Browsing by Author "Gözütok, Şakir"

Now showing 1 - 16 of 16

İbrahim Arvas and His Contributions To Religious Education
(2020) Yaşa, Yasemin; Gözütok, Şakir
Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren eğitim politikalarında din eğitimi giderek sınırlandırılmıştır. Dünyadaki gelişmelere paralel olarak ülkemizde de İkinci Dünya Savaşı sonrasında yaşanan demokratik gelişmeler, din ve vicdan hürriyeti ile birlikte din eğitiminin de yaygınlaştırılmasına yönelik çabaları artırmıştır. Uzun yıllar bürokraside önemli görevler üstlenmiş ve yedi dönem milletvekilliği yapmış İbrahim Arvas, din eğitiminin yeniden yaygınlaştırılması ve kurumsallaştırılmasını sağlamaya dönük çabaları ile müstesna bir siyasetçi, münevver ve aksiyon insanı olarak tarihte yerini almıştır. CHP milletvekili olarak Arvas'ın gerek partisinde, gerekse TBMM'de etkili bir mücadele verdiği bilinmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığınca imam, hatip ve vaiz okullarının açılması ve üniversitelerde İlahiyat Fakültesi kurulmasıyla ilgili mecliste ilk teklifi veren ve bu teklifi kanunlaşan Arvas'ın din eğitimi ve öğretimi alanındaki gelişmelerde büyük payı olmuştur. Milletvekilliğinin sona erdiği 1950 sonrasında çeşitli dergi ve gazetelerde yazdığı yazılar, yayımladığı hatıratı ve diğer faaliyetleri ile de din eğitiminin gündemde kalması ve sürekli geliştirilmesine önemli katkılar sağlamıştır. Arvas'ın din eğitiminin gelişmesi ve kurumsallaşmasına katkılarını inceleyerek, bu amaçla yürüttüğü faaliyetleri, mücadeleleri ve sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bu araştırmada, dokümantasyon yöntemi uygulanarak literatür ve birincil kaynak taraması kullanılmıştır. Ayrıca konuyla alakalı arşiv vesikaları, gazeteler, dergiler ve ilgili literatür çalışmalarından yararlanılmıştır. Türk eğitim sisteminin önemli bir parçası olan din eğitiminin Cumhuriyet'in ilk dönemlerinden itibaren geçirdiği değişimi de ele alan bu çalışma, bu alandaki tarihsel gelişmenin günümüze ve geleceğe dair yansımalarına da ışık tutmaktadır. Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi, İbrahim Arvas, İmam Hatip Okulları, Din Öğretimi, Cumhuriyet Dönemi
Depression-Reducing Effects of Religious Education
(2020) Bezek, Esma Nur; Gözütok, Şakir
Din Eğitimi bireyin doğumundan ölümüne kadar hayatın her alanında bireyle ilişkisi olan bir alandır. Bu açıdan disiplinler arası bir nitelik taşımaktadır. Din eğitimi ve depresyon arasındaki bağlantı bu disiplinler arası özelliğe dayanmaktadır. Bu çalışmanın amacı din eğitiminin insanı disiplinize ve motive eden yönünü depresyonu azaltıcı etkiler ile bütünleştirmektedir. İnsanın sağlığına olumlu etkileri bulunan dini bilgilerin önemini vurgulamak ve bu alanda yapılan çalışmaların genişletilmesine kaynaklık etmek bu araştırmanın en temel amaçları arasındadır. Önemli bir problem durumu olan depresyon hayatın her alanına etki etmektedir. Yapılan bazı araştırmalar Dindarlık seviyesi yüksek olan insanların, kalp ve damar hastalıklarına daha az yakalandıkları, ölüm nedenlerinin strese bağlı hastalıklardan kaynaklanmaması ve daha uzun süre yaşadıklarını ortaya koymuştur. Bireye verilen dua, tevekkül, inanç, gibi birçok çeşitli öğretinin manevi boyutu ruh sağlığı ile bağlantılıdır. Bu eğitimin depresif belirtiler gösteren bireylere tesirleri bilimsel araştırmalar ışığında ele alınarak depresyonu azaltacak sonuçları ortaya koymayı hedeflemekteyiz. Gerek ülkemizde gerekse yurt dışında yapılan istatistiksel çalışmalarla elde ettiğimiz neticelerle disipliner arası bir faydalı bir çalışma ortaya koymayı umut etmekteyiz.
