Türk Modernleşmesinin Kadın-asker Sembolü Sabiha Gökçen Üzerine Bir Değerlendirme

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Türk Modernleşmesinde kadına verilen sembolik temsiliyeti Cumhuriyet Türkiye’sinin, önemli bir ismi olan Sabiha Gökçen üzerinden değerlendirmektir. Sabiha Gökçen, Mustafa Kemal’in manevi kızı olarak Cumhuriyetin kuruluşundan sonra onun yanında bulunmuş ve onun gözetiminde yetişmiş bir Türk kızıdır. Mustafa Kemal’in yönlendirmesi ile eğitimlerini tamamlamış ve Türk havacılığının yeni gelişme gösterdiği bir dönemde pilot olmayı seçmiştir. Sabiha Gökçen, daha önce hiçbir kadının tercih etmediği bir meslek olan havacılığı ve eril bir alan olan askerliği seçmiş olması ile Türk modernleşmesinin ilerici yönünü gösteren etkili bir figürdür. Çalışma bu ön kabulle, modernleşme projelerinde kadınlara verilen rolün erkek inşacılar tarafından belirlendiğini tartışırken, Sabiha Gökçen’in kamusal alanda görünürlüğü ve bir kadın olarak üstlendiği kurucu misyonunu ele almaktadır. Kadınların modernleşme sürecinde yaşadıkları ile uluslaşan toplumların bu dönemdeki konumları arasında paralellikler söz konusudur. Bu nedenle Türk modernleşmesi Batı dışı bir modernlik deneyimi olarak kendine özgü bir özelliğe de sahiptir. Sabiha Gökçen elde ettiği başarıları ile Türk Modernleşmesinin sadece sembolik bir kahramanı olarak kalmamış, bunun dışında modernleşme projesinin ilerlemeci yönünün göstereni olmuştur.