Browsing by Author "Tuntay, Sercan"

Now showing 1 - 1 of 1

Christian Religious Architecture in Bitlis Hizan
(2022) Tuntay, Sercan; Karaca, Yalçın
Bitlis ili Hizan ilçesi, Hristiyan dini mimarisi bakımından oldukça zengin bir bölgedir. Tez çalışması boyunca Hizan ilçesi ve ilçeye bağlı yerleşim birimlerinde kapsamlı ve detaylı bir saha çalışması yapılmıştır. Çalışma esnasında gerek tescillenmiş gerek tescili yapılmayan Hristiyan Mimarisine ait tüm yapılar, mimari ve plan özellikleri açısından incelenmiş ve belgelenmiştir. Sanat Tarihi metoduna uygun bir şekilde işlenmiş, plan çizimleri ve fotoğraflarla desteklenerek katalog düzeni oluşturulmuştur. Bitlis Hizan ilçesinde yapılan kapsamlı çalışmada günümüze gelebilen üç manastır ve on altı kiliseyle toplam on dokuz mimari eser tespit edilmiştir. Eserlerin günümüzdeki durumları, mimari ve süsleme açısından ele alınmıştır. Çalışmada bulunan on bir yapının daha önce farklı zaman dilimlerinde ve farklı kişiler tarafından bir bütünlük içerisinde olmasa da kısmen çalışıldığı belirlenmiş, diğer sekiz mimari eser ise ilk defa tarafımızdan bilimsel bir çalışmada değerlendirilmiştir. Bu açıdan bakıldığında yeni yapıların literatüre kazandırılması ve diğer yapıların ise güncel durumlarının tespit edilmesi önem arz etmektedir. İncelenen tarihi eserlerin, dini işlevlerini kaybettikten sonra günümüze kadar olan zaman diliminde nasıl bir değişime uğradıkları da ele alınarak tez çalışmasına dâhil edilmiştir. Bir şekilde işlevsel hale getirilmeyen özellikle kırsal kesimdeki eserlerin doğal veya hazine arayıcıları tarafından kısmen de olsa tahribata uğradığı gözlemlenmiştir. Günümüze gelemeyen bir manastır ve iki kilisenin tanıtımı ise tezimizde farklı bir başlık altında yapılmıştır. Araştırmaya dâhil olan yapıların tümü gerek plan tipi, mimari ve mekân anlayışı gerekse süsleme açısından karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirilerek sonuç kısmına ulaşılmıştır. Çıkılan önemli bir sonuç ise incelenen toplam on dokuz yapının beş ayrı plan tipinde inşa edilmiş olmasıdır. Bu da yapı yapma çeşitliliği açısından zenginliği ortaya koymaktadır. Hizan'da yer alan bu mimari zenginlik, ülkemizin kültürel mirası içerinde yer almaktadır. Daha önce Hizan ilçesinin tümünü kapsayan ve ele alıp inceleyen Hristiyan dini mimarisine ait lisansüstü bir çalışmanın bulunmaması, bilimsel metotlar ile yapmış olduğumuz bu tez çalışmasını değerli kılmaktadır.