Browsing by Author "Erdem, Yunus"

Now showing 1 - 1 of 1

Vergi Aflarının Mükelleflerin Vergi Bilinci ve Vergi Ahlakı Üzerine Etkileri: Van İli Örneği
(2025) Erdem, Yunus; Örgün, Gamze Sevimli
Bu çalışma, vergi aflarının mükelleflerin vergi bilinci ve vergi ahlakı üzerindeki etkilerini Van ili özelinde incelemeyi amaçlamaktadır. Vergi afları, devletin belirli dönemlerde vergi borçlularına yönelik uyguladığı ve temel olarak vergi aslı, vergi cezası, gecikme faizi ve gecikme zammı gibi alacaklarının bir kısmından veya tamamından vazgeçmesi şeklinde ortaya çıkan uygulamalardır. Türkiye'de sıklıkla uygulanan vergi afları, kısa vadede vergi gelirlerini artırsa da uzun vadede mükelleflerin vergi ödeme motivasyonlarını, vergi bilincini ve vergi ahlakını olumsuz etkilediği tartışılmaktadır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Van ilinde faaliyet gösteren 400 mükelleften toplanan veriler istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Anket, demografik bilgiler, vergi affından yararlanma durumu ve vergi aflarına ilişkin görüşleri ölçen 15 maddelik 5'li Likert tipi ölçekten oluşmaktadır. Araştırma sonucunda, Van ilinde faaliyet gösteren mükelleflerin çoğunluğunun vergi aflarının olumsuz etkilerine ilişkin ifadelere katıldıkları belirlenmiştir. Faktör analizi sonucunda, mükelleflerin vergi aflarına ilişkin görüşlerinin 'Vergi Aflarının Olumsuz Etkileri', 'Uygulama Tercihleri', 'Sistemsel Etkiler' ve 'Adalet Algısı' olmak üzere dört faktör altında toplandığı tespit edilmiştir. Demografik özellikler ve vergi affından yararlanma durumu ile faktörler arasındaki ilişkiler incelendiğinde, cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve vergi affından yararlanma durumunun mükelleflerin görüşlerini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Kadın mükellefler, 31-40 yaş grubundaki mükellefler, eğitim düzeyi yüksek mükellefler ve vergi affından yararlanmayan mükellefler, vergi aflarının olumsuz etkilerine daha fazla katıldıkları, ayrıca eğitim düzeyi düşük mükellefler ve vergi affından yararlanan mükellefler, vergi sisteminin adaletine dair daha olumlu görüşlere sahip olduğu tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonuçları, cinsiyet, eğitim durumu ve vergi affından yararlanma durumunun vergi aflarının olumsuz etkilerine ilişkin görüşleri ve vergi adaleti algısını anlamlı düzeyde etkilediğini göstermiştir. Bu bulgular, demografik özelliklerin ve vergi affından yararlanma durumunun mükelleflerin vergi aflarına ilişkin görüşlerinin oluşmasında önemli faktörler olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, vergi aflarının sık aralıklarla uygulanmaması, vergi sisteminin daha adil hale getirilmesi, vergi denetimlerinin etkinleştirilmesi, vergi eğitiminin geliştirilmesi ve vergi sisteminde köklü reformlar yapılması önerilmektedir.