Browsing by Author "Dinçer, Ramazan Ender"

Now showing 1 - 1 of 1

Investigation of Social Media Addiction Tendencies in Terms of Obsessive Selfie Behavior and Social Appearance Anxiety Variables
(2023) Dinçer, Ramazan Ender; Özok, Halil İbrahim
Bedensel görünümün ve buna ilişkin tutumların kadın-erkek, genç-yaşlı hemen her kitle tarafından önemsendiği; yaşam biçimlerinin bu hedef çerçevesinde şekillendiği ve bireylerin bedensel görünümlerine yönelik ciddi anlamda maddi yatırımlar yaptıkları, sürekli büyüyen kozmetik, estetik ve fitness sektöründen anlaşılmaktadır. Toplumun her demografisinde az çok bireylerin gündemini işgal eden sosyal görünüş kaygısı, onları bu kaygının etkilerini azaltacak çözümlere yöneltmektedir. Bu çözümlerin belki de en pratik ve masrafsız olanı ise sanal dünyada kendini göstermektedir. Sosyal görünüşüyle alakalı sorun yaşayan bireylerin gerçek kimliklerini gizleyebildikleri, sanal profiller kurgulayabildikleri ve sayısız efekt ve görsel düzenleme araçlarıyla manipüle ettikleri özçekimleriyle kendilerine yer bulabildkileri bir ortam haline gelmiştir, sosyal medya. Sosyal medya kullanımının dünya genelinde giderek yaygınlaşması ve insanların sosyal hayatlarını yeniden şekillendirmesi, sosyal hayatın önemli bir unsuru olan sosyal medyanın problemli kullanımı ile buna neden olan etkenlerin araştırılması, sosyal bilimler alanının önemli bir misyonu haline gelmiştir. Bu misyon doğtultusunda bu çalışma, sosyal görünüş kaygısı ile bunun doğal bir sonucu olarak görülen takıntılı özçekim davranışı değişkenlerinin birbirleri arasındaki ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkilerini değerlendirmiş; sosyal görünüş kaygısı ve takıntılı özçekim davranışının bireylerin problemli sosyal medya kullanımını pozitif yönde etkileyebileceğini, dolayısıyla daha yüksek sosyal görünüş kaygısının, özçekim davranışı aracılığıyla daha fazla problemli sosyal medya kullanımına yol açacağı hipotezini araştırmıştır. Ayrıca, cinsiyete bağlı olası farklılıklar göz önüne alındığında ve literatürdeki önceki bulgulara göre, özçekim pratiğinin, sosyal görünüş kaygısının ve sosyal medya kulanımının altında yatan beklentilerin, kadınlarla erkekler arasında ne tür yönelim farklılıkları olşuturduğu araştırmanın konusu olmuştur. Bununla birlikte kullanıcıların sosyal görünüş kaygısı, takıntılı özçekim davranışı ve sosyal medya bağımlılığı düzeylerinin en sık kullandıkları sosyal medya uygulamasına göre anlamlı değişimler gösterip göstermediği de bu çalışmayla ortaya konmuştur. Çalışmanın konusu olan davranış yönelimlerini ölçmek amacıyla Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği, Takıntılı Özçekim Davranışı Ölçeği, BERGEN Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği ve kişisel bilgi formundan oluşan anket formu online ortamda 18 – 62 yaş arası sosyal medya kullanıcılarından oluşan çalışma grubuna (n= 502) uygulanmış ve elde edilen veriler IBM SPSS programı ile Hayes tarafından geliştirilen Process Makro uygulaması aracılığıyla analiz edilmiştir. Analizler sonucunda elde edilen veriler, kadınlarla erkeklerin Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeğinden, Takıntılı Özçekim Davranışı Ölçeğinden ve BERGEN Sosyal Medya Bağımlılığı ölçeğinden aldıkları puanlarda istatistiksel olarak anlamlı farklar olmadığını göstermiştir (p > .05). Bununla birlikte sosyal medya bağımlılığı ve takıntılı özçekim davranışı düzeylerinin en sık kullanılan sosyal medya uygulamasına göre anlamlı farklılıklar gösterdiği (p < .05); sosyal görünüş kaygısının ise anlamlı bir farklılık göstermediği (p= .184) yapılan analizler sonucunda ortaya konmuştur. Yapılan regresyon analizleri sonucunda ise sosyal görünüş kaygısının, hem sosyal medya bağımlılığını hem de takıntılı özçekim davranışını istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı bir şekilde yordadığını göstermiştir (p < .001). Aracılık modeline uygun olarak yapılan analizler sonucunda takıntılı özçekim (selfitis) davranışıyla buna ait tüm alt faktörlerin (sosyal uyum, özgüven, duygudurum değişikliği, ilgi çekmeye çalışma, sosyal rekabet, çevre geliştirme), sosyal görünüş kaygısı ile sosyal medya bağımlılığı arasında anlamlı bir şekilde aracılık rolünde olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p < .001). Sonuç olarak bu çalışmanın ortaya koyduğu bulgular, sosyal görünüş kaygısı yüksek olan ve beden imajlarını sunma noktasında daha fazla motivasyona sahip olan bireylerin, bu ihtiyaçlarını yoğun özçekimler aracılığıyla sosyal medyada aktif olarak göstermeleri nedeniyle sosyal medya bağımlılığı risklerinin yüksek olduğunu göstermektedir.