Browsing by Author "Kartal, Mehmet"

Now showing 1 - 1 of 1

Morphometric and Anatomical Investigation of the Mandible in Norduz Sheep
(2022) Kartal, Mehmet; Yılmaz, Osman
Bu çalışma, Norduz koyunlarında mandibula'nın anatomik özelliklerini incelemek, morfometrik ölçümlerini elde etmek, ve bu ölçüm değerlerinin cinsiyetler arasındaki biyometrik farklılıklarını belirlemek amacıyla yapıldı. Çalışmada, Van ilinde bulunan özel bir mezbahaneden temin edilen 8 erkek 8 dişi olmak üzere toplamda 16 adet erişkin sağlıklı Norduz koyunu mandibulası kullanıldı. Mandibulalar üzerindeki yumuşak dokular uzaklaştırıldıktan sonra, mandibulalar hidrojen peroksit solüsyonunda 25-30 dakika bekletilerek hem masere edildi hem de beyazlaştırıldı. Mandibulalar öncelikli olarak anatomik özellikleri bakımından incelendi. Daha sonra, dijital kumpas kullanılarak 38 parametreden osteometrik ölçümler alındı. Osteometrik ölçümleri standardize etmek için 26 parametre oran ölçümleri elde edildi. Bu ölçüm değerlerinin istatistik analizi yapıldı. Mandibulaların morfolojik özelliklerinin evcil koyun türleri ile uyumlu olduğu görüldü. Mandibula'ya ait osteometrik ölçüm değerlerinin hepsinin erkek koyunlarda dişi koyunlara göre daha fazla olduğu gözlendi. Mandibula'nın uzunluk (U1), yükseklik (U12) ve genişlik (G8) ölçüm değerleri sırasıyla erkeklerde 194.06±6.58 mm, 111.61±5.23 mm ve 89.24±1.97 mm, dişilerde ise, 159.15±5.01 mm, 95.31±4.79 mm ve 82.23±8.27 mm olarak hesaplandı. Morfometrik ölçüm değerleri ile vücut ağırlığı, U1, U12 ve G8 ölçüm değerleri arasında çoğunlukla pozitif yönlü korelasyonlar saptandı. Ölçüm değerlerine cinsiyeti öngörme açısından ROC analizi kapsamında bakıldığında, U1, U2, U3, U4, U5, U6, U7, U9, U12, U13, U14, U15, U21, U22, U24, U29, U30, G2, G5 ve U2/U1 ölçümleri için belirlenen kesim değerlerinin erkek ve dişi koyunları ayırma güçlerinin yüksek düzey ve %100 ayırıcılığa (AUC) sahip olduğu görüldü (P<0.05). Vücut ağırlığı kullanılarak, U1, U12 ve G8 ölçümleri için oluşturulan regresyon formülleri tahmin denklemlerinin istatistik olarak anlamlı düzeyde olduğu tespit edildi (P<0.05). Sonuç olarak, Norduz koyunlarında mandibula'nın temel morfometrik parametrelerinin ve bu parametrelerden elde edilen oran ölçümlerinin erkek ve dişiler arasındaki farklılıkları belirlendi. Elde edilen verilerin, bölge ile ilgi patolojik durumların belirlenmesinde, taksonomik çalışmalarda, anatomi başta olmak üzere cerrahi, ortopedi, zooarkeoloji gibi çeşitli bilim dallarının yanı sıra klinik uygulama alanlarında referans olacağı düşünülmektedir.