Browsing by Author "Youssef, Adnan"

Now showing 1 - 1 of 1

Social narrative in the works of Imâmuddîn el-Isfahânî -a descriptive work-
(2022) Youssef, Adnan; Timurtaş, Abdulhadi
Bu tez sosyal anlatıyı, konuları ve edebiyatla iliŞkisi bağlamında ele alarak kapalılığını gidermeye çalıŞmıŞtır. Aynı zamanda temaları, özellikleri, sınırları ve türleri üzerinden de inceleme suretiyle sosyal anlatının konularının eğitim ve öğretim açısından daha tertipli olmasını sağlamaya çalıŞmıŞtır. Böylece toplumsal eğitim daha kapsamlı ve mütekâmil olacaktır. Yine bu araŞtırma Selçuklular, Zengiler ve Eyyubiler dönemlerini görmüŞ biri olan İmâduddîn el-İsfahânî'yi öne çıkararak yaŞadığı asırdaki sosyal hayat üzerinden onun kiŞisel hayatını sosyal anlatı içerisine dahil ederek değerlendirmiŞtir. Toplumsal hayatın konularını betimleyici ve edebi bir bakıŞ açısıyla ele almıŞtır. Tez araŞtırmanın hedefleri, önemi, temel unsurları, sınırlılıkları ve etrafında dönen soruları içeren bir mukaddime ile baŞlamaktadır. Mukaddimeyi kavramlar, tanımlar ve anlatı temalarının toplum ile iliŞkilerini kapsayan bir giriŞ takip etmektedir. Sonra birinci bölüm sosyal anlatıya dair toplumsal görünümleri ve sorunlarını ikinci bölüm toplumsal sistemler ve değerleri konularını incelemektedir. Sonuç kısmında ise çalıŞmada elde edilen bulgular aktarılmıŞtır. GiriŞ bölümünde tez sırasıyla ilgili kavramlar ve tanımları, İmâduddîn el-İsfehânî'nin hayatı ve eserleri, anlatı, mahiyeti, tarihi ve çeŞitleri konularına değinmiŞtir. Daha sonra tasvir, içeriği, çeŞitleri, özellikleri ve sosyal hayatla olan iliŞkisini iŞlemiŞtir. Anlatım ve betimleme konularında ediplerin görüŞlerini beyan etmiŞ ve görüŞler arasında tercihlerde bulunmuŞtur. Anlatı ve betimlemenin konularını düzene koymuŞ ve toplumsal yaŞamla iliŞkisilerini açıklamıŞtır. Tez birinci bölümde İmâduddîn el-İsfahânî'nin örf ve gelenekler hakkındaki metodolojisi takip ederek; misafir kabul etme, ağırlama ve uğurlama, , niŞan ve evlenme, doğum ve sevinci, cenaze, taziye ve yas, giyim-kuŞam, meclis ve müsamara vb. adetlerden kareler sunarak gelenek görenekler ve toplumsal sorunlar üzerinden sosyolojik görünümü iŞlemiŞtir. AraŞtırmacı, yolsuzluk yapanların devlette yüksek mevkilerde çalıŞtırılması, yüksek makam ve mevkilere ulaŞmak için ayak oyunları ve rüŞvetlerle bürokrasideki dürüst çalıŞanların uzaklaŞtırılması ve devlet erkanı arasındaki sınırların ve protokolün kaldırılmaya çalıŞılması vb. toplumsal arızalar üzerinden sosyal sorunları ortaya koymaya çalıŞmıŞtır. Ardından gerek Müslümanların gerekse de Fransızların yanında çalıŞan kadınların bürokraside yüksek kademelerdeki durumunu ele almıŞtır. Sonra örnekler üzerinden sefalet ve açlık olgusuna ve nedenlerine değinmiŞtir. Daha sonra göç konusunu, sebepleri ve Şekilleri, fayda ve zararları üzerinden ele alarak İmâduddîn el-İsfahânî'nin tüm bu konuları tasviri hakkındaki metodolojisini açıklamıŞtır. Tez ikinci bölümde sosyal anlatı konusunu toplumsal düzen üzerinden iŞlemiŞtir. Alt, orta ve üst tabaka olmak üzere toplumu üçe ayırıp yaŞamlarına dair örnekler sunmuŞtur. Ardından yirmi bir aileden oluŞan toplumu birbirleri arasındaki iliŞkiler bağlamında incelemiŞ, ırkların ve soyların iç içe geçtiği bir çağın perspektifinden arkadaŞlar arasındaki iliŞkileri, hayatı kolaylaŞtırmadaki rolünü, geçici günlük iliŞkileri, hasım ve düŞmanların birbirleriyle olan münasebetlerini ortaya koymuŞtur. Ardından kıskançlık, izzeti nefs, özlem, Şefkat, kınama, sitem, sevinç, hüzün, acı ve merhamet gibi toplumsal duyguları dile getirmiŞtir. AraŞtırmacı ikinci bölümü, toplumsal değerler baŞlığı altında inançlar ve mezhepler üzerinden değerlendirmeye tabi tutarak, insanların kendi inanç ve mezheplerine karŞı taassublarını, zaman zaman ortaya çıkan sapık fırkalara yöneliŞlerini ve kitlesel hurafeler, efsaneler ve ahlaki çöküntülerle ülkede ki sosyal hayatın nasıl berraklığını kaybettiğini inceleyerek bitirmiŞtir. Sonuç kısmında ise İmâduddîn el-İsfahânî'nin kendi yaŞadığı asırda sosyal meseleleri serd etme konusundaki yaklaŞımı dikkate alınarak çalıŞmada öne çıkan önemli bulgular ortaya konulmuŞtur. ÇalıŞma, müellif İmâduddîn el-İsfahânî'nin kendi toplumunun sorunlarını ve dolaylı yoldan eleŞtirdiğini ortaya koymuŞtur. Sebebler üzerinden sonuçları vasfetmiŞ ve toplumu gerçekçi ve canlı bir Şekilde tasvir etmiŞtir. Sosyal sorunları izah etmede yaratıcı bir yöntem ortaya koymuŞtur. Anahtar Kelimeler: Anlatı, Toplumsal, İmâduddîn el-İsfahânî, Betimleme, Selçuklar, Zengiler, Eyyûbiler, Frenkler.