Browsing by Author "Kenber, Aliye Ceren"

Now showing 1 - 1 of 1

Evaluation of the Pottery Uncovered During the Excavations at Çavuştepe Castle and Its Necropolis in 2016-2019
(2020) Kenber, Aliye Ceren; Çavuşoğlu, Rafet
Urartu Devleti, MÖ 9-7. yüzyılları içerisinde, Van Gölü Havzası merkez olmak üzere günümüz Doğu Anadolu Bölgesi'nde kurulmuş ve yayılım göstermiştir. Urartu Devleti genişleme politikası gereği çok fazla seferler düzenlemiş ve sınırlarını batıda Fırat, doğuda Urmiye Gölü Havzası, kuzeyde Kars Platosu - Sevan Gölü Havzası ve güneyde Toros Dağları'nın çevrelediği bölgeye kadar genişletmiştir. Urartu Devleti'nin bu dağlık coğrafyada 250 yıl kadar varlık sürdürdüğü de bilinmektedir. Bahsedilen coğrafyada önemli yerleşimler kurulmuştur. Bu yerleşim yerlerinden biride Urartu kralı II Sarduri tarafından yaptırıldığı arkeolojik verilerle kanıtlanan Çavuştepe (Sardurihilini) dir. Çavuştepe Kalesi, Urartu Devleti'nin önemli dini ve ekonomi merkezlerinden biridir. Tezimizin konusunu Çavuştepe Kalesi ve Nekropolü kazılarının 2016-2019 yıllarına ait olan çanak çömlekler oluşturmaktadır. Bu çanak çömlekler de pembe mal, kahve mal, devetüyü mal, bianili mal, gri mal, pembe açkılı mal, kahve açkılı mal, krem astarlı mal, kiremit astarlı mal, krem mal ve kiremit mallar olmak üzere gruplandırılmaktadır. İncelediğimiz bu çanak çömlekler içerisinde dipler, gövdeler, kulplar ve bardaklar yer almaktadır. Bu çanak çömlekler arasında kaba yapılanlar kadar özenle yapılan çanak çömleklerde görülmektedir. Bu çanak çömlek parçaları da kendi aralarında farklı form ve profil örnekleri göstermektedir. İncelenen çanak çömlek parçaları içinde nokta, bitkisel, örgü ve yıldız ile işaretli olanlarında varlığı bilinmektedir. Bu işaretlerin genelde çanak çömleklere özgü olduğu görülmektedir. Çavuştepe Kalesi ve Nekropolü'nde 2016-2019 yılı çanak çömleklerinin hem mal grupları hem de tipolojik özellikleri değerlendirildiğinde bölgesel benzerliklerin olduğu da saptanmıştır. Bu yüzden Çavuştepe çanak çömleklerinin benzerlerinin bulunduğu kültür bölgeleri Van, Elazığ-Malatya-Bingöl, Ağrı, Iğdır, Muş, Kuzeybatı İran ve Ermenistan olduğu tespit edilmiştir. Değerlendirmeye aldığımız Çavuştepe Kalesi ve Nekropolü'nde ele geçen çanak çömleklerin günlük ve dini yaşamlarında farklı amaçlar için kullanıldığı belirlenmiştir. Bahsedilen bu çanak çömlekler, Urartular tarafından yiyeceklerin hazırlanması, tüketilmesi ve depolanmasında, dini ayinlerde ve son olarak da toplumsal statünün gösterilmesinde kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çavuştepe, Urartu, Çanak Çömlek, Mal Grubu, Demir Çağ