Browsing by Author "Karakaya, Ali Recai"

Now showing 1 - 1 of 1

Ethnographic Metal Jewelry in Tunceli Museum
(2022) Karakaya, Ali Recai; Başak, Oktay
İnsanoğlunun yaşantısının bir ürünü olarak ortaya çıkan madeni takılar geçmişten günümüze farklı amaçlar ve şekillerde kullanılmıştır. İnsanların ilk olarak, gizli güçlerden korunmak ve büyü, tılsım gibi inançlarının bir gereği olarak kullandıkları takılar; daha sonra estetik kaygıların ve gücün bir göstergesi haline gelmiştir. Bu kapsamda Tunceli Müzesi teşhir salonlarında ve depolarında yer alan etnografik madeni takı incelenerek bu eserlerin kültürel açıdan nasıl bir özellik gösterdiğinin tespiti amaçlanmıştır. Çalışma oluşturulurken ilk olarak kaynak taraması yapılarak elde edilen veriler arşivlenmiştir. Daha sonraki aşamada müze envanterine kayıtlı 42 adet takı fotoğraflanarak ölçüleri alınmıştır. Yapılan incelemelerden elde edilen verilere göre, etnografik takılar; tepelik, fes süsü, zülüflük, küpe, kemer sallaması, kolye, gerdanlık, hamaylı, bilezik, yüzük, kemer tokası, kemer ve halhal olmak üzere kullanım yerlerine göre gruplandırılmıştır. Tez Çalışması kapsamında; öncelikle Tunceli ilinin tarihçesi, ilde bulunan müze ile ilgili bilgiler, takının tanımı ve zaman içindeki gelişimine değinilmiştir. Daha sonra Anadolu'da takının tarihsel serüveni, takının sınıflandırılması, takı yapımında kullanılan malzemeler, teknikler ve araçlar detaylı olarak ele alınmıştır. Tunceli Müzesi'ndeki Osmanlı Dönemi ve Erken Cumhuriyet Dönemine ait olan madeni takılar üzerine yapılan bu çalışmada, eserlerde kullanılan malzeme, yapım ve süsleme teknikleri gibi özellikleri incelenmiştir. Değerlendirme bölümünde ise Tunceli Müzesi'nde bulunan madeni takılar hem birbirleriyle hem de başka müzelerdeki benzer örneklerle karşılaştırılarak anlatılmıştır. Değerlendirme neticesinde elde edilen verilere sonuç bölümünde yer verilmiştir.