Browsing by Author "Mawlood, Shwan Zaher"

Now showing 1 - 1 of 1

Rumours in Light of Quran Sunnah and Contemporary Reality
(2023) Mawlood, Shwan Zaher; Sönmezsoy, Selahattın
Şayia, insanın ortaya çıkışıyla başlayan ve insan yaşamının gelişmesiyle birlikte gelişen sosyal bir olgudur. Şayia belirli bir mekâna veya zamana özgü olmayıp, insan toplumunun olduğu her yerde bulunan ve birey ve toplum üzerinde etkisi olan moral ve psikolojik durumlar üzerinde çalışır. Kuşkusuz öteden beri insanların eski ve modern çağlarda iyi ya da kötü amaç ve hedeflerini gerçekleştirmek ve emellerine ulaşmak için kullandıkları araçlardan biri de şayiaları yaymaktı. Şayiaları yaymakta kullanılan üslupların çeşitlendiği bir gerçektir. Nitekim başta dil yoluyla olmak üzere insanların tedavülünde olan yazılar, yayınlar veya modern yollarla başkalarına aktarılan şayialar söz konusudur. Şayialar/söylentiler teknoloji araçları, modern iletişim ve çeşitli sosyal iletişim siteleriyle paralel olarak modern çağımızda kendisine popüler bir pazar buldu. Bu modern iletişim araçları yoluyla yaygınlaşan şayiaların çokluğu ve içerdiği çok sayıda yalan ve iftira nedeniyle Müslüman birey artık kendisine aktarılana inanmaz hale gelmiştir. Fert ve grupların hayatları üzerindeki büyük etkisi nedeniyle, İslam bu konuyu Kur'an-ı Kerim'in birçok ayetinde ve Hz. Peygamber'in sünnetinde kendi bakış açısıyla temelden ele alıp çözmüştür. Şayiaların toplumda aktarılma ve yayılma hızı nedeniyle insanlar üzerinde etkisi vardır. Bilhassa günümüz dünyasında bu durum geçerlidir; çünkü çağımızda şayiaları en hızlı şekilde birçok yere yayan medya ağları bulunmakta ve bunlar krizlerde, afetlerde, savaşlarda belirgin ve önemli bir rol oynamaktadır. Keza insanların his ve duyguları üzerinde etkili olmak ve uluslararası kamuoyunu harekete geçirmek için kendine mecra bulmaktadır. Şayia ve söylentilerin pek çok nedeni vardır. Bunlar da şunlardır: ikiyüzlülük, tek bir toplum veya hane halkı arasında nefret ve kin tohumları ekmek, onu bölmeye çalışmak, aralarında çatışma yaymak, cehalet ve gaflet sebebi de dahil olmak üzere kişisel çıkarlar, herhangi bir delil olmadan veya araştırma yapmadan yalan haberlere uymak, namuslu insanları suçlamak ve onların namusunu zedelemek, özellikle töhmet altında bırakıp. namuslarını lekelemek için iffetli kadınların iffetlerine dil uzatmak. Şayia ve söylentiler toplumun ve ailenin parçalanmasına yol açan, ciddi olumsuz etkileri olan en ağır ve tehlikeli sosyal hastalıklardan biri olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle halkların ve hükümetlerin caydırıcı kanunlar ve cezalar uygulayarak ve kaynağını İslam şeriatından alan imanı avam ve havasın kalplerinde yeniden canlandırmak yoluyla bunlarla mücadele etmeleri gerekiyordu. Aile ve toplum açısından son derece tehlikeli olması nedeniyle İslam hukuku, bunu yapanlara ağır ve caydırıcı bir ceza belirlemiştir. Çünkü şayialar birey veya toplum düzeyinde kişinin hayatıyla bağlantılı olup bazı durumlarda cinayete, ardından ölüme, boşanmaya, uzuvlardan birinin kesilmesine veya malın yok edilmesine yol açabilmektedir. Buraya kadar anlatılanlar birey düzeyinde. Devlet düzeyinde ise çoğu durumda ülkeyi kargaşaya, kaosa, maddi ve manevi çöküşe, kan dökülmesine, vatandaşların devlet nezdinde moralinin bozulmasına sürükleyebilir, bazı durumlarda ise ülkenin çökmesine ve işgal edilmesine neden olabilir. Böylece dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi özellikle savaş ve çekişmelerin yaşandığı zamanlarda savunma güçleri mağlup edilecektir. Tüm bu nedenlerden dolayı hükümetlerin bir an evvel hızlı bir şekildeçare. Anahtar Kelimeler: Kur'ân-ı Kerîm, Sünnet, Şayia, Mekke, Ceza.