Religious Language in Religious Education
(2019) Toprakoğlu, Hamza; Gözütok, Şakir
Bilimsel disiplinlerce interdisipliner (disiplinlerarası) ölçekte değerlendirilen, özellikle felsefe ve din felsefesine konu olan din dili, din eğitimi bilim sahasında da çalışılması gereken önemli konulardandır. Din dilinin özellikle eğitim ve din eğitimi bağlamında ele alınmasının temel amacı; bilimin başlangıcı kabul edilen duyusal tecrübe perspektifinde, duyguların ve algıların ne kadar önem arz ettiğinin ifâde edilebilmesidir. Bu itibarla Din Eğitiminde Din Dili başlıklı bu tezle; çocuk, ergen, genç, yetişkin ve yaşlı kitlelerine yönelik din eğitiminde, din dilinin duygular ve algılar üzerindeki etkileri araştırılarak genelde eğitim, özelde ise din eğitimi bilim sahasına (küçük de olsa) katkı sağlamak amaçlanmaktadır.
Personality Training According To Revelation Ordered Surahs (first Five Surahs)
(2020) Timur, Mehmet Ali; Gözütok, Şakir
Kur'an-ı Kerim, hayatın her alanına dokunan, emsali bulunmayan yegâne bir kitaptır. Vücut bulduğu Allah Resulüyle (s.a.v.), hayatın her alanına sözü olan ve pratiğe dökülebilen bu ilahi gök sofrası, hemen hemen her ayetinin merkezine insanı alarak örnek bir şahsiyetin eğitim sürecini başlatmaktadır. Zira vahiyle inşa olan bir şahsiyet, ancak gerçek manada kemalâtâ yol alabilir. Bu çalışmanın gayesi, bu ilahi mesajın inşa sürecinde vahyin indiği ortamı da göz önünde bulundurarak nüzûl sırasına göre inen sûrelerin, bir insanı nasıl mümtaz bir şahsiyet haline getirdiğini irdelemektir. Bu çalışmada, şahsiyet eğitimini ilgilendiren temel kavramlar konumuz mahiyetinde ele alınmış ve gereksiz açıklamalara girilmeden tanımlar yapılmaya çalışılmıştır. Bu tanımları yaparken, konumuza ışık olacak anlamlar bulabilmek için geniş kaynaklardan yararlanılmıştır. Şahsiyeti eğitimi yolunda inen sûrelere geçmeden önce bu sûreleri içinde barındıran vahyin tanımını yapıp, nüzûl ortamı hakkında bilgiler vermeye gayret edilmiştir. Bu ortamda inen vahyin, bahsettiği olumlu-olumsuz şahsiyet tipolojilerinin özelliklerini Kur'an perspektifinden hareketle ayetler ışığında açıklanmıştır. Bu tipolojileri açıklarken, özellikle şahsiyet eğitimine direk temas edecek ayetler verilmeye çalışılmıştır. Bu tez sonucunda eşkıyadan evliyalığa dönüşümün yolculuğunda vahyin nasıl bir yol izlediğini, nesne olmaktan kurtulup özne olmaya çalışan her insanın vahiyle inşa olmaya karar verdikten sonra nasıl şahsiyet haline geldiğini ayetler ışığında ve Allah Resulü' nün (s.a.v.) örnekliğinde açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: Şahsiyet, Eğitim, Nüzûl, Kur'an-ı Kerim, Din, İnsan
Quran Courses in Respect To Ideal Class Environment: Van Case
(2013) Şekeroğlu, Şule; Gözütok, Şakir
