Tarım Hammaddeleri Dış Ticareti, Türkiye’de Tarımsal Krediyi Teşvik Eder Mi? İthalata ve İhracata Dayalı Büyüme Hipotezleri Üzerine Fourier Temelli Bulgular

dc.contributor.author Şeyranlıoğlu, Onur
dc.contributor.author Keskin, Ömer
dc.date.accessioned 2025-12-30T16:07:39Z
dc.date.available 2025-12-30T16:07:39Z
dc.date.issued 2025
dc.department T.C. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi en_US
dc.department-temp Giresun Üniversitesi,Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi en_US
dc.description.abstract Bu çalışmanın amacı, 1989-2023 dönemine ilişkin yıllık gözlem verileri kullanılarak Türkiye’de tarımsal hammadde ithalatı ve ihracatının tarım sektörüne sağlanan kredi hacmi üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, dış ticaret ve ekonomik büyüme teorik temeline dayandırılmakta olup tarımsal kredi hacmi ekonomik büyümenin bir göstergesi olarak ele alınmıştır. Modelde bağımlı değişken olarak tarım sektörüne sağlanan kredi hacmi; bağımsız değişkenler olarak tarımsal hammadde ithalatı ve ihracatı; kontrol değişkeni olarak ise tarımsal ekilebilir alan kullanılmıştır. Değişkenlerin durağanlık özellikleri Fourier Kwiatkowski-Phillips-Schmidt-Shin (FKPSS) testi ile; uzun dönemli ilişkiler ise Fourier-Shin eşbütünleşme testi ile belirlenmiştir. Kurulan modelde uzun dönem denge ilişkisinin varlığının tespiti sonrasında DOLS yöntemi ile katsayı tahminleri gerçekleştirilmiştir. DOLS tahmin sonuçlarına göre, tarımsal hammadde ithalatı, ihracatı ve tarımsal ekilebilir alan değişkenlerindeki yüzde 1’lik artışların tarım kredi hacmini sırasıyla yüzde 0,19; yüzde 0,65 ve yüzde 5,80 oranında artırdığı tespit edilmiştir. Araştırmada değişkenler arasındaki nedensellik ilişkileri Fourier Toda-Yamamoto (FTY) testi ile ortaya konulmuş; ithalat, ihracat ve ekilebilir alan değişkenlerinden tarımsal kredi değişkenine doğru tek yönlü nedensellik saptanmıştır. Sonuçlar, tarımsal hammadde dış ticaretinin tarımsal kredilendirmeyi destekleyici olduğunu ve ihracata/ithalata dayalı büyüme hipotezlerinin doğrulanabileceğini göstermektedir. Bu bulgular çerçevesinde; ihracatın kredi üzerinde daha yüksek elastikiyete sahip olması ve tarımsal ekilebilir alanın kredi hacmini belirgin şekilde artırması dikkate alınarak, uluslararası pazarlarda rekabet gücünü artıracak, ithal girdi maliyetlerini dengeleyecek ve arazi verimliliğini optimize edecek stratejik politikaların geliştirilip uygulanması önerilmektedir. en_US
dc.identifier.doi 10.30910/turkjans.1671360
dc.identifier.endpage 1055 en_US
dc.identifier.issn 2148-3647
dc.identifier.issue 4 en_US
dc.identifier.scopusquality N/A
dc.identifier.startpage 1041 en_US
dc.identifier.trdizinid 1351444
dc.identifier.uri https://doi.org/10.30910/turkjans.1671360
dc.identifier.uri https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/1351444/does-foreign-trade-in-agricultural-raw-materials-promote-agricultural-credit-in-turkiye-fourier-based-evidence-on-import-and-export-led-growth-hypotheses
dc.identifier.uri https://hdl.handle.net/20.500.14720/29453
dc.identifier.volume 12 en_US
dc.identifier.wosquality N/A
dc.language.iso en en_US
dc.relation.ispartof Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi en_US
dc.relation.publicationcategory Makale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı en_US
dc.rights info:eu-repo/semantics/openAccess en_US
dc.title Tarım Hammaddeleri Dış Ticareti, Türkiye’de Tarımsal Krediyi Teşvik Eder Mi? İthalata ve İhracata Dayalı Büyüme Hipotezleri Üzerine Fourier Temelli Bulgular en_US
dc.type Article en_US
dspace.entity.type Publication
gdc.coar.access open access
gdc.coar.type text::journal::journal article

Files