Türkçe Telaffuzunda Sosyoekonomik Etkiler: Rötık 'r' Sesi Üzerine Sosyodilbilimsel Bir Araştırma

Abstract

Bu sosyodilbilimsel çalışma, Türkçedeki süreklilik zaman eki -yor'un telaffuzu üzerinden sosyoekonomik faktörlerle dilsel çeşitlilik arasındaki ilişkiyi inceler. Labov metodolojisinden esinlenerek, Van, Türkiye'de farklı meslek, eğitim, yaş ve gelir gruplarından 65 katılımcı tabakalı örneklemeyle seçildi. Yapılandırılmamış görüşmelerle doğal konuşma kaydedildi ve -yor telaffuzu rotik (vurgulu) veya rotik olmayan (atlanmış) şeklinde kategorize edildi. Fonetik transkripsiyon ve nicel analiz, anlamlı bir sosyoekonomik ilişki ortaya koydu: Yüksek gelirli ve üniversite mezunu katılımcılar ağırlıklı olarak rotik varyantı kullanırken, düşük gelirli ve ilkokul mezunu katılımcılar rotik olmayan varyantı tercih etti. Bu araştırma, Türkçedeki dilsel çeşitliliğin anlaşılmasına katkı sağlar ve dil tercihlerinin geniş sosyoekonomik bağlamları nasıl yansıttığını vurgular. -yor analizi, Türkçedeki dilsel değişkenliğin dinamiklerini aydınlatır ve gelecekteki sosyodilbilimsel çalışmalar için zemin hazırlar.