Öğrencinin günlük yaşamının büyük bir bölümü sınıflarda geçmektedir. Etkili ve verimli bir sınıf yönetimi, öğrencinin bireysel, sosyal ve kültürel yönden gelişimine önemli derecede yansımaktadır. Eğitimin amacına ulaşabilmesi, fiziksel olarak iyi bir sınıf ortamının hazırlanması ile sağlanabilir. İdeal sınıf ortamının nasıl olması gerektiğine ilişkin araştırma, inceleme ve öngörüler halen varlığını, güncelliğini sürdürmekte ve eğitim araştırmalarındaki yerini korumaktadır. Bu çalışmanın amacı ideal sınıf ortamı kavramını ortaya koyup buna göre Van?daki Kur?an Kurslarının durumunu belirlemek, teknik anlamda olması gereken ile mevcudun karşılaştırılmasını yapmaktır. Çalışmada öncelikle Kur'an Kursları gezilip çeşitli görüntüler alınmış, İl Müftülüğünden Kur'an Kurslarının resimleri ve kurslar hakkında bilgiler alınmıştır. Bu çalışma başlıca beş bölümde ele alınmıştır. Birinci bölümde çalışma konusunun niteliği ve amacı ortaya konmuş, ikinci bölümde genel ve ideal sınıf ortamlarının özellikleri belirtilmiş, üçüncü bölümde Kur'an-ı Kerim öğretiminde mevcut sınıf ortamları ele alınmış, dördüncü bölümde ideal sınıf ortamı açısından Van'daki Kur'an kurslarında olması istenen özellikler işlenmiş, son bölümde ise konuyla ilgili değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmamızda Yüksek Öğretim ve Milli Eğitim Kurumlarında sağlanmış olan teknolojik imkânların Van Kur?an Kurslarına yansımadığı sonucuna ulaşılmıştır. Toplumun Kur'an eğitim ve öğretimi ile genel din eğitimi kalitesindeki artışın önemi düşünüldüğünde günümüz teknolojik imkânlarının başta Van'daki Kur'an Kursları olmak üzere tüm din eğitimi kurumlarında da yer alması gerektiği kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: İdeal sınıf, Kur'an kursu, geleneksel sınıf, teknik donanımlı sınıf.
The Culture of Religion and Ethics Lesson Material Design for Secondary 6th Classes
(2014) Cezayirli, Mukaddes; Gözütok, Şakir
Teknolojinin hızla gelistiği bu çağda çocuklarımızın teknolojiden uzak kalmasını bekleyemeyiz. Çocuklar teknoloji ile iç içe büyürken öğrenmeleri gereken birçok sey onları teğet geçiyor. Çoğu zaman bilgisayar oyunları içinde yasayan çocuklarımız öğrenmenin zevkinden mahrum kalıyorlar. Eğitime, öğretime ve bilime karsı birer tehdit olan teknolojiyi lehimize çevirmek niyetiyle bir çalısma hazırladık. Eğitimde Fatih Projesi ile sınıflara dösenecek olan etkilesimli tahtaları da fırsat bilerek sınıflarda daha eğlenceli bir ders ortamı olusturmak istedik. Hazırladığımız bu materyaller din eğitimi verilen derslerde hem öğretmene hem de öğrencilere kolay ve eğlenceli ders isleme imkânı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: EtkileSimli Öğrenme, materyal, teknoloji, öğretim, bilgisayar
Character Education Based in Religious - Psychotherapy
(2019) Yalçın, Besna; Gözütok, Şakir
Psikoloji ilmi, Avrupa ve Amerika'da gelişen bir bilim dalıdır. Temel dayanağını, Avrupalı bilim adamlarının düşünce sistemleri oluşturur. Yakın bir geçmişe sahip olan bu bilim dalı, Amerika, Almanya, İngiltere, Hollanda, diğer Avrupa ülkelerinde ve zamanla Asya ülkelerinde de yer edinmeye başlamıştır. Psikoloji ilminin bir alt disiplini olan, bireyi, içinde olduğu hastalık ve rahatsızlıktan kurtarmak adına belli başlı metotları içeren psikoterapi de Batı temelli bir var oluşa ve Batı eksenli düşünce sistemine sahiptir. Bu çalışmada temelde insanın karşılaştığı anlam belirsizliği sebebiyle yaşadığı eksiklik ve maneviyat eksenli huzursuzluk, psikoterapi ve dini terapi ekseninde ele alarak bireyin karakter eğitimi incelenmiştir. Psikoloji ve eğitim kavramları üzerinde tahliller yapıldıktan sonra, bu ilimlerin alt disiplinleri