Bankaların Risk Alma Davranışını Etkileyen Faktörler: Türk Bankacılık Sektöründen Kanıtlar

Abstract

Bu araştırma, 2010-2023 dönemi için Türkiye'deki ticari bankaların risk almasını etkileyen faktörleri ampirik olarak analiz etmektedir. Geliştirilen panel veri regresyon modellerinde banka risk alma ölçütü olarak ters Z skoru kullanılırken, bağımsız değişken olarak çeşitli banka düzeyi ve makro düzey değişkenler kullanılmıştır. Bu makalede geliştirilen modeller, tüm bankaları içeren ana örneklem ve oluşturulan alt örneklemler için ayrı ayrı tahmin edilmiştir. Sabit etkili regresyonlardan elde edilen sonuçlara göre, banka büyüklüğü, banka sermayesi, banka mevduatı ve net faiz marjı değişkenleri ana örneklem açısından banka risk alma düzeyini azaltma eğilimindedir. Ancak likidite riski, kredi riski, enflasyon oranı, ekonomik büyüme ve COVID-19 pandemi krizi banka risk alma düzeyini artırma eğilimindedir. Halka açık, halka açık olmayan, yerli ve yabancı bankalardan oluşan alt örneklemlerden elde edilen bulgular, banka büyüklüğü, banka sermayesi ve net faiz marjının banka risk alma düzeyini azaltma eğiliminde olduğunu göstermektedir ki bu da ana örneklemden elde edilen bulguları desteklemektedir. Son olarak, bu makalenin sonuçları, bankaların risk alma davranışlarının kontrol edilmesi, bankacılık sektöründe istikrarın sağlanması ve sürdürülebilir bir bankacılık sektörünün oluşturulması açısından banka yönetimi, düzenleyici mekanizmalar ve politika yapıcılar için önemli çıkarımlara sahiptir.