Browsing by Author "Durman, Ahmet"

Now showing 1 - 1 of 1

Uşak Fountains
(2014) Durman, Ahmet; Baş, Gülsen
'Uşak Çeşmeleri' konulu Yüksek Lisans tezi kapsamında Uşak il merkezinde tespit edilen 30 çeşme örneği incelenmiştir. Bu çeşmelerden 15'i cephe çeşmesi, 10'u köşe çeşmesi ve 5'i meydan çeşmesidir. Çeşme örneklerinin bir tanesi 18. yüzyıl, 20 tanesi 19. yüzyıl ve 9 tanesi ise 20. yüzyılın başına aittir. Çeşmelerin 9 tanesinin kitabesi bulunmakta olup, 21 tanesinin kitabesi mevcut değildir. Çeşmeler ağırlıklı olarak 19. yüzyılın sonlarına aittir. Çeşmelerin daha çok 20. yüzyılda yapılmış olmaları, Osmanlı Klasik Dönem çeşme tasarımının dışına çıkılmamasına mani olmamıştır. Çeşmeler; ortada kitabesi olan nişi çevreleyen bir kemer, ayna taşında bir musluk, musluktan akan suyun biriktirdiği bir yalak, yalağın iki yanında dinlenme taşı formunda cephe düzenine sahiptir. Cephe gerisinde uzanan su haznesi ve genellikle düz dam ya da kırma çatı ile tamamlanan örtü sistemi yoğun olarak görülür. Çeşmelerin cephelerinde yoğun bir bezeme görülmez. Birkaç örnekte devşirme malzeme kullanılarak süsleme yapılsa da, Klasik Dönem Osmanlı süsleme unsurları kullanılmamıştır. Çeşmelerde daha çok, kullanılan malzemenin ritmik veya düzensiz olarak sıralanmasıyla yapılan cephe süslemeleri kullanılmıştır. Sade çeşmelerin yanı sıra iki cepheli, büyük depolu ve ebatlarıyla dikkat çeken çeşme örnekleri de bulunur. Çeşme cephelerinde kullanılan kemerler hemen göze çarpmaktadır. Uşak çeşmelerinde kullanılan kemerler: sivri kemer, yuvarlak kemer, basık sivri kemer, basık kemer, düz atkı kemer, kaş kemer, parabolik kemer ve yalancı kemer olmak üzere sekiz kemer çeşidi kullanılmıştır. Kemerlerde kullanılan malzeme ile süsleme yapılmasına pek rastlanmaz. Uşak Çeşmelerinde kullanılan malzeme: taş, tuğla ve mermerdir. Yoğun olarak kesme taş kullanılmış; tuğla malzeme ise süsleme amaçlı ya da mimaride yardımcı malzeme olarak görev almıştır. Ancak Karga Çeşmesi'nin tamamında tuğla malzeme kullanılmıştır. Mermer malzeme ise daha çok ayna taşı, yalak, kitabe ve dinlenme taşlarında görülmektedir. Anahtar Kelimeler 1. Uşak 2. Çeşmeler 3. Çeşme Tipolojisi 4. Çeşme Malzemeleri 5. Çeşme Süslemeleri