Hakkâri Etnografik Eserlerinden Yün Eldivenler Üzerine Bir Çalışma

Abstract

Eldiven, ellerimizi farklı dış etkilerden korumak için giydiğimizbir giysidir. Kullanım amacına göre deri, süet, kumaş, yün, kaşmir,naylon, keten ve pamuk gibi malzemelerden yapıldıkları görülür.Bunlar arasında yün ile örülen eldivenler daha çok kış mevsimindeellerimizi soğuktan koruma amaçlı giyilir. Yün eldivenler, yün çoraplargibi malzeme ve bezeme açısından önemli özelliklere sahiptirler. Buanlamda, kültürel mirasımızın önemli unsurları arasında yer alırlar.Günümüzde, yün yerine farklı malzemeden yapılan eldivenlerinkullanımının yaygınlaşması sonucu olarak diğer birçok etnografikeser gibi ortadan kaybolma riskini taşımaktadırlar. Bütün bunlarakarşın bu etnografik eserlerle bağlantılı detaylı bir bilimsel çalışmayarastlanılmaması bu alanda çalışma yapmamızı gerekli kılmıştır.Bu çalışmada, Hakkâri ilinin farklı yörelerinde yün eldivenlerle ilgilisaha çalışması yapılmıştır. Çok az sayıda yün eldivene rastlanılmasıbu sanat unsuru ile ilgili kaygılarımızı artırmıştır. Ancak katalogçalışmasında da görüleceği üzere, elde edilen yün eldivenler az sayıdaolmakla birlikte malzeme, çeşit ve bezeme bakımından kayda değeroldukları görülür. Yün eldivenler üzerindeki motifler aynı yöreye aityün çoraplar üzerindeki bezemelerle de karşılaştırılarak benzerlik vefarklılıklar irdelenmeye çalışılmıştır. Görüldüğü kadarıyla, bu kültürve sanat unsuru üzerine işlenen motiflerle Hakkâri ve aynı zamandaAnadolu’nun farklı yörelerindeki yün çorap gibi diğer örgü işlerüzerine işlenen motiflerle büyük benzerlik gösterirler. Ancak yüneldivenlerin parmak uçlarındaki püsküller açısından daha çok Hakkâriyöresine özgü bir süsleme özelliğini ortaya koymaktadır. Bu çalışmaile Hakkâri yöresi yün eldivenlerinin kültür ve sanatımız açısındanönemine dikkat çekerek bunların tekrar canlanmasında ve gelecekkuşaklara aktarılmasında katkı sağlanması hedeflenmektedir.