Turgut Özal’ın Modernleşme Anlayışı

Abstract

Türk demokrasi tarihinin en önemli simalarından birisi olarak 1980 darbesinden sonraiktidara gelip liberal bir politika izleyen ve Türkiye’nin geleneksel dış politikasını, ekonomikrejimini, devlet algısını ve Kemalist modernleşme projesini radikal bir değişimden geçiren Özal, iktidarda kaldığı süre içinde gerekdünyanın ekonomi-politiğini iyi analiz ederekgeleceği öngörmesiyle, gerekse Türkiye’deyönetim üzerindeki bürokratik vesayeti kıracak idari reformlar yapmasıyla adeta nevişahsına münhasır bir kimlik ve kişilik ortayakoymuştur. Özal’ı diğer siyasetçilerden ayıraniki önemli özellikten söz edilebilir. Bunlardanbiri, aynı zamanda karizmatik liderliğin özelliğiolarak da görülen “öngörülebilirlik” diğeri de“kararlılıktır.” Nitekim 12 Eylül askeri darbesinin yıkıcı etkilerinin devam ettiği bir dönemdeiktidara gelmesine karşın hem Cumhuriyettarihinin en önemli reformlarına imza atarakyıllarca içine kapanmış olan Türkiye’yi gelişenkapitalizme eklemlemesi hem de sivil toplumüzerindeki devlet baskısını ortadan kaldırmaksuretiyle demokrasi, insan hakları ve bireyselözgürlüklerin önünü açması, onun söz konusuliderlik niteliğini ortaya koyması açısından sonderece önemlidir. Bu minvalde Özal’ın Türk siyasetinde bıraktığı kalıcı etkilerin ele alındığıbu makalede, aynı zamanda onun değişim felsefesi ve modernleşme anlayışı üzerinde dedurulacaktır.