olan psikoterapi, din eğitimi ve dini terapi kavramları üzerinde durularak, bu kavramlar kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Çalışmamızda nitel araştırma yöntemlerinden literatür tarama yöntemi kullanılmıştır. Bilgiler alanda yazılan kitapların detaylı bir şekilde okunup incelenmesiyle elde edilmiş analizlerdir. Çalışmamız neticesinde, ferdin yaşadığı olumsuz olayları ve ruhsal rahatsızlıkları iyileştirme sürecinde ve bireye kimlik kazandırmada modern ilimlerin yanı sıra dini bilgilerin de etkin rol alması gerektiği sonucuna varılmıştır. Sağlıklı bir kişilik ve karakter oluşturma sürecinde psikolojik, antropolojik verilerle beraber dini bilgilerin ve dini terapi yöntemlerinin sürece dahil edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Dini terapinin de bireyi ele almada, onu değerlendirmede ve iyileştirmede en az psikoterapi kadar etkin olması gerektiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Eğitim, Din Eğitimi, Psikoterapi, Dini Rehberlik, Karakter Oluşumu, Sayfa Adedi : 132 Tez Danışmanı : Prof. Dr. Şakir GÖZÜTOK
İslâm Medeniyetinin Öncü Eğitim Kurumları: Nişabur Medreseleri
(2010) Gözütok, Şakir
Müslümanlar, eğitim ve öğretim için öteden beri kullandıkları camilerin yanında yeni eğitim kurumu olarak medreseleri geliştirdiler. İslam dünyasında ilk medreseler, İslam düşünce ve dini anlayışının şekillendiği merkez olan Arap Yarımadasında değil, Nişabur ve civarında ortaya çıkması enteresandır. Bağdat Nizamiyye Medresesi kurulmadan yaklaşık 160 yıl önce buralarda medreseler kurulmuştur. Bu medreseler, İslam aleminin diğer bölgelerindeki medreselere olduğu gibi aynı zamanda İslam medeniyetine de öncülük etmişlerdir.
Seyyid Taha-I Hakkari's Opinions and Activities on Education
(2021) Mete, Hürkan; Gözütok, Şakir
Bu çalışmada 19.yüzyılın önemli mutasavvıflarından biri olan Seyyid Taha Hakkâri (v.1853)'nin hayatı, ilmi kişiliği ve eğitim faaliyetleri hakkında bilgiler derlenmiştir. Seyyid Taha'nın yetiştiği ortam çeşitli durumlar üzerinden değerlendirilmiştir. İrşad faaliyetlerinin yanında ilmi yönü ile toplumsal sorunlara getirdiği çözümlerin tespiti yapılmaya çalışılmıştır. Seyyid Taha'nın ilme verdiği önem ve ideal eğitim anlayışının esasları tespit edilmiştir. Seyyid Taha'nın tasavvufi yönünün yanı sıra siyasi hareketliliklerle bölgenin müdafaa edilmesi penceresinden baktığı Anadolu'ya dışarıdan gelebilecek Şii etkisi ve Rus tehlikelerine karşı halkı uyandırmaya ve halkı örgütlemeye çalıştığı görülmüştür. Ayrıca bölge halkının kişisel sorunlarında, aşiret arası kavgalarda ve bölge emirlikleri ile Osmanlı Devleti arasında yaşanan sıkıntılarda taraftarları uzlaştırıcı bir rol üstlenmiştir. Seyyid Taha, bölgedeki stratejik yerlere açtığı eğitim kurumları olan medreselerle Sünni toplumun ilim hayatına katkı sağlamıştır. Doğu medreseleri arasında bulunan bu medreselerde eğitim ve öğretimde uygulanan yöntem ve tekniklerin tespiti yapılmıştır. Ayrıca tasavvufi eğitimde kullanılan metotlara ve tasavvufi eğitimin psikolojik temellerine yer verilmiştir. Yaklaşık 42 yıl süren irşad faaliyetleri ile Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri, Irak, İran, Suriye gibi geniş bir coğrafyayı etkisi altına aldığı ve birçok mürid yetiştirerek günümüze kadar ulaşan Nakşi-Halidi geleneğinin tohumlarını attığı görülmüştür. Çalışmamızda Seyyid Taha'nın Berdesor ve Nehri'de okuttuğu dersler, talebeleri ve halifeleri aracılığıyla kurulmasına öncülük ettiği medreseler tespit edilmeye çalışılmıştır
