıkları belirlemek ve veteriner hekimlikte MRG yönteminin kullanılabilirliğini belirtmek amacıyla yapıldı. Çalışmada 10 dişi, 10 erkek olmak üzere toplam 20 adet erişkin Van kedisi kullanıldı. Hayvanlar ketamin-xylazin kombinasyonu ile anesteziye alındı. Anestezi altındaki hayvanların manyetik rezonans görüntüleme cihazı ile midsagittal ve axial kesitli görüntüleri elde edildi. Her iki kesitten elde edilen imajlar DICOM formatında işlenmek üzere iş istasyonuna aktarıldı. Radyolojik görüntü işleme-arşivleme programı Enlil PACS kullanılarak morfometrik ölçüm değerlerinin alınması gerçekleştirildi. Morfometrik ölçüm değerlerinin istatistiki olarak analizi yapıldı. Yapılan analiz sonuçları incelendiğinde; cerebrum'un yüksekliği hariç çoğu morfometrik ölçüm parametresinin erkek Van kedilerinde daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0.05). Ayrıca Van kedilerinde beyin asimetrisi durumu irdelenmiş ve Van kedilerinin hemispherium cerebri dexter yönlü beyin asimetrisi sergilediği tespit edilmiştir. Dişi Van kedilerinde cortex frontalis dexter yönlü bölgesel bir beyin asimetrisinin de var olduğu sonucuna varılmıştır (p<0.05). Sonuç olarak herhangi bir dokunun morfolojik veya morfometrik yönden incelenmesinde geleneksel anatomik yöntemleri kullanmaktansa hem elde edilecek sonuçların güvenlik marjının yüksek olması hem de incelenecek hayvanın yaşam konforunu bozmadan kısa bir sürede sonuç alınması amacıyla radyolojik görüntüleme tekniklerinin (MRG, BT, vb.) veteriner anatomi alanındaki çalışmalarda ve veteriner hekimlik eğitiminde rahatlıkla kullanılabileceği vurgulanmıştır.