Lise Öğrencilerinde Şiddet Algısı, Psikolojik Sağlamlık ve Akran Zorbalığı Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın temel amacı, lise öğrencilerinde şiddet algısı ve akran zorbalığı arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın aracı rolünün incelenmesidir. Araştırma grubunu 501 (232 Kadın ve 269 erkek) gönüllü lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma verileri okul içi şiddet algısı ölçeği, akran zorbalığı belirleme ölçeği ergen formu, çocuk ve genç psikolojik sağlamlık ölçeği ve araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde şiddet algısı, akran zorbalığı ve psikolojik sağlamlığın demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmanın değişkenleri (şiddet algısı, akran zorbalığı, psikolojik sağlamlık) arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Lise öğrencilerinin şiddet algısı ve akran zorbalığı düzeyleri arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın aracı rolünün belirlenmesinde yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılmıştır. Verilerin analizleri için SPSS 27.0 paket programından yararlanılmıştır. Demografik faktörlere göre yapılan analizlerde, şiddet algısı, akran zorbalığı ve psikolojik sağlamlığın cinsiyet, okul türü, sınıf düzeyi ve ebeveyn eğitim düzeyine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre şiddet algısı ile akran zorbalığı ölçeğinin zorba ve kurban alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. Akran zorbalığı ölçeği alt boyutları ile şiddet algısının psikolojik sağlamlık ile negatif yönde anlamlı bir ilişkisi olduğu görülmüştür. Ayrıca, psikolojik sağlamlığın şiddet algısı ve akran zorbalığı arasındaki ilişkide aracılık rolü olduğu tespit edilmiştir. Bulgular ilgili alan yazın ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.The main purpose of this study is to examine the mediating role of psychological resilience in the relationship between perception of violence and peer bullying among high school students. The research group consists of 501 (232 female and 269 male) volunteer high school students. The research data were collected using the School Violence Perception Scale, Peer Bullying Determination Scale Adolescent Form, Child and Adolescent Psychological Resilience Scale, and the Personal Information Form developed by the researcher. In the analysis of the data, independent sample t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to determine whether perception of violence, peer bullying, and psychological resilience differed according to demographic variables. The relationships between the study variables (perception of violence, peer bullying, psychological resilience) were examined using Pearson correlation analysis. Structural equation modeling (SEM) was used to determine the mediating role of psychological resilience in the relationship between perception of violence and peer bullying levels of high school students. SPSS 27.0 package program was used for data analysis. In the analyses conducted according to demographic factors, it was observed that perception of violence, peer bullying and psychological resilience differed significantly according to gender, school type, grade level and academic success. According to the research results, there were positive and significant relationships between perception of violence and the bully and victim sub-dimensions of the peer bullying scale. It was observed that the sub-dimensions of the peer bullying scale and perception of violence had a negative and significant relationship with psychological resilience. In addition, it was determined that psychological resilience had a mediating role in the relationship between perception of violence and peer bullying. The findings were discussed in the light of the relevant literature and suggestions were presented.