Peyami Safa's Opinions About Religion Education in the Context of General Education
(2020) Kaçira, Nebi; Gözütok, Şakir
Türk edebiyatının ve Türk fikir hayatının önemli şahsiyeti olan Peyami Safa'nın hayat mücadelesinde genel eğitim anlamında din eğitimi için verdiği mücadele bu tezin ana esasını oluşturur. Milli, maneviyatçı, mukaddesatçı düşünceleriyle bilinen Peyami Safa zor yaşam koşullarında yetişmiş olmasına rağmen, bu zorluklar, onu yıldırmamış, bildiği doğruları söylemekten alı koymamıştır. Özellikle de döneminin birçok ilmini kalem oynatacak kadar öğrenmiştir. Edebiyat, edebi akımlar, felsefe, sosyoloji, psikoloji ve mantık alanlarında kendini yetiştirmiş makale, fıkra, roman, hikaye ve tiyatro gibi edebi türlerde eserler yazmıştır. Türk inkılabının doğru bir şekilde anlaşılması için etkin bir mücadele vermiş, döneminde din eğitiminin yapılması hususunda gayret etmiştir. Peyami Safa, yazılarında 'terbiye' ve 'din terbiyesi' kavramlarını kullanmıştır. Genel eğitim anlamında Maarif Vekâletinde (Milli Eğitim Bakanlığı) gördüğü aksaklık ve eksiklikleri yazmıştır. Ayrıca din eğitimin yapılmasına yönelik ülke genelinde konulan engeller ve oluşturulan manipülasyon ile dezenformasyona karşı mücadele etmiştir. Safa, din ve bilimin bir arada olabileceğini dolayısıyla eğitim sistemimin her kademesinde genel eğitim ile birlikte din eğitimin de verilebileceğini din eğitimi ve öğretiminin genç nesle gerekli olduğunu karakter, nitelik, ahlak kazandırılması açısından son derece önemli ve elzem olacağını düşünmüştür. Ayrıca din ile bilimin birbirinden ayrı olmadığını söylemiş, bunun için dünya bilim tarihine damga vurmuş şahsiyetleri örnek olarak vermiştir. Peyami Safa, bunun yanında özellikle gençler arasında yayılan ateizmle de mücadele etmiştir.
Applied Active Learning Method in Religion Culture and Moral Knowledge
(2010) Özdemir, Recep; Gözütok, Şakir
Bu çalışma da, İlköğretim Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi derslerinde aktif öğrenme yönteminin nasıl kullanılabileceği konusu teorik olarak incelenmiştir.İlköğretim Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi derslerinin konularını incelediğimizde somut konuların yanında ağırlıklı olarak soyut konuların daha fazla olduğunu görmekteyiz. Soyut konuların öğrenciler tarafından anlaşılması ve davranışlara dönüştürülmesi oldukça zordur. Aktif öğrenme yöntemlerini kullanarak işlenecek derslerde bu zorlukların kısmen de olsa aşılacağını düşünüyoruz.Bu çalışma üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde öğrenme, öğretme ve öğretim kavramları incelenmiş, İlköğretim Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi derslerinde kullanılan bazı yöntemlerden bahsedilmiştir. İkinci bölümde aktif öğrenme yöntemi hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise aktif öğrenme de kullanılan bazı taktik ve tekniklerin Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi derslerinde nasıl kullanılabileceği konusunda bilgiler verilmiştir.Aktif öğrenme yöntemleri kullanılarak işlenecek derslerin daha zevkli, daha eğlenceli, daha iyi anlaşılan, daha çok ilgi duyulan, daha çok sevilen dersler olacağı düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Aktif Öğrenme, öğretme, öğretim, metot, taktik, teknik, yöntem
