Browsing by Author "Sansar, Mehmet Fatih"

Filter results by typing the first few letters
Now showing 1 - 1 of 1
  • Thumbnail Image
    Master Thesis
    A Model of Settement in the Tanzimat Era; Fırka-I Islahiye (the Reformer Party) Ant the Settement of South Anatolia
    (2003) Sansar, Mehmet Fatih; Koçlar, Y. Bekir
    Osmanlı Devleti kuruluşundan itibaren sistemli bir şekilde iskân politikası takip etmiştir. Başlangıçta fetih ve Türkleştirme amacına dönük olarak yürütülen iskân faaliyetleri XVII. yüzyıldan itibaren içe dönük bir mahiyet kazanmıştır. Tanzimat dönemi ise aşiretlerin iskânında önemli bir yer tutmaktadır. Tanzimat reformlarının ülkenin her tarafında uygulanması ve merkezi otoritenin tesis edilmek istenmesi aşiretlerin iskânını zorunlu hale getirmekteydi. XXVIII. yüzyıldan itibaren büyük güç kazanan ayanların tasfiye edilerek merkezî idarenin tesis edilmesi dönemin önemli özellikleri arasında yer almaktaydı. XIX. yüzyılda Güney Anadolu, gerek aşiretlerin ve gerekse bir asırdır hakimiyet kurmuş olan ayan veya hanedanların hakimiyetinde, devlet otoritesinden çıkmış bir vaziyete gelmişti. Çukurova gibi verimli toprakların ekonomiye kazandırılması, reformlara muhalefet eden güçlerin tasfiyesi ve aşiretlerin yerleşik çiftçi haline getirilerek kontrol altına alınması hususları Fırka-i islahiye ordusunun hazırlanmasına sebep oldu. Önceki iskân faaliyetlerinden farklı olarak bizzat bu amaçla İstanbul'da hazırlanan bir ordu ile Güney Anadolu'nun aşiret ve hanedanları iskân ve sürgüne tabii tutuldular. Ordunun aktif olarak faaliyet gösterdiği ilk altı ayda (Mayıs- Kasım 1865) reformlara muhalefet eden unsurlar ortadan kaldırıldı. Devamında ise bütün iskân sahası tek bir idare altında toplanarak Ahmet Cevdet Paşanın valisi olduğu Halep vilayeti teşkil edildi. Yaklaşık bir yıl süren bu dönemde ise imar ve iskân faaliyetleri yerine getirildi. Mayıs 1865 -Mart 1867 arasında yaklaşık iki yıl içinde aşiretler iskân edilmiş, hanedanlar sürgüne gönderilmiş, yeni şehir ve köyler kurulmuş, verimli araziler ziraata açılmış, bölgenin iktisadi kalkınması için imar faaliyetlerine başlanmış ve son olarak da Tanzimat Güney Anadolu'da tam anlamıyla uygulanmaya başlanmıştır. Bu nedenle Güney Anadolu'nun günümüzdeki iktisadi, kültürel, sosyal yapısının oluşmasında Fırka-i Islahiyenin iskân çalışmaları önemli bir yer tutmaktadır.