Özdenetimde Din Eğitiminin Etkisi
(2017) Gözütok, Şakir
Çağdaş kriminolojinin gündeme taşıdığı Özdenetim/Self-Control kavramı, asrımızda gittikçe yükselen suç oranlarının toplumun huzurunu kaçırmasına karşılık, suçları önlemede ve öfke kontrolünü önceleyen bir işlev görmek üzere ortaya konulmuştur. Bu alanda yapılan çalışmalar da genelde suçu önlemek için bir nevi eğitim alanında erken alınması gereken tedbirleri ihtivaya yöneliktir. Bazı ülkelerde Sosyal ve Duygusal Öğrenme (Social and Emotional Learning) programlarının, karakter eğitimi, şiddeti önleme, uyuşturucuya karşı önlem alma ve okul disiplini gibi alanlarda kullanıldığını görmekteyiz. İslam âleminde, ilk dönemlerden itibaren kişinin kendini kontrol etmesi, imanî bir mesele olarak ele alınmış ve işlenmiştir. Birçok ayet ve Resulullah'ın sözleri, kişinin kendini kontrol etmesine, duygularını ve öfkesini yönetmesine yöneliktir. Allah'ın sevgisini ve rızasını kazanmanın bir yolunun, nefis kontrolünden geçtiği inananlara bildirilmiştir. İslam tasavvufunun ana temalarından biri, nefis kontrolü meselesidir. Dolayısıyla İslam eğitim anlayışında kendini kontrol ana konulardan birini teşkil etmektedir
Resulullah Döneminde Kadın ve Kadın Eğitimi
(2016) Gözütok, Şakir
Kadın, tarih boyunca en çok istismar edilen ve horlanan varlık olmuştur. AntikYunan düşüncesinden itibaren, genel olarak çoğu toplumlarda kadınların düşük, aşağı--lık ve utanç verici bir varlık olduğu düşünülmüştür. İslam'dan önceki dönemde kadın,normal bir eşya gibi muamele görmüş, alınıp satılmıştır. Hz. Muhammed (SAV)'inyaşadığı dönemdeki Arap toplumunda da bu durumun devam ettiği görülmektedir.Kadının toplumdaki konumunun, onun aynı zamanda değerinin de bir ifadesi olduğugöz önüne alındığında, İslam'ın kadına verdiği değeri ortaya koyabilmek için, onuntoplumdaki genel yerini belirlemek gerekmektedir. Eğitim de bu alanlardan biri olarakkarşımıza çıkmaktadır.Bu çalışmada, Resulullah (S.A.V) döneminde kadının eğitim ve öğretim alanındanasıl yer aldığı temel mesele olarak ele alınmaktadır. İslam'ın kadına yaklaşımının te--melini oluşturan bakış açısı, ayet, hadis ve peygamberin uygulamalarından örneklerleortaya konulmuştur.İslam, kadının bir insan olarak değerli olduğunu ortaya koyan yeni bir dünyaanlayışını inşa etmeye başlamıştır. Bu anlayışın bir yansıması da, eğitim alanında gö--rülmektedir. Resulullah (S.A.V) döneminde kadın, toplumunun her alanında kendineyer bulduğu gibi, eğitim ve öğretim sahasında da yer almaya başlamıştır. Eğitim veöğretimden istifade etmek adına kadın ve erkek ayırımı gözetilmemiştir. Resulullah(S.A.V), kadınların eğitimi için özel alanlar tahsis ettiği gibi, onların eğitimi için özelgünlerde zaman da ayırmıştır. Hz. Peygamber, eğitimli kadınları çeşitli yerlerde gö--revlendirmiş ve onlara sosyal roller vermiştir.
Seyit Ahmet Arvasi's Views on Religious Education in the Context of General Education
(2020) Arvas, Meryem Betül; Gözütok, Şakir
Eğitimci şahsiyeti, özgün fikirleri, muhtelif eserleri, makaleleri, fikir yazıları, Türk-İslam ülküsü şuuru, milli ve manevi kültüre bağlılığı ile adından sıkça söz ettiren Arvasi Cumhuriyet döneminde yetişmiş önemli fikir adamlarındandır. Türk- İslam ülküsüyle tanınmış olsa da O'nun asıl alanı eğitimdir. Görev yaptığı bütün okullarda gençlere, islam dinini, İslam'ı gaye edinen Türk- İslam ülküsü şuurunu, ilmi derinliği ve dışa bağımlılıktan uzak manevi bir kalkınmaya sahip olarak 'milli bir kültür' oluşturmayı öğütlemiştir. Özellikle din eğitimi konusundaki hassasiyeti kitap ve makalelerinde ön plana çıkan Arvasi, fikir dünyasını inandığı dinin temel kaynaklarına göre şekillendirmiştir. Bu çalışmada, toplumsal, kültürel, siyasal alanlarda ve özellikle eğitim ve din eğitimi konularındaki fikirleriyle adından sıkça söz ettiren Seyit Ahmet Arvasi'nin genel eğitim bağlamında din eğitimi hakkındaki görüşlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Arvasi'nin görüş ve önerilerinin günümüze de ışık tutarak, eğitim ve din eğitimine katkı sağlayacağı düşünülmektedir
Enderun Example in the Ottoman Education System
(2020) Gündoğdu, Nilay İnanç; Gözütok, Şakir
Bu çalışmada öncelikle Osmanlı Devleti'nde örgün eğitim sisteminde bulunan bazı kurumlar tek tek incelenmiş, kurumlar ile alakalı kısa ve öz bir şekilde bilgi verilmiştir. İlk olarak Osmanlı Devleti'nin ana yapısını ifade eden saray içinde bulunan eğitim kurumlarından bahsedilmiştir; Bunlardan birincisi, ileride padişah olacak şehzadelere eğitim verildiği şehzadegan mektebidir. İkincisi saray işlerini yürütecek ve ileriki zamanlarda devlet adamı olacak kişileri yetiştiren iç oğlan ocağıdır. İç oğlanları İslam kültürünü görerek ve yaşayarak öğrenmeleri amacıyla Müslüman ailelerin yanına verilirdi. Sonra hazırlık sarayları olan Edirne, Galatasaray, İbrahim Paşa saraylarında ön eğitimlerini alırlar daha sonra ise asıl eğitimlerini Enderun mektebinde tamamlamaktadırlar. Üçüncüsü ise kısmen de olsa Enderun mektebinin bayan izdüşümü olarak öngörülen, bayanlara eğitim verilen yer haremdir. Bir diğer bakımdan ise padişahın ailesinin yaşadığı bölümü ifade etmektedir. Bir sonraki bölümde ise Osmanlıda halka hitap eden eğitim kurumlarından da bahsedilmiştir. Bunlardan birincisi 4 yaş 4 ay 4 günlük iken çocukların başladığı ilkokula karşılık gelen Sıbyan mektepleridir. İkincisi Osmanlı devletinin temelini ifade eden medreselerdir. Medrese ilkokuldan sonra yüksek eğitim olarak adlandırılan belirli bölümlere ve kademelere göre ayrılmış eğitim kurumudur. Genel itibariyle bölümümüz ve alanımız gereği bu kurumların tamamını din eğitim açısından değerlendirmiş bulunmaktayız. Özellikle seçtiğimiz konu gereği aktarmak istediğimiz Osmanlı eğitim sisteminde bir örnek olan Enderun mektebinin genel eğitim durumunu anlatmanın yanı sıra din eğitimi açısından nasıl bir yol izlendiğini ortaya koymaktır. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Din Eğitimi, Enderun
Educational Dimension of the Mevlevi Rites
(2018) Şan, Nurşen; Gözütok, Şakir
Mevlânâ'nın ortaya koyduğu görüşleri üzerine, ölümünden sonra oğlu tarafından kurulan, daha sonra torunları tarafından geliştirilen Mevlevîlik, ılımlı yaklaşımları ve devlet adamlarıyla kurdukları sıkı ilişkiler neticesinde günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Adeta bir eğitim yuvası olan Mevlevîlik tekkeleri, birer enstitü ve konservatuvar niteliğindedir. Tarikatın kullandığı en önemli unsurlarından biri olan zikir ve beraberinde icra edilen musikinin verdiği o eşsiz hazla vecde gelip ekstaza ulaşmak anlamına gelen sema ayinleri, Mevlevîler için farklı bir konuma sahiptir. Dervişlerin Dergâhta türlü eğitim aşamalarından geçerek, tekbirleme töreniyle ulaştıkları dede ünvanının ardından 'sema çıkarmaya' hak kazanırlar. Semanın her bir kademesi, ayrı ayrı eğitimleri ve kendine has manaları içermektedir. Biz de bu çalışmamızda, Mevlevî ayinlerinin eğitim boyutunu incelemeye çalışarak Dervişlerin Sema Törenlerine çıkana kadar maddi ve manevi manada geçirdikleri eğitim aşamalarını ve bu eğitimler neticesinde ulaştıkları makamları ele almaya çalışacağız.